خواص تره فرنگی

تره فرنگى
در گذشته در ایران به من تره ى شامى و اكنون تره فرنگى مى گویند. دو نوع دارم یكى پیازش كوچكتر و دیگرى بزرگتر است . برگ مرا خام نمى توان خورد و معمولا پخته خورده مى شوم . در بین حیوانات كبك به خوردن من علاقه زیاد دارد. زیرا صداى او با خوردن من باز و بلند مى شود. من ادرار را زیاد مى كنم - نفخ معده را برطرف مى سازم . شیر و عرق را زیاد مى كنم و تنگى نفس را شفا مى بخشم . من داراى ویتامین ث هستم ، ولى مقدار این ویتامین در من كمتر از تره ى معمولى است . املاح آهن و كلسیم و منیزیم هم كمتر از تره دارم .

من داراى انواع خاردار نیز مى باشم ، به انواع خاردار من در نورلم ، در شیرگاه و میاه دره تمیش در آمل دوته - در رامیان تموش و بورنیگان در تنكابن و الش و ولش و جولوش در آستارا، هندل در لاهیجان كره تیق در ارسباران ، بورجن در طوالش ، تمیشه بور در رودسر، و رامسر تمشك ، در بجنورد دولانا، در مازندران تمش و در كردستان تورك نامند.
میوه من مثل چیالك سرشار از ویتامین هاى ث ، قند، توت ، جوهر لیمو و ترشى سیب است و به همین جهت طعم ترش مطبوعى دارد، و به علت داشتن املاح زیاد، خون را قلیایى كرده و ترشى آن را از بین مى برد.
میوه من بسیار خنك و ضد رطوبات بدن است و راه ورود میكربها را به عروق مى بندد و از خونریزى و فساد خون جلوگیرى كرده ، و رقت خون را درمان مى كند.
ملین و اشتهاآور بوده و ادرار را زیاد مى كند. مسكن صفرا و پاك كننده صفرا از امعاء است . بهترین درمان روماتیسم و تصلب شرائین است ، براى كسانى كه از درد معده رنج مى برند، میوه ى خوبى است و از تحریكات جلدى جلوگیرى مى نماید.
قندش براى مبتلایان به مرض قند مفید و مداوا است خوردن آن تنفس را آسان و تنگ نفس را درمان مى كند.
شربت من براى مبتلایان به تب و آبله مرغان و سرخك بسیار مفید است . غرغره جوشانده من براى درمان دردگلو و آنژین سود فراوان دارد.
سكنجبین میوه من خنك كننده بوده و براى رفع یرقان و التهاب صفرا و كبد سودبخش است . میوه من مقوى احشاء رحم است ، ضماد برگ من جهت زخم هاى سرد و برآمدگى چشم از حدقه مفید است ، عصاره برگ و ساقه من كه تازه چیده و كوبیده و با كمى صمغ مخلوط نمایند، جهت امراض ‍ چشم مخصوصا جوش پلك و ریزش اشك و ناخنه و ورم پلك چشم مفید مى باشد. جویدن برگ من جهت ورم لثه و رفع بى حسى آن مفید مى باشد. جوشهاى دهان را از بین مى برد و بوى بد دهان را برطرف مى نماید.
نوشیدن آب برگ و ساقه من كه تازه باشد با كمى صمغ عربى جهت تقویت معده و خونریزى معدى و بند آمدن اسهال و معالجه بواسیر نافع است . در طب سنتى ایران نوشته اند كه اگر زنى هنگام رگل جوشانده برگ و میوه تمشك بنوشد در آن ماه از آبستن شدن معاف خواهد بود.
گل من نیز اسهال را بند مى آورد و ضماد برگ من بر روى دكمه بواسیر خونى نافع است . میوه ى من قابض ترین اعضاى من است ، نوشیدن جوشانده ى ریشه من علاوه بر بند آمدن اسهال ، سنگ كلیه و مثانه را خرد مى كند. ضماد برگ من ورمها را فرو مى نشاند و كورك و دمل را باز مى كند. و مانع زیادشدن زخم هاى خوره اى است .
مالیدن عصاره میوه ى من جهت زخم هاى آبدار و چركى نافع بوده ، آنها را خشك مى كند و گل من نیز همین خاصیت را دارد.
ضماد برگ و ساقه هاى نازك من جهت درد بیخ ران و كوفتگى پا كه در اثر ورزش و راه پیمایى عارض شود نافع است . پخته برگ و میوه من مو را سیاه مى كند و خضاب خوبى است و مداومت در استفاده از آن ، مانع سفید شدن مو مى باشد و این خاصیت به علت داشتن فلز منگنز است كه در آن زیاد بوده و عامل سیاهى موى بدن انسان مى باشد.
میوه من پادزهر سموم حیوانى است و مخصوصا ضد سم مارماهى شاخ دار است . مقدار خوراك عصاره و گل من 9 مثقال است !
زبان خوراکیها
غیاث الدین جزایری