بانک مقالات جغرافیا

بارش هاي سيل زا در ساحل شمالي ايران بر اساس نقشه هاي روزانه سطح زمين و ترازهاي بالا طي دوره آماري سي ساله (1970 الي 1999) بررسي گرديد. نتايج حاصله بيانگر آن است كه سه نوع توده هوا و سيستم فشاري در ريزش بارش سواحل جنوبي درياي خزر موثراست كه عبارتند از: سيستم هاي كم فشار، چرخندها و واچرخندهاي مهاجر. در بين اين سه عامل، شديدترين بارش ها مربوط به چرخندها و واچرخندهاي مهاجر است.
هر گاه در ساحل جنوبي درياي خزر و در سطح زمين، پشته پر فشار كوتاه ناشي از گسترش هواي سرد در منطقه استقرار يابد و در ترازهاي مياني و بالايي جو نيز ناوه وجود داشته باشد، شرايط لازم براي وقوع بارش هاي شديد در منطقه مهيا مي شود. به اين ترتيب هر قدر ميزان فشار در سطح زمين بيشتر و ناوه تراز بالايي عميق تر باشد، انتظار وقوع بارش شديدتر نيز بيشتر مي شود.
نتايج تحقيق نشان داد كه رخداد بارش هاي شديد در شمال كشور در تراز 500 هكتوپاسكال با حاكميت پشته بر روي درياي سياه، شرق تا مركز اروپا، شرق درياي مديترانه و حضور ناوه عميق در شرق درياي سياه همراه است. اين ناوه از حوالي عرض ْ70 شمالي شروع و به سمت جنوب - جنوب غرب در امتداد طول هاي تقريبي بين ْ40 تا ْ50 شرقي گسترش مي يابد.