بانک مقالات جغرافیا

در ژئومورفولوژي مباحث متعددي از ديدگاه نظري مطرح است. از جمله اين مباحث مي توان از توالي شکل زايي و مدل سازي در اين علم نام برد. در اين ميان، مقولات متعددي وجود دارد که مبحث ارگوديستي يکي از آنهاست. اين مقوله که برگرفته از يک مبحث فيزيکي ترموديناميکي مي باشد در ژئومورفولوژي نيز مطرح است. اهميت اين موضوع به مدل سازي هاي تاريخي معطوف است، زيرا همواره يکي از مسايل مهم که در زيست شناسي و نيز در زمين شناسي و ژئومورفولوژي مطرح است، مقوله زمان و چگونگي رابطه آن با توالي پديده ها است. پديده هايي که از يک سو زمان نجومي قادر به بيان بسياري از مسايل مطرح شده در حوزه تغيير آنها نمي باشد و از طرفي، جايگزين مناسبي براي بيان زمان در رابطه با آنها طرح نشده است. ارگوديسيتي اول بار در حوزه علم فيزيک طرح گرديد و پس از آن با استفاده از روش هاي رياضي تدوين شد. فرضيه ارگوديک که متوسط مشاهدات بر روي يک عضو مجموعه در طول زمان را با متوسط مجموعه در زمان مشخص برابر مي داند از سال 1960 شروع به همسان سازي خود در علوم تجربي کرد، ابتدا در علوم بيولوژيک تحت عنوان آلومتري و سپس در علوم شيمي و زمين شناسي مباحث علمي را به سوي خود متوجه ساخت و به تدريج در ژئومورفولوژي با اصطلاحاتي همچون دور جغرافيايي و يونيفورميتاريانيسم گام نهاد. تعدادي از پژوهشگران عرصه ژئومورفولوژي در سطح جهان تلاش نمودند تا اين فرضيه را به صورت کمي طرح و تفسير نمايند، اما در ايران توجه محدودي به اين اصل مهم شده و پژوهش حاضر سعي دارد با تبيين ابعاد ارگوديسيتي و نحوه آنالوگ ان در ژئومورفولوژي بستر لازم براي شروع پژوهش هاي کمي در اين عرصه در ايران را فراهم نمايد. ارتباط بين تحول، تکرار، چندنگارگي، امواج، منشا پديده ها و هندسه فراکتال با ارگوديسيتي مواردي است که پس از تبيين ابعاد فيزيکي و معادلات رياضي ارگوديک، در اين پژوهش به آنها پرداخته شده و تغييرات ارگوديسيتي پديده خندق در منطقه خور و بيابانک به صورت موردي تحليل و بر صحت ادعا تاکيد شده است. بديهي است با توجه به نو بودن موضوع، مجال وسيعي براي نقد متخصصان فراهم است که در نتيجه باعث غنا خواهد بود.

 نسخه قابل چاپ