هنر اصفهان

کاربندی

زمان پیدایش کار بندی را قرن سوم هجری می دانند و نوع ابتدائی آن در گوشه سازیها ی طاق مسجد جامع شیراز موجود است و اما این عنصر طاقی در قرن چهارم هجری رواج گرفته و در بسیاری از آثار، همچون ایوان مسجد جامع نائین اردستان و اصفهان در شکلهای متفاوت و مطلوب به کار رفته است .
به طور کلی رسمی بندی و کار بندی دارای اصول کلی بوده ، در رسمی بندی فضاها، از استقرار بین کمانها ی قوسی که در نتیجه ی استقرار لنگه قالبها به وجود می آید پیروی می کنند و سطوح منحنی اما با حجم به نامهای زیر هفتی- سوس- نیم سوس - گوش فیل- - ترنجی – شمسه – را پدیدار می سازد.
در کاربندی قطعات کمان قوسهای بزرگ از فضاهای ذکرشده در رسمی بندی، بسته به نوع کاربندی می باشد که به نسبت مشخص خرد شده و فضاهایی که اصطلاحا سینه باز- پا باریک - شاپرک- پرک - سبوسه- عرقچین- نیم شمسه، و سروی خوانده می شوند به وجود می آیند که درواقع تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند.
 

مسجد در معماری ایران / حسین زمرشیدی/ انتشارات کیهان