بانک مقالات جغرافیا

تابش خورشيدي، يکي از مهمترين پارامترهاي تاثيرگذار در توازن حرارتي جو زمين بوده و مبناي بسياري از مطالعات اقليمي است. با توجه به نبود امکان استفاده از پيرانومتر در همه، روش هاي تجربي بسياري براي برآورد آن توسط محققان در سراسر جهان پيشنهاد شده است. در اين تحقيق از هفت الگوي پيشنهادي که براي اقليم نيمه خشک مشهد واسنجي شده است، براي انتخاب بهترين الگوي برآورد تابش خورشيدي در مقياس هاي زماني مختلف استفاده شده است. اين الگوها عبارت اند از الگوي آنگستروم - پرسکات پيشنهادي توسط فائو، الگوي آنگستروم - پرسکات واسنجي شده توسط خليلي و رضايي صدر شماره 1 و 2، الگوي آنگستروم - پرسکات واسنجي شده توسط عليزاده و خليلي، الگوي رگرسيون خطي عليزاده و خليلي، الگوي صباغ و الگوي گلور - مک کلوت. بررسي نتايج در دو مقياس روزانه و ماهانه (متوسط روزانه در ماه) نشان داد که در مقياس روزانه الگوي آنگستروم - پرسکات واسنجي شده توسط خليلي و رضايي صدر که داراي R²=0.647، RMSE=4.50، MBE=-0.37 و t=0.80 است و طيف جذبي بخار آب موجود در اتمسفر نيز در آن منظور شده است، بهترين الگوي برآورد تابش خورشيدي در اقليم نيمه خشک مشهد مي باشد. همچنين در اين مقياس، معادله آنگستروم - پرسکات شماره 2 (واسنجي شده توسط خليلي و رضايي صدر) و معادله رگرسيوني عليزاده و خليلي در اولويت هاي بعدي قرار دارند. براي مقياس ماهانه نيز، مي توان الگوي گلور - مک کلوت را R²=0.849، RMSE=2.70، MBE=0.08 و t=0.29 و به عنوان بهترين الگوي برآورد تابش خورشيدي در اين منطقه معرفي نمود.

 نسخه قابل چاپ