بانک مقالات جغرافیا

توده کوهستاني الوند با جهت شمال غربي - جنوب شرقي در همدان واقع شده است و جبهه شمالي اين توده تحت تاثير مورفولوژي، تکتونيک و عوامل مختلف فرساينده به شدت ناپايدار شده است. از طريق برآورد ميزان فرسايش و يا بررسي عوامل موثر در ساختارهاي ژئومورفيک، مي توان ميزان ناپايداري دامنه هاي آن را ارزيابي کرد. براي انجام اين بررسي از داده هاي کمي ژئومورفولوژي استفاده شده است. به منظور ارزيابي مورفولوژي پرتگاه ها و تحول پسروي جبهه شمالي توده کوهستاني الوند، ابتدا منطقه مورد مطالعه به 12 زيرحوضه تقسيم و شاخص هاي مورفومتريک از قبيل ميل يافتگي، عقب نشيني موازي، جانشيني، گردشدگي، شکل سينوسي جبهه کوهستان، تسطيح شدگي، گراديان رودخانه، شاخص نسبت پهناي دره به عمق، شاخص مخروط افکنه ها و شاخص تقارن توپوگرافي در خصوص هر يک از زيرحوضه ها محاسبه گرديد. نتايج نشان داد که شاخص هاي محاسباتي، بيانگر شدت فعاليت مورفوديناميک و فرسايش در زيرحوضه هاي مختلف منطقه و ناپايداري اين توده است. به علاوه وجود شيب هاي فراوان از نوع W.L.S نه تنها موجب تحول دامنه ها گشته، بلکه منجر به تشديد فرايندهاي دامنه اي از قبيل جانشيني، گردشدگي، ميل يافتگي و عقب نشيني موازي شده است که با تغيير مورفولوژي دامنه و فرايند جانشيني شروع و با گذشت زمان به گردشدگي خاتمه مي يابد. از ديگر شاخص هاي مورفوديناميک فعال منطقه مي توان به وجود تپه هاي مسدودکننده، سطوح مثلثي شکل و شکل سينوسي جبهه شمالي کوهستان الوند اشاره کرد که به شکل خطي يا منحني - خطي بر روي نقشه هاي توپوگرافي قابل تشخيص است. مقايسه ارقام شاخص هاي محاسباتي، بيانگر تحول و پسروي منطقه بر اثر فاصله بندي حوضه هاي زهکشي مجاور، در گذشت زمان و پهناي محدوده کوهستان الوند است. به نظر مي رسد که جبهه شمالي الوند بيشتر تحت تاثير سيستم فرسايشي پريگلاسير در حال تحول و پسروي است.