بانک مقالات جغرافیا

شمال شرق ايران بعضي اوقات تحت تاثير بارش هاي شديد قرار گرفته و همين عامل باعث خسارات فراواني مي گردد. اين مطالعه از طريق طبقه بندي الگوهاي همديدي مرتبط با بارش هاي سنگين، به بالابردن درک ما از مکانيزم هاي ديناميکي که چنين بارش هايي را توليد کرده کمک مي کند. در اين مطالعه يک روز بارش سنگين، روزي تعريف شد که کل بارش روزانه در حداقل 3 ايستگاه، برابر يا بيشتر از 15 ميلي متر ثبت شده باشد. بر اين اساس 186 روز در ماه هاي اکتبر تا مي سال هاي 1970 تا 2006 انتخاب شدند. علاوه بر آن از ميانگين روزانه ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هکتوپاسکال، فشار تراز دريا و مولفه هاي باد مداري (U) و نصف النهاري (V) در تراز 500 و 850 هکتوپاسکال در روزهاي وقوع بارش هاي سنگين با تفکيک مکاني 2.5 درجه در شبکه مختصاتي  60-20درجه شمالي و 20-70 درجه شرقي نيز استفاده شده است. جهت طبقه بندي داده هاي ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هکتوپاسکال و استخراج الگوهاي آن از روش ترکيبي کمي و کيفي بهره برده شده است. ابتدا تحليل مولفه هاي اصلي با آرايه S بر روي ماتريس داده ها انجام شدند و به کمک آزمون غربالي 9 مولفه نخست - که 91 درصد واريانس داده ها را توجيه مي کردند- انتخاب و به روش وريمکس چرخانده شدند. سپس روش خوشه بندي K-means به منظور طبقه بندي نمرات عاملي که از روش PCA بدست آمده بودند، بکار برده شد. همچنين با استفاده از روش دستي نقشه هاي 6 ساعته ي هر روز بارش، تا حداکثر 72 ساعت قبل از شروع بارش بررسي گرديدند. نتايج حاصله بيانگر آن است که سه نوع الگو در ريزش بارش هاي سنگين منطقه مورد مطالعه موثر هستند: کم فشارهاي سوداني، کم-فشارهاي ترکيبي سوداني- مديترانه اي و کم فشارهاي مديترانه هاي. در بين اين سه الگو، سنگين ترين بارش ها مربوط به الگوي سوداني است.

 نسخه قابل چاپ