جزوات و مقالات فلسفی

مفهوم آرزو، از بنيادي ترين مفاهيم فرهنگ و ادب صوفيانه و از پربسامدترين مضامين و نقش مايه هاي قصه هاي فارسي است. گونه شناسي اين نقش مايه و نيز، تبيين اهداف، مصاديق و كاركردهاي آن، با تاكيد بر متون صوفيانه، هدف نوشتار حاضر است.
اين بررسي، نشان مي دهد كه:
اولا، هر چند آرزوهاي صوفيانه، مراتب و مصاديق عالي و حقير دارد، بيش ترينه آرزوهاي صوفيان، از سنخ مقولات مادي ناچيز و در رديف هوس هاست.
ثانيا، از آن جا كه آرزو داشتن در نظر اهل تصوف، ايستادن در برابر مشيت الهي و زيرپا نهادن تعاليم مشايخ قلمداد مي شود، امري نكوهيده است.
ثالثا، در اغلب موارد، آرزوها به ويژه آرزوهاي مادي،‌ محقق نمي شوند و در صورت تحقق، پيشماني و يا مجازات در پي دارند.
رابعا، آرزو در دو كتاب مصيبت نامه و منطق الطير، سويه اي مثبت دارد، چرا كه صاحبان آرزو (سالك/ مرغان)، به مرتبه نفي كامل وجود خويش و فنا در حق رسيده اند، پس آرزويشان (وصال حق/ رسيدن به سيمرغ) محقق مي گردد.
خامسا، آرزو در داستان هاي صوفيانه، عموما چهار كاركرد دارد: عنصر آغازگر داستان؛ عنصر داستان ساز؛ عنصر مكمل داستان؛ و عنصر پايان بخش.

 نسخه قابل چاپ