چاپچانه كلیسای وانك

چاپچانه
پشت این بنا یعنی در سمت چپ این بنا چاپخانه وجود دارد كه البته چند سالی است كه به چاپخانه تبدیل شده است . شایان ذكر است كه اولین چاپخانه*ی ایران و خاورمیانه در این مكان تاسیس شد .
در سال 1640 به سركردگی پیشوای مذهبی كلیسای وانك خلیفه خاچاطور كساراتسی چاپخانه*ای دایر شد ( در كلیسای وانك ) این شخص ماشین چاپ و حروف چاپ را خود شخصاٌ ساخت و در سال 1641 كتابی با مضمون شرح حال پدران رواحانی به چاپ رساند . هنوز هم چند نسخه از این كتاب در موزه*ی كلیسای وانك وجود دارد كه البته از لحاظ چاپ و كاغذ مرقوب نیست ولی برای چاپ كنندگان آن افتخار بزرگی است .
بعد از آن پیشوای مذهبی خاچاطور شخصاٌ خلیفه خوانس را به ایتالیا فرستاد تا شیوه*ی چاپ كردن را بیاموزد كه خلیفه هوانس به آمتسردام می*رود و آنجا شیوه*ی چاپ را آموخته و یك ماشین چاپ نیز با خود به خلفای اصفهان می*آورد و در سال هزار و شش صد و چهل و هفت كتاب « تهیه و تقویم » را به چاپ می*رسانند .
در سال 1844 بارون مانوك هورداینان جلفایی یك ماشین چاپ عالی را كه گرانقیمت نیز بوده را از اروپا به اصفهان می*آورد كه این ماشین چاپ در حال حاضر در موزه*ی كلیسای وانك نگهداری می*شود و اولین كتاب را كه با این ماشین در كلیسای وانك به چاپ رساندند « زبور داوود » بود كه تنها نسخه*ی باقیمانده از آن در كتابخانه*ی بولئان آكسفورد محفوظ است