پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1391 11:53 AM
| 5 : مدرس علوم انساني بهار 1386; 11((پياپي 53) (ويژه نامه جغرافيا) ):117-152. |
| منطق حل مساله علمي |
| ساعي علي* |
| * گروه جامعه شناسي، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران |
|
اين مقاله بر مبناي رهيافت عقلانيت انتقادي نوشته شده است. مهمترين هدف مقاله، تنظيم يک دستگاه معرفتي براي حل مساله علمي است. در اين نوشتار ابتدا به طرح مسايل روش شناسي پرداخته، آنگاه، به دو سوال روش شناختي پاسخ داده شده است: مساله علمي چيست و چگونه مي توان مساله يابي کرد. در پاسخ به سوال اول، پس از استدلال در باب مساله، دو نوع مساله از هم تفکيک گرديده است: مساله تئوريک و مساله اجتماعي. در پاسخ به سوال دوم، خاستگاه مساله تئوريک در دانش علمي و منشا مساله اجتماعي در واقعيت جستجو شده است. در ادامه، منطق حل مساله را بر دو نوع استدلال استوار ساخته ايم: 1) استدلال عقلاني (نظري)، 2) استدلال تجربي نقادانه. در استدلال عقلاني، راه حل موقت مساله و در استدلال تجربي، داوري انتقادي در باب صدق يا کذب آن راه حل مورد بحث قرار گرفته است. اين دو نوع استدلال را بر شيوه آزمون و خطا استوار ساخته ايم. از حيث روش شناختي براي تجربه، دو مقام قايل شده ايم: مقام گردآوري و مقام داوري و تاکيد شده که مقام گردآوري تجربه جدا از مقام داوري آن است. روشهاي تحليل کمي و کيفي را به عنوان روشهاي داوري مورد بحث قرار داده ايم. ويژگي ديگر اين نوشتار اين است که روش علمي فرموله شده در مقاله را در تبيين تئوريک مساله عدم تحکيم دمکراتيک در ايران به کار برده، حسب آن، مقاله هم بعد تئوريک و هم بعد تجربي پيدا کرده است. |
| كليد واژه: معرفت، واقعيت، تحکيم دمکراتيک، مساله، فرموله کردن مساله، تبيين تئوريک مساله و داوري تجربي نقادانه |
بارگیری متن کامل: 
