آفات گیاهی

سوسک نیشکر(سوسک ریشه خوار) Pentadon idiota

(Col.: Scarabaeidae)



معرفی آفت

آفتی پلی فاژ بوده که در تمام نقاط ایران به خصوص نواحی جنوبی انتشار داشته و به گیاهانی نظیر چغندرقند، نیشکر، هندوانه، خیار،‌ پنبه، آفتاب گردان، کنف، سوژا، گوجه فرنگی، سیب زمینی، ذرت خوشه ای، ذرت،‌ گندم، مو، سیب، گلابی،‌ توت، زردآلو،‌ آلو، بلوط و پسته خسارت می زنند. لارو آفت در خاک از قسمتهای زیرزمینی گیاه تغذیه می کند. در روی نیشکر و ذرت خسارت شبیه به هم بوده و هم لارو و هم حشره کامل از داخل ساقه و قلمه تغذیه کرده و مدخل ورودی اغلب توسط خاک اره پر می شود. بر اثر خسارت وارده قلمه های نیشکر پوسیته و ریشه پس از مدتی می خشکد.

زیست شناسی:

زمستان را به صورت لاروهای سنین مختلف و حشره کامل در داخل خاک به سر می برد. حشرات کامل از اواخر اسفند ماه ظاهر شده و مدتی بعد جفت گیری و سپس حشرات کامل هنگام غروب و شبها برای تغذیه پرواز می کنند. حشرات کامل از شاخ و برگ، ساقه و اندامهای هوائی گیاه میزبان تغذیه می کنند. دورة فعالیت حشرات مزبور نسبتاً طولانی تر و از بهار شروع شده تا آخر تابستان ادامه دارد. تخم ریزی آن در اعماق 25-5 سانتی متری خاک به صورت تک تک و تدریجی صورت می گیرد و حشره ماده پس از تخم ریزی می میرد. تخم ریزی از اواسط فروردین ماه شروع شده و حداکثر آن در ماههای تیر و مرداد می باشد. هر حشرة ماده حداکثر 55 عدد تخم می گذارد.

دورة جنینی 4-3 روز می باشد. این آفت هر 20-15 ماه یک نسل دارد. لاروهای این آفت اکثراً ناحیه پشته را نسبت به کف جوی آبیاری ترجیح می دهد. آلودگی مزارع به صورت لکه ای بوده و حشرات کامل معمولاً مزارع کشت جدید (plant) را نسبت به مزارع بارز (Ratoom) را جهت تخم ریزی ترجیح می دهد. لارو سرانجام تبدیل به شفیره شده و پس از دو هفته حشره کامل بیرون آمده ولی به سطح زمین نیامده بلکه زمستان را در حفره هایی که ترتیب داده اند تا بهار باقی می ماند.

کنترل:

1- شخم زمین آلوده

2- وجین و انهدام علفهای هرز