نگارش یافته توسط تيم پشتيباني هرس   

جینکو(ژینکو)
نام علمي:Ginkgo biloba L.
 نام انگليسي: Ginkgo
خانواده:Ginkgoaceae
 مقدمه:
گونه ای است که از قدرت سازگاری بالايی برخوردار است بطوری که حتی در عصر يخبندان و بمباران اتمی در ژاپن نيز بقای خود را حفظ کرده است. اين درخت حداقل از 200 ميليون سال پيش وجود دارد و احتمالاً در طبيعت بطور کلی منقرض شده است، اما در باغ های معابد شرق دور به حيات خود ادامه می دهد. جزء مخروطيان برگ ريز است و 2 شکل مجزای نر و ماده دارد که به عنوان گياه زينتی وارد اروپا شد و بعد تاثير قدرتمند آن بر سيستم قلب وعروق شناخته شد.
خصوصيات گياهشناسی:
درختي است دو پايه و خزان كننده، كند رشد، تاج مخروطي با چند تنه اصلی و شاخه های پخش شده. درختان ماده فقط در حضور پايه هاي نر بارور مي شوند و پس از 35-20 سال براي اولين بار توليد اندامهاي زايشي نر و ماده مي كنند، ارتفاع اين گياه به 40-20 متر مي رسد. برگهاي آن بادبزني شكل و موجدار شبيه پرسياوشان ولی خيلی بزرگتر که 2 لب دارند و به اين علت نام گونه آن را biloba  گذاشته اند. در پاييز برگها يكپارچه زرد روشن مي شود. شكوفه هاي آن به رنگ سبز روشن هستند و پس از باز شدن مي ريزند و به همين دليل به ندرت روي درخت ديده مي شوند. پايه هاي ماده 3-2 هفته ديرتر از پايه هاي نر گل مي دهند و در پاييز نيز برگهايشان ديرتر ريزش مي كنند. پايه نر بعنوان گونه زينتي در خيابانها و پاركها كاشته مي شود. ميوه آن به شكل آلو، حدود 3 سانتی متر که حاوی يک بذر، به رنگ خاكستري مايل به قهوه اي است كه بوي نامطبوعي دارد. از نظر ميوه درختي پر بار است و ميوه آن معمولاً پس از دوره يخبندان مي رسد(4،3،1).
تركيبات شيميايي:
 ترکيبات موجود در برگ :
گليکوزيدهای فلاوون(شامل ژينکوليد)، فلاونوئيدها، بيوفلاوون ها، سيتوسترول ها، لاکتون و آنتوسيانين، اسيدهای آلی، ترپن ها و استرول های مختلف وبيلوباليدها
ترکيبات موجود در دانه:
اسيدهای، مواد معدنی، بيوفلاوون ها، نشاسته، قند و اسيدهای آمينه آسپاراژين و آرژنين در غشاء گوشتی دانه ترکيب بايلوبول اسيد و گليکوليک اسيد وجود دارد که يک ترکيب چسبنده و بد بو را بوجود می آورند که باعث تحريک و التهاب پوست می شود(1).
خواص درمانی:
در سالمندان براي بهبود عملكرد شناختي مبتلايان به آلزايمر، فراموشي ضد آسم و نيز بهبود جريان خون مبتلايان به بيماري عروق محيطي،وزوز گوش يا اختلال حافظه به كار مي رود.در درمان نقص عملکرد عضوی مغز، تسکين علامتی  لنگيدن متناوب،سرگيجه دارد. اثر مثبت آن برکاهش تمرکزو حافظه اثبات شده است(2،4،1).
 عوارض احتمالی مصرف:
مصرف زياد آن آثار سمي را بخصوص در كودكان به همراه دارد.
 علائم مسموميت:
تب بالا، اظطراب، اسهال استفراغ، تورم پوست همراه با قرمزي و خارش پوست در واکنش شديد آلرژيک پوست يا دستگاه گوارش نسبت به جينکو و يا فراورده های آن که البته نادر است منع مصرف دارد. در دوران شيردهی و بارداری بهتر است با احتياط مصرف شود(2).
 اقليم مورد نياز گياه:
بومي كشور چين و احتمالاً ژاپن است ولي در حال حاضر در كشورهاي چين، ژاپن، كره شمالي و جنوبي و جنوب آمريكا در سطح وسيع كشت مي شوددر فرانسه نيز کشت می شود. مناطق با آفتاب كامل تا سايه روشن با آب و هواي ملايم آب و هواي مرطوب و نسبتا معتدل مثل كاروليناي جنوبي و جنوب چين را مي پسندد.  بافت خاك مناسب براي رشد گياه: در اغلب خاكها رشد مي كند ولي خاكهاي عميق شني و مرطوب را ترجيح مي دهد و نياز آبي متوسط، خاك نبايد غرقابي باشد(4،3،1) .
