پاسخ به:اخبار قرآنی (1391/03/07)
یک شنبه 7 خرداد 1391 7:06 PM
آسيبشناسی محافل قرآنی؛ بايدها و نبايدها/12
شاهميوه تأكيد كرد:
لزوم برگزاری محافل قرآنی بهصورت تخصصی در زمينه تلاوت و هنرهای وابسته
گروه فعاليتهای قرآنی: محافل قرآنی كه تحت عنوان محفل استماع و تلاوت قرآن برگزار میشوند، نبايد با برنامههای ديگر تركيب شوند بلكه بايد بهصورت تخصصی در زمينه تلاوت قرآن و هنرهای وابسته (تواشيح و ابتهال) فعاليت كنند.
غلامرضا شاهميوه، داور بينالمللی قرآن در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، اظهار كرد: در سالهای پس از انقلاب اسلامی به مرور شاهد اين هستيم كه محافل قرآنی در كشور روز به روز رشد كمّی بيشتری پيدا كرده است، اما اين امر الزاماً به مفهوم اين نيست كه اين محافل دارای رشد كيفی نيز بودهاند؛ گر چه اين رشد كيفی در برخی زمينهها مشاهده میشود اما عموميت ندارد.
وی نهادينه نشدن فرهنگ استماع تلاوت قرآن را مشكل اساسی محافل قرآنی در كشورمان دانست و افزود: فرهنگ استماع به تلاوت قرآن هنوز در كشور ما به مفهوم خود نهادينه نشده است. در كشور مصر تلاوت قرآن توسط يك قاری با استقبال عمومی مواجه میشود، اين امر به دليل آن است كه مردم آن كشور برای استماع تلاوت قرآن ارزش خاصی قائل هستند و حتی در ميان آنها شنوندگان حرفهای قرآن وجود دارند كه ساعتها به تحليل تلاوتهای قرآن میپردازند.
مؤلف كتاب معماری تلاوت ادامه داد: اصولاً آنان برای مسئله استماع تلاوت ارزش و جايگاه خاصی قائل هستند؛ چرا كه بر اساس روايات میدانند مستمع قرآن دارای اجر و پاداش خواهد بود بهويژه با توجه به بافتی كه در آن كشور وجود دارد بسياری از افرادی كه نمیتوانند مستقيماً به سراغ تلاوت قرآن بروند، زمانی از هفته و روز خود را به تلاوت و استماع تلاوت اختصاص میدهند و لذا هميشه بازار محافل قرآنی در كشور مصر داغ است.
شاهميوه ادامه داد: در كشور ما خوشبختانه محافل قرآنی از نظر كمّی رشد بسيار خوبی داشتهاند؛ اما از آن جا كه مردم ما با مفاهيم قرآن آشنايی چندانی ندارند فرهنگ استماع تلاوت در كشور ما نهادينه نشده است و بزرگترين مشكل در اين زمينه همين امر است.
داور بينالمللی قرآن كريم افزود: به همين دليل است كه ما محافل حرفهای تلاوت قرآن بسيار كمي داريم و بيشتر محافل بهمناسبت اعياد يا رحلت بزرگان دينی تشكيل میشود. در اينگونه محافل برنامههای مختلفی همچون مداحی، تواشيح و سخنرانی در نظر گرفته میشود و در كنار آنها برنامه تلاوت قرآن نيز هست اما اين امر بدان مفهوم نيست كه همه مردم بهمنظور استماع تلاوت قرآن به اين محافل میآيند؛ بلكه برای شركت در مراسم جشن يا مرثيهسرايی در اين محافل حضور میيابند و تلاوت قرآن نيز گوش میدهند.
وی گفت: اگر محافل قرآنی را كه تحت عنوان مجلس مداحی يا مرثيهسرايی تشكيل میشود با محافلی كه اختصاصی تلاوت قرآن هستند با هم قياس كنيم به اين نكته پی میبريم كه استقبال از محافل نوع اول يعنی محافل مداحی و مرثيهسرايی كه البته در جای خود ارزشمند است، بيشتر است.
شاهميوه افزود: ما نتوانستهايم خوراك خوبی به اينگونه جلسات بدهيم، قاريانی كه معمولاً در اين برنامهها دعوت میشوند به جز تعداد انگشتشماری كه در كشور مطرح هستند بقيه چندان هنرمندانه تلاوت نمیكنند و تلاوت آنها جذاب نيست و مردم را ميخكوب نمیكند.
داور بينالمللی قرآن كريم ادامه داد: هنوز همزمانی كه قاری مصری به كشور ما میآيد، نسبت به يك قاری ايرانی با استقبال بيشتری مواجه میشود و اين مشكلی است كه بر سر راه محافل قرآنی وجود دارد.
وی در توضيح چرايی و عوامل نبود فرهنگ استماع قرآن در كشورمان گفت: زيرساختهای فرهنگی كشور ما و بيگانه بودن مردم با زبان عربی يكی از اين عوامل است. همچنين استفاده تنها از آهنگ قرآن در محافل قرآنی يكی از عوامل اين امر است؛ در حالی كه اگر مخاطبان مفاهيم قرآنی را متوجه شوند لذت بيشتری از آن تلاوت خواهند برد.
وی در خصوص ويژگیهای مطلوب يك محفل انس با قرآن خاطرنشان كرد: محفل انس تخصصی تلاوت قرآن بايد همراه با هنرهای وابسته به تلاوت قرآن همچون تواشيح و ابتهال و ... باشد. سخنرانی طولانی در محافل انس با قرآن پيش از تلاوت قرآن، حوصلهای برای مستمع باقی نمیگذارد. چنانچه كسی برای استماع تلاوت قرآن به محفل انس میآيد، فقط همان خوراك را بايد به او بدهيم. لذا معتقدم محافل قرآنی غير از محافلی كه بهمناسبتهای مختلف تشكيل میشود و تحت عنوان محفل استماع و تلاوت قرآن برگزار میشود، نبايد با برنامههای ديگر تركيب شود و حتماً بايد بهصورت تخصصی در زمينه تلاوت قرآن و هنرهای وابسته باشد.
نويسنده كتاب معماری تلاوت افزود: البته به دليل اينكه ما قراء خيلی ممتازی در كشور نداريم كه بتوانند شنونده را از الحان زيبای خود سيراب كنند، اينگونه محافل نتوانسته در كشور ما به اين شكل جا بيفتد و رشد كند.
شاهميوه در خصوص زمانبندی مطلوب برای يك محفل انس با قرآن اظهار كرد: زمانبندی محافل قرآنی بستگی به ظرفيت قاری دارد؛ زمانی كه يك قاری مصری مثل محمود شحات به محفل قرآنی دعوت میشود اين كشش هم در قاری و هم در مستمع وجود دارد كه 40 تا 45 دقيقه تلاوت و استماع تلاوت كنند. اما گاه ظرفيت تلاوت يك قاری 15 دقيقه بيشتر نيست، در اين صورت تلاوت فراتر از ظرفيت قاری، به جذابيت تلاوت قاری و حوصله شنونده آسيب میزند. برای هر قاری به لحاظ زمانی يك تعريفی به لحاظ ظرفيت و سطح تلاوت وجود دارد از اين رو نمیتوان زمان مشخصی برای يك محفل انس با قرآن تعيين كرد.
