اولتيماتوم روس و تحريم كالاهاى روسى در اصفهان‏

مهمترين حادثه در دوره دوم مجلس شوراى ملى اولتيماتوم روسيه به ايران مى‏باشد. همسايه شمالى ايران در سال 1329 ه ق از حريم مرزهاى ايران عبور كرد و خواسته‏ هاى نامشروع خود را با تهديد به اشغال ايران بيان كرد. دولت براى تصويب اين درخواست نامشروع روسيه، مجلس را تحت ‏فشار قرار مى‏دهد. ولى مرحوم آيت‏ الله مدرس با بيان اين سخن كه شايد مشيت خداوند بر اين قرار گرفته باشد كه آزادى و استقلال ما به زور از ما گرفته شود، ولى سزاوار نيست كه ما خود به دست خويش آن را از دست بدهيم. نمايندگان را مصمم به رد اولتيماتوم مى‏كند. در اين ميان علما و مردم اصفهان بى‏طرف نمانده و به رهبرى آقانجفى به مبارزه اقتصادى عليه روسيه مى‏پردازند و آقانجفى طى اعلاميه ‏اى كه صادر مى‏كند، به ‏كلى دادوستد و معامله با شعبه بانك استقراض روس در اصفهان را موقوف كرده، قند و شكر و چاى روس را نيز تحريم مى‏كنند، روزنامه زاينده ‏رود كه در آن زمان منتشر مى‏شد در مورد حكم تحريم آقانجفى و اثرات آن مى‏نويسد: «حضرت آيت ‏الله آقانجفى اغلب اوقات را در تلگراف خانه حاضر و به ارشاد مسلمانان و راهنمائى در حفظ بيضه اسلام مى‏پرداختند و نيز حكم كتبى راجع به حرمت امتعه روس از قند و چاى و امتعه و اقمشه مرقوم فرموده‏اند، و تجار اصفهان هم نظر به احساسات اسلاميه، اولين اشخاص بودند كه اين حكم را اطاعت نموده، عمدتاً به طرفهاى روسى خود تلگراف نموده‏اند كه از اين تاريخ به بعد امتعه روس را نه به‏ طور امانت و نه به‏ طور خالصه براى آنها خريدارى و حمل نكنند...» و از اين‏ طريق به مبارزه منفى عليه سلطه ‏گران روس پرداختند.