Ph اپتيمم مورد نياز: 2/6-5/5  (4)
نحوه تكثير: بذر و قلمه
فواصل كاشت:
در كاشت تجارتي و در سطح وسيع، به منظور توليد بر 3-2*2-1 متر
دور آبياري:
در سالهاي اول كاشت نياز به آبياري بيشتر(فواصل 15-10 روز) دارد ولي پس از استقرار گياه در سالهاي بعد فواصل آبياري به 30-20 روز افزايش مي يابد.
روش كاشت:
مستقيم و خزانهزمان مناسب براي
كاشت مستقيم:
پاييز(بدليل كندي رشد توصيه نمي شود)
زمان مناسب براي كاشت در خزانه:
 اوايل پاييز در خاك سبك ماسه اي و در شاسي خنك از مهر تا اسفند، بهتر است بذور در گلدانهاي كوچك كاشت شوند(4،3).
طول مدت ريشه دار شدن قلمه جهت انتقال به زمين اصلي 4-3:
 
 ماه زمان لازم جهت قلمه گيري:
در زمستان از قلمه هاي چوبي شده همان سال و در اواسط بهار تا اوايل تابستان از قلمه هاي جوان و يا نيمه خشبي استفاده مي شود(4).
وزن هزاردانه:
حدود هزار گرم
مقدار بذرمورد نياز جهت توليد نشاﺀ براي 1هكتار زمين:
به دليل درصد جوانه زني پايين 4-2 كيلوگرم بذر توليد يك هزار نهال مي كند.
طول مدت جوانه زني:
3-2 هفته پس از انجام تيمارهاي لازم، ولي بهتر است نهالهاي جوان به مدت حداقل 2-1 سال قبل از انتقال به زمين اصلي در گلدان باقي بمانند.
تيمارهاي لازم جهت برطرف كردن دوره خواب بذر:
 ابتداScarification به صورت فيزيكي و خيساندن به مدت 24ساعت در آب ولرم، سپس 60-30 روز سرمادهي در دماي 5 درجه سانتي گراد به صورت مخلوط با پرليت يا ورميكوليت مرطوب و سپس خشك كردن بذر و استفاده از قارچكش قبل از كاشت و سپس كاشت درعمق 5/1 سانتي متري(4).
اندام مورد استفاده:
برگ و ميوه ها (4،2،1)
زمان برداشت:
برداشت اقتصادي از سال هشتم شروع مي شود اين امر در تابستان(تير و مرداد)و قبل از تغيير رنگ برگها انجام مي شود كه معمولا در هنگام غروب و شب به دليل سهولت جدا شدن برگها از شاخه صورت ميگيرد.
عمليات پس از برداشت:
برگها بايد بلافاصله توسط خشك كن يا در سايه و دماي محيط خشك شوند و سپس براي عمليات عصاره گيري خرد گردند.
دقت هاي لازم درعمليات برداشت:
پايه هاي ماده 3-2 هفته ديرتراز پايه هاي نر گل مي دهند و همچنين برگهاي پايه ماده در پاييز ديرتر تغيير رنگ داده و مي ريزند. تركيبات برگ گياه بر حسب زمان برداشت(بر سبز در تابستان يا بر زرد در پاييز) تغيير مي كند(4). 
مراقبت هاي ويژه در زمان داشت:
در سالهاي اوليه كاشت به كرم سفيد ريشه بسيار حساس است و در حالت غرقاب، قارچهاي خاكزي موجب تخريب منطقه طوقه مي شوند.
عملكرد:
به دليل رشد كم، فواصل كاشت متفاوت و تغيير در سال برداشت(معمولا از سال هشتم برداشت اقتصادي شروع مي شود) نمي توان عملكردي براي آن ارائه داد(4).
منابع:
1-تأليف: شواليه آندرو/ ترجمه: زارع زاده عباس/ دايرة المعارف  گياهان دارويي /جلد1 / انتشارات وصال/ چاپ اول 1382 
2-تأليف: ضيايي سيد علي، مسگر پور بيتا و با همكاري شبستري آيدا/ احتياط مصرف و تداخلات دارويي گياهان دارويي بر اساس شواهد و مستندات/ انتشارات موسسه فرهنگي انتشارات تيمورزاده-نشر طبيب/ چاپ اول بهار 1384
3-كروگر آنا/ ترجمه: عبادي علي محمد، عبادي آزيتا/ جادوي سبز: خواص((دالرويي)) و قدرت((جادويي)) گياهان/انتشارات مؤسسه فرهنگي-پژوهشي فاران/ چاپ اول 1379
4- تألیف حسین میرحیدر/ معارف گیاهی: کاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها جلد ششم/انتشارات فرهنگ اسلامي / 1373