بانک مقالات جغرافیا

يكي از پديده‌هاي مهم اقليمي, بروز يخبندان‌ها مي‌باشد كه برحسب شدت, تداوم و گسترش آنها بر فعاليت‌هاي انساني اعم از كشاورزي, حمل و نقل, انرژي و مسايل زيست محيطي, فعاليت‌هاي بيولوژيكي گياهان و حيوانات تأثيرات بسزايي دارد. يخبندان داراي ويژگي‌هاي متعددي مثل آغاز, خاتمه, فصل يخبندان, تداوم و ... مي‌باشد. منظور از تداوم مدت زماني است كه دماي صفر و يا كمتر از آن بر يك منطقه حاكم باشد. رخداد اين پديده در كشاورزي حائز اهميت است. زيرا هر نوع گياهي داراي آستانه دمايي مشخصي است كه بالاتر يا پايين‌تر از آن آستانه دمايي, ممكن است گياه از بين برود. لذا براي جلوگيري از آسيب رسيدن به آنها مطالعه ساعت‌هاي تداوم يخبندان ضروري و لازم مي‌باشد. همچنين در زمينه كارهاي عمراني (مثل سدسازي) براي بالا بردن ضريب اطمينان مطالعه، ساعت‌هاي تداوم يخبندان امري اجتناب‌ناپذير است. هدف مقاله حاضر محاسبه ساعت‌هاي تداوم يخبندان با استفاده از برنامه‌نويسي به زبان دلفي (Delphi) است. براي اين كار داده‌هاي حداقل ساعتي روزانه دما در 4 ايستگاه هواشناسي استان لرستان يعني, خرم‌آباد, بروجرد, ناصرالدين و اليگودرز كه داراي آمار 10 ساله از سال 1989 تا 1999 بودند از بانك اطلاعات سازمان هواشناسي كل كشور اخذ گرديد. پس از استخراج روزهاي يخبندان در آستانه مورد نظر (صفر و كمتر از آن) طي دوره آماري با استفاده از الگوريتم برنامه موردنظر به محاسبه و استخراج ساعت‌هاي تداوم يخبندان در هر يك از ايستگاه‌ها اقدام شد سپس ساعت‌هاي تداوم يخبندان به 8 طبقه (3 ساعتي) انتخابي تقسيم شدند و نمودار درصد فراواني آنها رسم شدند. كليه ايستگاه‌ها در سه طبقه انتخابي صفر تا 3 ساعته, 9 تا 12 ساعته و 21 تا 24 ساعته با هم مقايسه شدند. مشخص شد كه بالاترين ساعت‌هاي تداوم يخبندان مربوط به ايستگاه بروجرد است، در نتيجه خسارات به محصولات در اين ايستگاه بيشتر از ديگر ايستگاه‌ها مي‌باشد. همچنين مهمترين عامل تأثيرگذار در ساعت‌هاي تداوم يخبندان منطقه پوشش سطح زمين است و عامل ارتفاع تأثيري در ساعات تداوم يخبندان ندارد.