بانک مقالات جغرافیا

در سايه افزايش رشد مصرف آب، سوء مديريت، رشد جمعيت دنيا و افزايش شهرنشيني و همچنين پايين رفتن سطح آب هاي زيرزميني در بيشتر نقاط جهان، کارشناسان معتقدند که منابع آب در قرن بيست و يکم، يکي از چالش برانگيزترين صحنه هاي حيات بشريت را رقم خواهد زد. کشور ايران با آن که بنا به موقعيت جغرافيايي خود در کمربند خشک کره زمين قرار گرفته است، ولي با توجه به ويژگي هاي توپوگرافيک خود سالانه حدود هشت ميليارد مترمکعب آب را به خاطر جريان رودهاي مرزي خود به سوي عراق از دست مي دهد. بنابراين لازم است که از اين منبع عظيم طبيعي که همه ساله از کشور خارج مي شود، استفاده مطلوب به عمل آيد. اما استفاده از اين منابع آب پيامدهايي را از نظر هيدروپليتيک، چه در بعد داخلي و چه در بعد خارجي، در پي خواهد داشت که اولين نمونه آن تاثيرگذاري بر نحوه روابط ايران با عراق است. روابط دو کشور ايران و عراق که طي چندين دهه بر اثر عوامل ژئوپليتيک بحراني بوده است، به نظر مي رسد اين بار تحت تاثير مساله آب قرار گيرد، زيرا عراق که به دليل اقدامات ترکيه در حوضه رودهاي دجله و فرات با مشکل آب رو به رو شده است، گمان مي رود در برابر پروژه هاي انتقال آب موردنظر ايران در حوضه رودهاي زاب کوچک، الوند و سيروان واکنش نشان داده و دست به اقدامات بازدارنده بزند. از سوي ديگر موقعيت جغرافيايي اين حوضه ها در غرب کشور که بيشتر منطبق بر مناطق کرد سني مذهب هستند، مي تواند بر تحريک کردهاي منطقه دامن بزند. پژوهش حاضر با روش توصيفي - تحليلي در پي بررسي هيدروپليتيک اين حوضه ها و پيامدهاي آن و ارايه راهکارهايي درباره نحوه اجراي پروژه هاي کنترل آب و کاهش هزينه هاي سياسي و اجتماعي آنهاست.

 نسخه قابل چاپ