پاسخ به:بانک مقالات جغرافیا
جمعه 8 اردیبهشت 1391 8:56 AM
| 6 : جغرافيا و برنامه ريزي تابستان 1389; 15(32):151-189. |
| اسارت رودخانه و آثار آن در سيستم رودخانه اي (مطالعه موردي: رودخانه باغلار در دامنه شمالي ميشوداغ (شمال غرب ايران)) |
| مختاري كشكي داوود* |
| * گروه پژوهشي جغرافيا، دانشگاه تبريز |
|
سيستم رودخانه اي باغلار با دو شاخه اصلي مشه لر و سيسده خود، حوضه اي 12.8 کيلومترمربعي است که در جنوب غربي شهر کشکسراي در شمال غرب ايران واقع شده است. اين سيستم يکي از سيستم هاي رودخانه اي دامنه شمالي ميشوداغ است که سير تکاملي آن در دوره هاي اخير زمين شناسي دچار تحولات زيادي شده است که وقوع پديده اسارت يکي از حلقه هاي آن است. در اين تحقيق سعي شده است تا با تکيه بر مطالعات ميداني و به کمک تحليل هاي توپوگرافي و زمين شناسي، علاوه بر شناسايي عامل يا عوامل ايجاد اسارت رودخانه، آثار وقوع اين پديده نيز مورد بررسي قرار گيرد. بر اساس نتايج اين تحقيق وضعيت کنوني سيستم رودخانه اي نتيجه عملکرد هر دو فرايند انحراف و اسارت بوده است و مکانيسم هاي کنترل کننده آلوژنيک از قبيل فعاليت هاي تکتونيکي و حرکات توده اي در ايجاد اين وضعيت نقش اساسي داشته اند. ابتدا وقوع يک زمين لغزش در مسير شاخه مشه لر موجب انحراف شاخه مشه لر به سمت شاخه سيسده شده است. سپس در بالادست نقطه انحراف، شاخه مشه لر به وسيله شاخه سيسده اسير شده است. همين اتفاقات و در پي آن جابه جايي مداوم نقطه اسارت به طرف بالادست در اثر عملکرد فعاليت هاي تکتونيکي بر روي برآمدگي هاي فشاري منطقه، آثاري را در قسمت هاي مختلف سيستم رودخانه اي باغلار ايجاد نموده است که از جمله آنها مي توان به افزايش حفر بستر و تغيير در مورفولوژي مسير رودخانه در بالادست نقطه اسارت، متروکه شدن بخش هايي از آبراهه قبلي مشه لر در اثر جا به جايي نقطه اسارت، تشکيل گدار بادي و تغيير در مورفولوژي مخروط افکنه باغلار اشاره نمود. نوع اسارت در رودخانه باغلار نوعي آبربايي است که عامل محرک و ايجاد آن، عوامل آلوسيکليک است. در مجموع مي توان گفت که از نظر فرايندهاي ژئومورفولوژيکي، سيستم رودخانه اي باغلار از ديناميک بسيار بالايي برخوردار است و حساسيت بخش هاي مختلف سيستم به تغييرات محيطي آلوسيکليک يا اوتوسيکليک ضرورت توجه در برنامه ريزي ها در مورد چنين سيستم هايي را طلب مي کند. |
| كليد واژه: اسارت رودخانه، انحراف رودخانه، وقوع زمين لغزش، برآمدگي هاي فشاري، سيستم رودخانه اي، رودخانه باغلار، ميشوداغ |
![]() |
|
نسخه قابل چاپ |