غیبت صغری

  در دوران سخت غيبت صغرى، در روزهايى كه شيعيان پس از دویست و شصت سال با يك آزمايش بزرگ روبه رو بودند و مى بايست با غيبت امام خوكنند، یك زن به عنوان مفزع وپناه معرفى مى شود وآن مادر بزرگوار امام حسن عسكرى (ع) است .
در اين دوره، اگر چه امام هادى وامام حسن عسكرى (ع)، زمينه غيبت را از پيش فراهم كرده بودند وشخصيت هاى مورد اعتمادى همانند عثمان بن سعيد عمرى وپسرش محمد بن عثمان را به عنوان وكيل معرفى كرده بودند، به دلايلى از موقعيت مادر امام حسن عسكرى(ع)، معروف به جده استفاده شد و وى پناه شيعه معروف گرديد.
ازگفت وگوى احمد بن ابراهيم با حكيمه دختر امام جواد(ع) برمى آيدكه پس ازگذشت دو سال از رحلت امام حسن عسكرى (ع)، همچنان بسيارى ازكارها به دست مادر بزرگوار امام حسن عسكرى (ع) انجام مى شده است، ولى در حقيقت از طرف حضرت حجةبن الحسن (ع) و به فرمان آن حضرت صورت گرفته است .
شيخ صدوق( ره) ، از احمد بن ابراهيم نقل كرده است كه در سال 262ق. بر حكيمه دختر امام جواد(ع) وارد شدم و از پس پرده با وى سخن گفتم و از او درباره اعتقادش به امامان پرسيدم . او همه آن ها را يكايك شمرد وآنگاه حجة بن الحسن بن على را نيز نام برد ...
از او پرسيدم: اين فرزندكجاست؟ گفت: در پس پرده غيب است. گفتم پس شيعه به چه كسى پناه ببرد؟ گفت: به جده، مادر امام حسن عسكرى (ع). سپس افزود: اين دستور از سوى امام حسن عسكرى (ع) و به پيروى از امام حسين (ع) صورت گرفته است. زيرا امام حسين (ع) در ظاهر براى حفظ جان فرزندش امام سجاد(ع) به خواهرم زينب كبرى (ع) وصيت كرد و درنتیجه تا مدتى هرآن چه از امام زين العابدين (ع) صادر مى شد به حضرت زينب (ع) نسبت داده مى شد تا امر پنهان باشد و حساسيت ها نسبت به امام سجاد(ع)کمتر شود. اين امتياز براى جده باقى بود تاآنكه كسانى مانند عثمان بن سعيد ودیگر سفرا و نايبان خاص امام زمان (ع) در بين شيعيان شناخته شدند ومنزلت يافتند.
پس از شهادت امام عسكرى (ع) يك بانو نظر دستگاه خلافت بنى عباس را نسبت به تعقيب امام زمان تغيير داد . نوشته اند پس ازگزارش جعفركذاب، كه در خانه امام حسن عسكرى (ع)، فرزند خردسالى ازآن حضرت باقى مانده است، آن ها به خانه امام هجوم بردند وپس از دستگيرى صيقل( يكى ازكنيزان امام) فرزند خردسال را از او مطالبه كردند.
او نخست انكاركرد وآنگاه براى اينكه موضوع براى آن ها پوشيده ماند، گفت: من حامله هستم. از اين روآن كنيز را به دست أبى الشوارب قاضى وقت، سپردند تا از او مراقبت كند. در مدتى كه صيقل زير نظر قاضى نگهدارى مى شد، دستگاه خلافت با مرگ) عبيد بن خاقانى وشورش صاحب الزنج روبه رو شد وصيقل از وضعيت آشفته سود جست وفرار كرد. (1)

  1- نشريه موعود، شمار27ص74.