بانک مقالات جغرافیا

دما از عناصر مهم اقليمي است. افت و خيز اين عنصر در مقياس جهاني، و در سطح ناحيه اي و حتي محلي کما بيش زير تاثير پديده "پيوند از دور" قرار دارد. در اين تحقيق با استفاده از آمار 104 ساله سعي شده است نقش و اثر افت و خيزهاي نوسانات اطلس شمالي و نوسانات جنوبي بر افت و خيزهاي دما در جاسک، شناسايي و بررسي شود. بررسي هاي اوليه نشان داد که روند عمومي دماي جاسک طي سده اخير زير تاثير رفتار بلند مدت نوسانات اقيانوس اطلس شمالي و نوسانات اقيانوس آرام جنوبي است. اين رابطه در ضريب تغييرات برخي ماه هاي سال بيشتر ديده مي شود. اما در ترکيب کلّي داده ها، مشهود نمي باشد. از اين رو پس از افراز مولفه هاي مختلف دما، مولفه هاي مختلف نوسانات شمالي و جنوبي بررسي و با يکديگر مقايسه شدند. بدين طريق معلوم شد که روند دما افزايشي، و روند نوسانات شمالي و جنوبي کاهشي بوده است. بنابراين به نظر مي رسد زماني طولاني، دماي جاسک زير تاثير کاهش مقادير نوسانات شمالي و جنوبي، افزايش يافته است. مولفه هاي روند زدايي شده و حتي مقادير فرين، تصادفي و اتفاقي ميانگين هاي ماهانه دما با مؤلفه هاي همسان در شاخص نوسانات شمالي و جنوبي رابطه اي معني دار نشان نداد. اما مقايسه مؤلفه هاي نوساني، نشان مي دهد که مؤلفه نوساني شاخص نوسانات اقيانوس اطلس شمالي (NAO) و شاخص نوسانات جنوبي (SOI) به شدت بر دماي جاسک موثر بوده است و در مجموع تا 40% تغييرات مولفه هاي نوساني دما را توجيه مي کند.