اخبار امروز استانها

جاذبه‌هاي گردشگري كردستان؛

بناهاي تاريخي مساجد كردستان بيانگر تدين مردم استان است

خبرگزاري فارس: برخي از بناهاي قديمي و تاريخي مساجد كردستان امروز علاوه بر مكاني براي عبادات و ستايش خداوند، به عنوان مكان‌هاي توريستي نيز قابل توجه است و بستري را براي آشنايي گردشگران با اعتقادات و ديانت مردم استان فراهم كرده است.

به گزارش خبرگزاري فارس از سنندج، استان كردستان با دو بافت مذهبي تسنن و تشيع، بيشترين مسجد كشور را در خود جاي داده است به طوري كه از جمله استان‌هاي اول كشور در اين زمينه است و قدمت زياد برخي از اين مساجد، هر ساله گردشگران زيادي را به خود جلب مي‌كند.
مدرسه دارالاحسان يا همان مسجد جامع كنوني سنندج در ضلع شمالي خيابان امام خميني(ره) اين شهر واقع شده است و برابر كتبيه‌هاي موجود در بناي آن، ساخت مسجد به سال 1227 هجري قمري توسط امان‌الله خان اردلان والي كردستان برمي‌گردد.
اين مسجد از نظر فضاهاي موجود مشتمل بر دو ايوان شرقي و جنوبي، گلدسته‌هاي موجود بر بالاي ايوان شرقي، صحن مركزي، 12 حجره اطراف، شبستان ستون‌دار با 24 ستون سنگي مارپيچ و سرويس‌هاي بهداشتي است.
به عبارتي مي‌توان مسجد را مسجد مدرسه دانست، چون بخشي از آن حجره طلاب علوم ديني است و بخش جنوبي صحن اصلي مسجد محسوب مي‌شود.
اين بنا داراي تزئينات كاشيكاري هفت رنگ (مينايي) فوق‌العاده پركار و ظريف، آزاره‌هاي مرمرين، ‌آجركاري لعابدار و معقلي، حوض سنگي و فواره‌هاي زيبا و همچنين ستون‌ها با تزئينات طنابي است و از عمده تزئينات آن نگارش آيات قرآني در قسمت‌هاي گوناگون مسجد است، ‌به‌طوري كه دو ثلث قرآن مجيد در اين بنا نگارش شده و در گذشته يكي از مهم‌ترين دارالعلم‌هاي دين بوده و بسياري از علما در آن به كسب علوم مختلف پرداخته‌اند.
اين مسجد يكي از ارزشمندترين مساجد استان كردستان از لحاظ معماري و تزئينات معماري است.
مسجد دارالامان مسجد نيز در سنندج در دوران حكومت قاجار و توسط غلام‌شاه‌ خان فرزند امان‌الله خان اردلان در ضلع شرقي قلعه حكومتي شهر بارون شرقي ساخته شده است.
اين مسجد داراي صحني زيبا و ايوان بزرگي است كه در پشت آن شبستان وسيعي قرار گرفته است و از نظر معماري قابل مقايسه با مسجد دارالاحسان سنندج است كه به صورت مسجد ـ مدرسه بوده است.
مسجد رشيد قلعه‌بيگي: اين مسجد در ضلع جنوبي بازار سنندج قرار دارد كه در اوايل حكومت قاجار ساخته شده و از اين بابت يكي از قديمي‌ترين مساجد استان به شمار مي‌آيد.
پلان مسجد شبستاني با ستون‌هاي چوبي دو طبقه است، ورودي آن نيم‌هشتي با قوس‌هاي متداخل نيم‌دايره (هلال)، خواجه‌نشين و سكوهاي اطراف، طاق‌نماهاي متعدد از نوع قوس كليل با بافت خفته ـ راسته آجري است، حياط چهار ضلعي با آب‌نما، ورودي پله‌دار از دو طرف صحن مسجد، ايوان و شبستان يا چهار ستون چوبي از ويژگي‌هاي اين مسجد است.
مسجد دومناره سقز نيز در خيابان امام خميني(ره) شهر سقز و در بافت قديمي آن شهر واقع شده است و از مساجد تاريخي كردستان به شمار مي‌آيد، اگر چه تاريخ دقيق بناي آن مشخص نيست و ليكن اهالي ساخت اين مسجد را به شيخ حسن مولا‌ن‌آباد نسبت داده و بدين جهت احتمال دارد در اواخر دوره افشاريه و اوايل دوره زنديه ساخته شده باشد.
بر بالاي مسجد، دو مناره رفيع و بلند قرار دارد و به همين دليل به مسجد دومناره شهرت دارد و در ديوارهاي مسجد با كاشي‌هاي صابونكي طرح‌هاي درخت سرو كار استادكار علي اصفهاني تزئيناتي وجود دارد.
مسجد ميرزا فرج‌الله سنندج نيز در ضلع شمالي خيابان 17 شهريور (سه راهي شيخان) قرار گرفته است و بناي آن مربوط به دوران قاجاريه است.
