اینجا چراغی روشن است

در گذشته در بحث آسیب‌های اجتماعی در شهرهای زیارتی، مقاومتی از سوی مسوولان صورت می‌گرفت که سبب می‌شد تا جلسات مکرری را برای بررسی این مسایل با مسوولان داشته باشیم. مدیرکل دفتر امور آسیب‌های اجتماعی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی همچنین گفت: زیارت، دارای آثار مثبت و ارزنده‌ای مانند امید، آرامش، نشاط و افزایش اعتماد به نفس است.

آسیبهای اجتماعی در شهرهای زیارتی
وی با اشاره به عوامل آسیب‌زای اجتماعی در شهرهای زیارتی گفت: مهاجرت پذیری در شهرهای زیارتی بسیار گسترده است و بیشتر مهاجران نمی‌توانند جذب محیط‌‌های فعال اجتماعی شوند. از این رو، افرادی که در این محیط‌ها در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند سبب گسترش آسیب‌های اجتماعی می‌شوند. رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با اشاره به انواع آسیبهای اجتماعی در شهرهای مذهبی گفت: گرچه تکدی‌گری در این شهر‌ها مشهود است و مردم نیز با نگاه خیرخواهانه کمک می‌کنند اما در سایه آن، شاهد دیگر آسیبهای جدی هستیم که می‌توان توزیع مواد مخدر را از این موارد دانست.
موسوی چلک افزود: کودکان خیابانی در شهرهای زیارتی دست‌فروشی می‌کنند که همانند دیگر شهر‌ها، آسیبهایی را خواهد داشت. البته در شهر مشهد برنامه‌هایی برای ساماندهی آنان اجرا شده اما این افراد هنوز هم در معرض آسیب هستند. همچنین وجود مشاغل کاذب در این شهر‌ها، افراد را به سمت آسیب اجتماعی سوق می‌دهد. مدیرکل دفتر امور آسیب‌های اجتماعی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی گفت: در شهرهای زیارتی باید پیشگیری را در سطح اول قرار داد و باید در این ارتباط برنامه‌ریزی کرد.

ارتکاب گناه، آسیب‌زاست
حجت‌الاسلام سیدرضا مودب، از داوران این همایش نیز با اشاره به برخی آیات گفت: براساس آیات و روایات، انجام گناهان و گرایش به آن برای انسان آسیب‌زاست. خداوند در قرآن کریم تاکید می‌فرماید که چنانچه فضل الهی نبود به جز اندکی، از شیطان پیروی می‌کردند. دکتر مودب با تاکید براینکه، انحراف و گرایش به سوی آسیب‌ها تدریجی است، افزود: بیش از 47 درصد انحرافات در جامعه ما به مسایل جنسی مربوط می‌شود که جای تامل دارد.

زیارت، نیازی جهانی
حجت‌الاسلام دکتر محمد‌حسین شریفی‌نیا، روان‌شناس نیز با اشاره به آثار روانی زیارت گفت: زیارت مقوله‌ای جهانی است که در پاسخ به نیاز معنوی بشر شکل گرفته است. شریفی‌نیا اضافه کرد: در کنار مزایا و موهبتهای متعدد زیارت،‌ گاه در جامعه ما برخی عوارض و مسایل مانند اغراق‌ها، افراط‌ها و انتظاراتی در این حوزه مشاهده می‌شود که قابل تامل است.

واکسینه کردن جامعه با زیارت
دکتر تهمینه شکیب، مدیر کل بهزیستی خراسان رضوی نیز در این نشست، با اشاره به زمینه‌سازی برای برگزاری این همایش از مهرماه سال گذشته، گفت: پس از فراخوان،130 مقاله از سوی محققان در رشته‌های مختلف به دبیرخانه همایش ارسال شد که پس از بررسی توسط هیات داوران، سیزده مقاله عناوین بر‌تر را در 5 محور نقش فرهنگ و سیره رضوی در کاهش آسیب‌های اجتماعی، نقش زیارت در کاهش آسیب‌های اجتماعی، نقش فرهنگ و سیره رضوی در ارتقای سلامت اجتماعی، نقش زیارت در ارتقای سلامت اجتماعی و دیگر موضوعات کسب کردند.
وی با اشاره به آثار این گونه همایش‌ها افزود: به گفته متولیان استان، هرساله سی میلیون زائر به شهر مشهد سفر می‌کنند و در تابستان امسال، این شهر، میزبان 12 میلیون زائر بوده است. به اعتقاد من چنانچه این زیارت‌ها با معرفت باشد می‌تواند جامعه را در برابر آسیبهای اجتماعی واکسینه کند. وی همچنین گفت: با توجه به اهمیت مسایل اجتماعی پیشنهاد می‌کنم دبیرخانه دائمی این همایش دایر شود. زیرا فردی که دچار آسیب شود به سهولت نمی‌تواند به جامعه برگردد. از همین رو صاحبنظران معتقدند یک واحد هزینه برای پیشگیری، بیست برابر سود اجتماعی به دنبال دارد.

