اولين چاپخانه خاورميانه در اصفهان‏

بنابر آنچه از تاريخ استفاده مى‏شود اولين چاپخانه خاورميانه در اصفهان توسط خاچاطور ايجاد گرديد. وى از سال 1620 م سمت پيشواى دينى ارامنه اصفهان را عهده ‏دار شد. از كارهاى وى تأسيس اولين چاپخانه در ايران و خاورميانه در شهر اصفهان بود، اين چاپخانه كه با سعى و جديت روحانيون كليساى وانگ تهيه شده بود اولين كتاب خود را به عنوان «زبور داود» در سال 1638م به چاپ رسانيد، اين كتاب داراى 572 صفحه است. مدت زمان بسيار زيادى صرف چاپ آن شده، و امروزه تنها يك نسخه آن در كتابخانه بادليال دانشگاه آكسفور مى‏باشد.
 

تحصن تاريخى اصفهان‏

از اوائل سال 57 نهضت اسلامى در اصفهان شتابى بيش از پيش پيدا كرد. اربعين شهداى تبريز در مسجد حكيم اصفهان با حضور چندين هزار نفر تشكيل شد و پس از آن در خيابان هاى مركزى شهر تظاهرات گسترده‏اى صورت گرفت و ده ها نفر دستگير شدند. در خرداد ماه 57 آيت‏ الله طاهرى از تبعيد آزاد شد و مورد استقبال مردم از 10 كيلومترى بيرون شهر تا حسين‏ آباد قرار گرفت. روز جمعه 6 مرداد 57 انبوه نمازگزاران در مسجد مصلى حاضر شدند. خطبه ‏هاى اين روز كه توسط آيت‏ الله طاهرى خوانده شد در باب حكومت اسلامى و نفى حكومت شاه و اعتراض به كشتار رژيم در شهرهاى ديگر بود. بعدازظهر همان روز به مناسبت تجليل از شهداى مشهد و رفسنجان مراسمى در مسجد سيد برگزار شد و به دنبال سخنان پرشور حجت‏ الاسلام غفارى مردم با شعار مرگ بر شاه و درود بر خمينى از مسجد به خيابان ها ريختند و با پليس درگير شدند. پس از آن ساواكيها به منزل امام جمعه هجوم آورده، ايشان را دستگير و به تهران اعزام مى‏كنند. مردم خبردار مى‏شوند و در خيابان حسين ‏آباد اجتماع مى‏كنند. خبر سريعاً به دانشگاه كه نزديك آن محل است و نيز حوزه علميه و بازار و ديگر محله ‏هاى شهر منتقل مى‏شود و جمعيت انبوهى شروع به تظاهرات مى‏كند نيروهاى رژيم به روى مردم آتش مى‏گشايند و حدود ده نفر را مجروح و يك نفر را به شهادت مى‏رسانند. همزمان روحانيون و جمعى از مردم معترض از مدرسه صدر بازار به طرف منزل مرحوم آيت ‏الله خادمى حركت مى‏كنند. پس از گزارش ماوقع به ايشان قرار مى‏شود براى اعتراض تحصن كنند. مردم بيشترى از بين راه به آنان مى‏پيوندند و بعدازظهر روز سه‏ شنبه 10 مرداد تحصن تاريخى اصفهان آغاز مى‏شود. از گوشه و كنار شهر و حومه و از شهرهاى اطراف سيل مردم به منزل مرحوم آيت ‏الله خادمى سرازير مى‏شود. از فرداى شروع تحصن در منزل و كوچه‏هاى اطراف بلندگو نصب مى‏شود. تحصن كه با خواسته اوليه آزادى آيت‏ الله طاهرى برپا شده بود، سريعاً به مركز نشر آگاهيها و افشاى جنايات شاه تبديل مى‏شود و از سوى ديگر توسط افراد خير، پذيرائى از اقامت ‏كنندگان تدارك ديده مى‏شود.
از نكات جالب اين تحصن آنكه جوانان انقلابى شبانگاهان از منزل آيت ‏الله خادمى حركت و عمليات ايذائى گسترده‏اى بر عليه مراكز فساد اقتصادى و اخلاقى رژيم تبهكار انجام مى‏دادند و باز به محل تحصن برمى‏گشتند كه از جمله آن آتش زدن رستوران آمريكائيها در هتل پل، به آتش كشيدن سينما شهر فرهنگ، كه مركز پخش فاسدترين فيلمها بود، به آتش كشيدن دهها بانك و مركز فساد و مشروبخوارى بود. از خاطرات فراموش‏ نشدنى اين تحصن پيام حضرت امام(ره) از نجف به مردم اصفهان بود كه به مقدار وسيعى در بين مردم پخش شد، در شب 5 رمضان (19/5/57) عوامل سركوب رژيم با سلاحهاى آتشين به‏ محل تحصن حمله كردند، امّا مردم به مقاومت پرداختند و تا صبح چندين‏ بار حملات سازمان يافته دژخيمان را خنثى كردند و آنها را به عقب راندند. نيروهاى رژيم عليرغم پرتاب مكرر گاز اشك‏آور و تيراندازى‏هاى پى‏درپى و گرفتن 4 شهيد و چندين مجروح از مردم نتوانست به محل نزديك شود. بالاخره صبح روز 5 رمضان جمعيت متحصن، خود تصميم گرفت محل تحصن را ترك و در سطح شهر توزيع و از نقاط مختلف به رژيم پوسيده پهلوى ضربه بزند. عصر اين‏روز در اصفهان حكومت نظامى برقرار شد با برقرارى حكومت نظامى كه براى اولين‏ بار انجام مى‏گرفت عمر دوره عوام ‏فريبى رژيم آمريكائى شاه به‏ سر آمد و مبارزات مردم وارد مرحله نوين گرديد. واقعه شب روز 5 رمضان مجموعاً 10 شهيد و حدود 100 مجروح تقديم انقلاب كرد.