معماري مسجد از اصول و شيوه‌هاي معماري ايران و بناي مسجد دارالاحسان با روش معماري مساجد كردستاني است و تمامي مصالح به‌كار رفته محلي است و از عمده تزئينات مسجد مي‌توان به پنجره‌هايي مشبك با گره چيني اشاره كرد و همچنين وجود دو ايوان ستوندار در اضلاع شرقي و جنوبي كه هر يك به ترتيب روي به سمت شرق و جنوب دارند و باني آن شخصي به نام ميرزا فرج‌الله وزير است كه از افراد صاحب منصب عصر قاجار در كردستان بوده است.
مسجد شيخ مولان آباد نيز در روستايي به همين از جمله بناهاي تاريخي و با اهميت كردستان در شهرستان سقز است و اين مسجد به دليل وجود قرآن نفيس خطي كه به خط زيباي شيخ مولانا از عرفاي نامي منطقه نوشته شده، احداث شده است.
مسجد قديمي روستاي تورجان شهرستان سقز هم از نظر معماري بومي منطقه كردستان داراي اهميت است چون اين بنا در زمره مساجد سبك بومي منطقه كردستان است و داراي يك شبستان اصلي با شش ستون در دو رديف سه تايي است.
در ورودي اصلي و قديمي مسجد با دخل و تصرف‌هاي كنوني در بنا مسدود شده و همين امر موجب شده مدخل ورودي ديگري در ضلع غربي ايجاد شود كه در بالاي آن سنگ نوشته‌اي وجود دارد كه زمان ساخت مسجد را به تاريخ 1258 هجري باز مي‌گرداند.
بايد به اين نكته اشاره كرد كه وضعيت معماري مسجد و سابقه تاريخي و فرهنگي روستاي تورجان از اهميت خاصي برخوردار است، چون بر روي كتيبه سنگي مسجد تورجان علاوه بر تاريخ ساخت و مرمت مسجد ابياتي حك شده است.
در روستاي خسروآباد شهرستان بيجار در 45 كيلومتري شرق شهر بيجار نيز مسجدي بنا شده است كه بناي آن به دوره قاجاريه برمي‌گردد و با توجه به نام آن، احتمالا توسط خسروخان اردلان ساخته شده باشد.
اين مسجد داراي پلان شبستاني است كه با شش ستون مدور و قطور آجري و پانزده گنبد كلنبه مسقف شده و مصلاي تابستاني آن در ضلع شمالي بنا، ايوان جنوبي و حجره‌هايي نيز به عنوان فضاي استراحت طلاب و خادمين مورد استفاده قرار گرفته است.
از عمده تزئينات مسجد مي‌توان به آجركاري و طرح‌هاي گوناگون در بخش‌هاي داخلي و خارجي آن اشاره كرد و به دليل وجود چشمه جوشان و پرآب در نزديكي مسجد،‌ داراي يك چشمه مناسب است كه از قديم‌الايام از آن در آبنماي داخلي حياط استفاده ‌شده است.
اين مسجد نيز به سبك مساجد خاص منطقه كردستان با ويژگي و رعايت يك ايوان روي به سمت جنوب و شبستاني ستوندار در پشت آن و يك حياط در مقابل آن در ضلع جنوبي ساخته مي‌شده است، از بناهاي ارزشمند استان به شمار مي‌رود و بسيار متأثر از سبك معماري مسجد جامع سنندج است.
مسجد وكيل يكي ديگر از مساجد قديمي شهر سنندج است كه در محله قطارچيان و مجاورت عمارت وكيل‌الملك و در ضلع شمالي خيابان كشاورز قرار گرفته كه توسط افراد خانواده وكيل ساخته شده است.
اين مسجد داراي يك شبستان ستوندار و همچنين حياط و اتاق‌هايي براي دفن اجساد خانواده‌هاي فوق‌الاشاره است، مسجد در اواخر دوره قاجار و در سال 1328 هجري قمري ساخته شده است.
مسجد روستاي آويهنگ نيز كه در دهستان ژاوه‌رود غربي ‌بخش كلاترزان از شهرستان سنندج واقع شده است داراي پلان شبستاني و قابل مقايسه با مسجد رشيد قلعه‌بيگي و ميرزا فرج‌الله در شهر سنندج است كه در دو طبقه ساخته شده و داراي دو بخش قديمي و الحاقي است.
بخش قديمي طبقه نخست شامل يك شبستان با پلان مستطيل شكل، حوض‌خانه و يك اتاق ورودي مسجد است و بخش الحاقي فوقاني علاوه بر يك شبستان مشابه طبقه همكف و مرده‌شوي‌خانه و يك اتاق و سرويس بهداشتي نيز دارد و ويژگي بارز تزئينات با استفاده از قوس‌هاي نيم‌دايره متداول عصر قاجاريه است و سرستون‌هاي چوبي و با آيات و تاريخ ساخت آن است.
مسجد ملااحمد قيامتي، مسجد قوله، مسجد عبدالله‌بيگ، مسجد وزير و مسجد خورشيدلقا خانم نيز از ديگر مسجد قديمي و تاريخي كردستان هستند كه به سان مساجد فوق‌الذكر بنا شده و تزئيناتي نيز همچون آن مساجد را دارند.
انتهاي پيام/خ20/ب