بانک مقالات تاریخ

يکي از نکات چشمگير در منابع تاريخ اسلام، آمار و ارقام فراوان در زمينه هاي گوناگون است. اين آمار موضوعات زيادي، مانند شمارگان سپاهيان، تلفات انساني و مالي جنگ ها و درگيري ها، خسارت هاي ناشي از حوادث طبيعي، اعم از سيل، زلزله و بيماري هاي فراگير و نيز اموال، درآمدها، هزينه ها و دارايي هاي حکومت ها و افراد را در برميگيرد.
با توجه به فقدان آمارگيري و عدم امکان سرشماري دقيق در قرون نخستين اسلامي و حتي دشوار و گاه ناممکن بودن تخمين آمار تقريبي در مواردي، چون دارايي هاي افراد يا خسارت هاي زلزله، به درستي و دقت بسياري از اين آمار و ارقام نميتوان کاملا اعتماد کرد. ترديد خود مورخان درباره اعداد داده شده، اختلاف شديد ميان اعداد مذکور در روايت ها، ناهم خواني برخي از آمارها با شرايط جغرافيايي، اقتصادي و سياسي و نيز ناسازگاري آن ها با توانايي هاي مادي و معنوي و همچنين استفاده گسترده از اعداد نمادين و رند، برخي از دلايل نادرستي بسياري از اين آمار و اعداد است.
اين مقاله ميزان درستي و دقت اعداد و ارقام را در منابع تاريخ اسلام بررسي ميکند. منابع مورد استناد در اين تحقيق عبارت اند از: تاريخ اليعقوبي، الاخبار الطوال، تاريخ الرسل و الملوک؛ مروج الذهب و معادن الجوهر، تجارب الامم و تعاقب الهمم و الکامل في التاريخ. اين منابع اولا تاثير زيادي در ساير آثار و کتب تاريخي داشته اند و ثانيا بيش از منابع ديگر توجه محققان تاريخ اسلام را به خود جلب کردهاند.

 نسخه قابل چاپ