جزوات و مقالات فلسفی

در اين مقاله ابتدا موضوع مجسمه سازي در آيات و روايات به طور مختصر بررسي شده و سپس به ذكر اقوال فقها در دو قسمت پرداخته شده است. در قسمت اول نظر فقهاي شيعه كه به پنج قول محدود مي شود، ذكر شده است كه عبارتند از:
1- حرمت مطلق تصوير (اعم از حيوان و غيرحيوان، مجسمه و نقاشي).
2- عدم حرمت مطلق تصوير (اعم از حيوان و غيرحيوان، مجسمه و نقاشي).
3- حرمت خصوص مجسمه اعم از حيوان و غيرحيوان.
4- حرمت مجسمه و نقاشي خصوص حيوان.
5- حرمت خصوص مجسمه حيوان فقط.
در قسمت دوم اقوال مذاهب اربعه اهل سنت ذكر شده است. سپس به ادله فقهاي شيعه در مورد حرمت ساختن مجسمه حيوان پرداخته شده است. البته با توجه به عدم وجود دليل قرآني و عدم دلالت عقل بر حرمت «مجسمه سازي براي اغراض مفيد»، قايلين بر حرمت فقط به اجماع و روايات تمسك نموده اند كه هر دو دليل مورد نقد و ارزيابي قرار گرفته است. تمسك به اجماع با توجه به منتفي بودن اجماع محصل و قايل شدن برخي از بزرگان به جواز و نيز مدركي بودن اجماع مردود شناخته شده است. قسمت اعظم مقاله به نقد و بررسي دلالت روايات مورد تمسك قايلين به حرمت، اختصاص يافته است. اين روايات به پنج دسته تقسيم شده و به طور جداگانه از حيث سند و دلالت مورد رسيدگي قرار گرفته و با توجه به ضعف سندي برخي از آنها و ناتمام بودن دلالت بقيه، اين طور نتيجه گيري شده است كه اين روايات تنها بر كراهت ساخت مجسمه جاندار (در آنجا كه غرض عقلاني و مشروعي بر آن مترتب نبوده باشد) دلالت مي كند.

 نسخه قابل چاپ