نقش غفلت‌ها در بروز آسیب‌ها
در ادامه این همایش محمد غفاری معاون سیاسی اجتماعی استاندار خراسان نیز با اشاره به اینکه آسیبهای اجتماعی جلوه‌های مختلفی دارد، گفت: به اعتقاد من هر نوع عمل فردی یا جمعی که در چارچوب اصول دینی، اخلاقی، قواعد و قوانین عام رسمی و غیررسمی قرار نداشته باشد را می‌توان آسیب اجتماعی دانست. وی افزود: آسیب‌های اجتماعی را می‌توان به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تقسیم کرد و رانت‌خواری و تخریب اموال عمومی نیز جزو آسیب‌های اقتصادی مرتبط با آسیبهای اجتماعی است. غفاری خاطرنشان کرد: در حوزه اجتماعی، پرخاشگری، قتل، فرار از خانه، دروغ و تزویر و در حوزه سیاسی رابطه گرایی، حذف رقیب و ترور شخصیت را می‌توان جلوه‌هایی از آسیب اجتماعی به شمار آورد. وی افزود: گرچه تعریف و تحلیلهای مختلفی در زمینه عوامل موثر در آسیبهای اجتماعی مطرح می‌شود اما به نظر من عمده‌ترین دلایل بروز آسیبهای اجتماعی را می‌توان غفلت در سیاستگذاریهای موثر در حوزه‌ سیاستگذاریهای فردی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و آموزشی و تهاجم دشمنان دانست. وی در ارتباط با آثار زیارت در کاهش آسیب اجتماعی گفت: زیارت، کارکردی قوی در برابر آسیبهای اجتماعی دارد اما دو شرط شناخت و معرفت و نیز علاقه و محبت را باید همراه داشته باشد که این شناخت عمیق سبب افزایش باورهای فطری و دینی و علاقه و محبت اهل‌بیت‌(ع) می‌شود.

پرونده همایش بسته شد
همایش علمی پژوهشی نقش زیارت در کاهش آسیبهای اجتماعی، برای نخستین بار در قالب برنامه‌های دهمین جشنواره بین‌المللی امام رضا(ع) برگزار شد. از مجموع پژوهشهای رسیده در این زمینه، مقاله‌هایی با عناوین رابطه دین با نگرش به آسیب‌های اجتماعی در دانشجویان خوابگاهی و غیرخوابگاهی، اثربخشی روان‌درمانی و رفتاری مذهب‌محور بر مبنای سیره رضوی در کاهش احتمال وقوع طلاق، بررسی جامعه‌شناختی دروغ در سیاست و آسیب‌های اجتماعی آن در جامعه از منظر ائمه معصومین و امام رضا(ع)، بررسی تاثیر زیارت در حرم امام رضا(ع) در کاهش اضطراب، بررسی مفهوم سلام در زیارات و نقش آن در کاهش آسیب‌های اجتماعی و فردی، تاثیر سفرهای زیارتی بر پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی در فرد و جامعه، دیدگاه سیره رضوی بر سلامت جنسی جامعه، منزلت خانواده و مولفه‌های بهزیستی آن در فرهنگ رضوی، رابطه بین آشنایی با تعالیم رضوی با شادکامی و رضایت از زندگی در زوجین زائر امام رضا(ع)، نقش زیارت در سلامت اجتماعی با تاکید بر دیدگاه‌های مقام معظم رهبری، نقش زیارت در افزایش شاخصهای بهداشت روانی، بررسی نقش زیارتگاه‌ها به عنوان منبع افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش آسیب‌های اجتماعی به عنوان مقالات بر‌تر شناخته شدند.