مقالات علوم سیاسی

با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، ژئوپليتيک نيز همچون بسياري ديگر از مفاهيم دچار تغيير و تحول شد. ژئوپليتيک جديد در واقع شرح تازه اي است براي تعيين شکل جهان پس از جنگ سرد و ترسيم دوباره نقشه ژئوپليتيکي جهان. ژئوپليتيک نظم نوين جهاني، ژئوپليتيک مقاومت، ژئوپليتيک زيست محيطي و ژئوکونومي بارزترين گفتمان هاي ژئوپليتيکي مطرح در جهت گيري هاي آينده امور بين المللي است. گفتمان نوين ژئوپليتيک جنگ سرد نيز با اهميت دادن به موضع تجديد انديشه ژئوپليتيک استعماري و نظريه هاي ژئوپليتيکي دوران جنگ سرد، برآن است نظم ژئوپليتيکي دوره گذار پس از جنگ سرد، هماهنگي شکلي و ماهوي نزديکي با برخي از فرهنگ هاي مسلط در گفتمان هاي ژئوپليتيکي گذشته دارد. بنابراين هرچند فروپاشي شوروي رويدادي تاريخي است که تغييرات گسترده اي را در بسياري از ابعاد زندگي بشري ايجادکرده اما گذشت زمان نشان داده اين مهم نتوانسته الگويي ازسياست هاي بين المللي را به وجود آورد که از سياست هاي پيش از جنگ کاملا متمايز باشد.
يافته هاي اين پژوهش نيز که از نوع توصيفي – تحليلي بوده و با روش شناسي استنباطي و استفاده از ابزار کتابخانه اي صورت پذيرفته، نشان مي دهد ژئوپليتيک جنگ سرد جديد در واقع به صورت ترکيبي از برخي مهم ترين رويکردهاي مطرح در گفتمان هاي پيشين ظاهر شده است. به اين ترتيب که از لحاظ شکلي، نظريات مبتني بر حقايق جغرافيايي (ژئوپليتيک استعماري)، رويکرد سد نفوذ (ژئوپليتيک جنگ سرد) و نيز رهيافت ژئوکونومي را در برمي گيرد و از لحاظ ماهوي نيز با ديدگاه هاي مبتني بر طرز تلقي هاي نژادگرايانه (ژئوپليتيک استعماري)، جبهه گيري هاي ايدئولوژيک (ژئوپليتيک جنگ سرد) و خودبرترانگاري هاي غربي (ژئوپليتيک نظم نوين جهاني) همخواني دارد.

 نسخه قابل چاپ