خالهاي پوستي ديسپلاستيك خالهاي ضايعات پوستي هستند كه اغلب رشد آنها در كودكي آغاز شده (گاهي مادرزادي هستند) و تا اوايل بزرگسالي معمولاً برروي پوست ظاهر شدهاند. شايعترين انواع خال عبارتند از ككومك و خال معمولي. خالهاي ديسپلاستيك نوعي خال پوستي هستند كه ممكن است حتي پس از 35 سالگي ظاهر شوند. اعتقاد بر اين است كه اين خالهاي ديگر زمينهساز ملانوم (نوعي سرطاني پوستي خطرناك) هستند. اصطلاح «نشانگان خالهاي ديسپلاستيك» به حالتي اطلاق ميشود كه خالهاي ديسپلاستيك متعدد و ملانوم حداقل در دو نفر از اعضاي درجه اول خانواده وجود داشته باشد.
علايم شايع
ضايعاتي با خصوصيات زير:
لبههاي ضايعه نامنظم و ناواضح است.
داراي قسمتهاي هم مسطح و هم برجسته ميباشد.
قطر 15-5 ميليمتر (بزرگتر از خالهاي معمولي)
رنگ ضايعه از خرمايي تا قهوهاي تيره در يك زمينه صورتي رنگ متغير است.
اين ضايعات در هر جايي از بدن ممكن است ظاهر گردند ولي بيشتر در ناحيه پشت، قفسه سينه، باسن، پستان و سر بروز ميكنند. اين ضايعات هم برروي پوست نواحي در معرض آفتاب و هم در نواحي پوشيده از آفتاب ممكن است ظاهر گردند.
افراد داراي خالهاي ديسپلاستيك ممكن است تا حدود صدخال پوستي داشته باشند (بيشتر افراد معمولي حداكثر 20-15 خال معمولي دارند)
علل
اين عارضه ممكن است ارثي بوده و يا بدون سابقه خانوادگي بروز كند. آسيب ناشي از آفتاب ممكن است نقشي در الگوي توزيع خالهاي پوستي داشته باشد ولي شرط لازم براي تشكيل آنها نيست. همچنان كه در نواحي تقريباً همواره پوشيده از آفتاب نظير باسن و پستان نيز اين ضايعات بروز ميكنند.
عوامل افزايشدهنده خطر
سابقه خانوادگي خالهاي ديسپلاستيك، ملانوم، يا ساير سرطانهاي پوستي
افراد داراي نژاد اروپاي شمالي با موهاي روشن و ككومك پوستي
پيشگيري
استفاده معمول از تركيبات ضدآفتاب از تركيبات با قدرت ضدآفتابي (SPF) 15 يا بالاتر كه قادر به محافظت پوست در برابر اشعه ماوراءبنفش A و B هستند (بيشتر تركيبات ضدآفتاب تنها در برابر اشعه ماوراءبنفش B اثر محافظتي دارند) استفاده كنيد.
در صورت وجود سابقه خانوادگي خالهاي ديسپلاستيك يا سرطان پوست معاينه فيزيكي منظم توسط پزشك براي شناسايي هرگونه ضايعه جديد يا شناسايي تغيير در ضايعات موجود توصيه ميگردد. براي افراد در معرض خطر زياد تناوب اين معاينات ممكن است هر سه ماه يكبار باشد. همچنين معاينه معمول پوست توسط خود بيماران براي تشخيص هرگونه تغيير در ضايعات موجود توصيه ميشود. براي نواحي از پوست كه مشاهده آن براي خود فرد مشكل است ميتوان از يكي از اعضاي خانواده كمك گرفت.
عواقب مورد انتظار
در صورت تشخيص و درمان زودرس، سرانجام اين بيماري مطلوب است.
عوارض احتمالي
ملانوم (نوعي سرطان پوست احتمالاً كشنده)
درمان
اصولي كلي
براي تشخيص، معاينه فيزيكي و نمونهبرداري پوستي از ضايعات مشكوك انجام ميشود.
درمان ممكن است شامل برداشت ضايعات مشكوك (كه دچار تغيير واضح شدهاند) يا برداشت همه ضايعات (حتي ضايعاتي كه ظاهراً تغييري نكردهاند) باشد.
عكس رنگي ممكن است از ضايعات گرفته شود تا پزشك در ويزيتهاي بعدي با مقايسه ضايعات با عكس قبلي بتواند هرگونه تغيير را شناسايي كند.
داروها
هيچ دارويي براي اين اختلال لازم نيست.
فعاليت
خود را مقيد سازيد براي هر بار تماس با آفتاب از تركيبات ضدآفتاب و لباسهاي محافظ استفاده كنيد. در صورت امكان از قرار گرفتن در معرض آفتاب بين ساعتهاي 10 صبح تا 3 بعدازظهر اجتناب كنيد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي ضايعات پوستي (خال) كه ظاهر آن دچار تغيير شده است، باشيد.
بروز ضايعات جديد پس از درمان