بانک مقالات جغرافیا

جهت گيري نظام شبکه شهري در منطقه زاگرس، بيشتر به سمت تمرکزگرايي گرايش دارد. هرم شهري منطقه زاگرس در سال 1385، بر حسب درصد جمعيت هر گروه، بيانگر عدم تعادل در توزيع جمعيت است. چنانکه در اين سال از 119 شهر منطقه، 17.9 درصد جمعيت شهري را تنها شهر بزرگ منطقه و 11.5 درصد مربوط به روستا- شهرها (87 شهر)؛ يعني شهرهاي کمتر از 25 هزار نفر است. علاوه بر اين،توزيع فضايي جمعيت بيانگر آن است که شهرنشيني به طور محسوسي در مرکز و شرق منطقه متمرکز شده است؛ آن طور که بيش از 65 درصد جمعيت شهري منطقه را در خود جاي داده است. در اين مقاله، با روش توصيفي- تحليلي، نقش شهرهاي مياني در توسعه فضايي منطقه زاگرس با استفاده از روش ها و مدل هاي کمي به لحاظ متغيرهاي جمعيتي، اشتغال، امکانات آموزشي، بهداشتي و فرهنگي و تاثير آن بر منطقه، ارزيابي و تحليل شده است. نتايج نشان مي دهد از نظر ضريب آنتروپي، شهرهاي مياني تاثير نسبتا" مطلوبي در توسعه و توزيع جمعيت در سطح منطقه زاگرس داشته اند چنانکه بدون احتساب اين شهرها ضريب آنتروپي کمتر شده، عدم تعادل بيشتر را در نظام شهري منطقه آشکار مي سازد. از نظر ضريب کشش پذيري شهرهاي همدان، خرم آباد و ايلام از توان کشش پذيري بالا و شهرهاي بروجرد و ملاير، از توان کشش پذيري پاييني برخوردار بوده اند. بررسي کارکرد اقتصادي شهرها با ضريب مکاني نشان مي دهد که شهرهاي ملاير، خرم آباد و بروجرد از لحاظ (کشاورزي)، شهرهاي همدان، ملاير، سقز، بروجرد و دورود از نظر(صنعتي) و شهرهاي همدان، سنندج، خرم آباد و ايلام از لحاظ(خدمات) داراي شرايط پايه اي و صادرکننده خدمات به حوزه نفوذ خود بوده اند. بررسي تطبيقي درجه توسعه يافتگي شهرهاي منطقه و جايگاه شهرهاي مياني نسبت به شهرهاي منطقه از نظر شاخص هاي مورد مطالعه، با روش Topsis نشان مي دهد که شهرهاي مياني وشهرهاي پيرامون آنها به ترتيب جزو شهرهاي برخوردار، نيمه برخوردار و محروم منطقه هستند. بنابراين با توجه به نقاط قوت و ضعف کارکرد شهرهاي مياني، لازم است به تبعيت از ادامه روند شهرنشيني، سرمايه گذاري ها را به سوي اين شهرها هدايت کرد.

 نسخه قابل چاپ