بانک مقالات جغرافیا

در پژوهش حاضر به بررسي سيل در حوضه ماسوله پرداخته شده است. ابعاد مطالعه به دبي ايستگاه كمادول در دوره 18 ساله (1363-81) 1984-2003 و بررسي علل سيلاب هاي دوره موردنظر و الگوهاي همديدي ايجاد سيل محدود مي شود. به منظور تحليل سيل، دبي هاي متوسط روزانه و حداكثر لحظه اي ايستگاه كامادول بررسي شده و براي كنترل صحت داده ها از ايستگاه چومثقال در پايين دست حوضه و گزارش هاي ستاد حوادث غيرمترقبه استان كمك گرفته شده است. در دوره مطالعاتي 181 سيل استخراج گرديد و از بين سيلاب هاي موردنظر 61 سيل در فاصله زماني 1375-81 به منظور بررسي انتخاب شد. پس از بررسي سيلاب ها با توجه به عوامل موثر در ايجاد آنها به دو گروه اصلي تقسيم شدند. گروه اول، سيلاب هاي ناشي از ناپايداري هوا و استقرار سامانه باران زا در سطح حوضه است و گروه دوم سيلاب هايي است كه ميزان بارش در آنها اندك است اما دبي در فاصله كوتاهي از آبراهه اصلي طغياني و وحشي قرار دارد، كه البته در ايستگاه كامادول ميزان آن حتي كمتر از ميانگين دوره است. 49 درصد سيلاب هاي حوضه مربوط به اين دسته است. براي بقيه سيل ها نيز با بررسي نقشه هاي سينوپتيكي مربوط به سطح زمين و تراز 700 و 500 هكتوپاسكال 3 الگوي سيل زا شناسايي گرديد. تفاوت عمده اين الگوها از نظر موقعيت سامانه هاي چرخندي و واچرخندي نسبت به حوضه و مسير حركت آن از روي منابع رطوبتي است. منشا مدل هاي چرخندي، درياي مديترانه و سياه است ومدل هاي واچرخندي نيز عمدتا بر روي درياي خزر و به ندرت نيز از درياي سياه است. نتايج مطالعه نشان مي دهد كه سامانه هاي مذكور بر حسب ويژگي و يا توقف خود بر روي حوضه ماسوله از يك تا حداكثر سه روز پي در پي ايجاد سيل كرده اند و از كل سيلاب هاي انتخابي 34 مورد آن يك روزه، 13 مورد دو روزه و 14 مورد آن سه روزه است. از نظر توزيع زماني نيز بيشترين سيل ها در فاصله ماده هاي سپتامبر (شهريور) تا اكتبر (مهر) و در اواخر زمستان تا اوايل بهار به ثبت رسيده است.

 نسخه قابل چاپ