بانک مقالات جغرافیا

بيشتر رودخانه هايي كه از ارتفاعات زاگرس (تاق و پاتاق) ايران سرچشمه مي گيرند، جزو رودخانه هاي دايمي و پرآب كشور به شمار مي آيند و پاره اي از آنها بسيار طغياني و سركش اند. اين رفتار آبي سبب شده كه در طول دوران چهارم، قبض و بسط وسعت برخي حوضه ها و اسارت رودخانه اي در اين منطقه امري عادي تلقي شود.
نكته قابل تامل در مورد سطوح اساس محلي در زاگرس مياني، تغييرات مداومي است كه در كواترنر متحمل شده اند. بسياري از سطوح اساس محلي در اين ناحيه، نوسانات آبي را در طول دوران چهارم به صورت شواهد ژئومرفيك، يعني تراسهاي درياچه اي، در خود جا داده اند و با توجه به اين كه تغيير سطح آب درياچه هاي داخلي در ايران، به عنوان شاهدي از تغييرات اقليمي عهد چهارم به حساب مي آيند، نبود چنين شواهدي در درياچه طشك، كه سطح اساس رودخانه كر است، يك پديده غيرمعمول بايد تلقي شود، زيرا با توجه به تجربه تغييرات و نوسانات اقليمي در اين ناحيه، وجود چنين پديده هايي از نظر ژئومرفولوژي امري طبيعي است.
نبود آثار تراسي در حاشيه سطح اساس رودخانه كر، اين سوال را مطرح مي كند كه عامل اصلي تفاوت اين حوضه با حوضه هاي مجاور، كه همگي داراي اسارتهاي رودخانه اي و تراسهاي درياچه اي پيرامون سطوح اساس خود هستند، به چه عاملي مي تواند نسبت داده شود. تحليل رفتار آبي حوضه كر با سيستم شبكه عصبي بر اساس ديدگاه سيستمي، روشي است كه براي پاسخ به اين سوال برگزيد شده است. نتايج حاصل از اين طرح پژوهشي كه با حمايت مالي مركز اقليم شناسي ايران انجام شد، نشان مي دهد كه بسياري از رفتارهاي حوضه هاي آبي در چارچوب شبكه هاي عصبي قابل تفسير است و برخلاف تعبيرهاي تعيني، رفتار آبي در اين حوضه قبل از آن كه به حجم نزولات جوي و مسايلي نظير آن بستگي داشته باشد، تابعي از روابط سيبرنتيك سيستم نروتيك شبكه زهكش ها و ژئونرونهاي مجازي، توپوگرافيك و كارستيك در منطقه است.

 نسخه قابل چاپ