سيد ضياء الدين طباطبايى

فرزند سيد على آقاى يزدى ، در سال 1270 خورشيدى در شيراز متولد شد . در سن دو سالگى به همراه پدرش از شيراز به تبريز رفت و تا سن 12 سالگى در آن شهر اقامت داشت . پس از مدتى اقامت در تهران در سال 1324 قمرى در سن 15 سالگى به شيراز بازگشت . آمدن او مصادف شد با مشروطيت . در شيراز كه بود گاهى در اين سن مقالاتى مى ‏نوشت و بعد روزنامه ‏اى به‏ نام نداى اسلام منتشر كرد . پس از چندى به تهران آمد و روزنامه رعد را در سال 1293 خورشيدى در سن 23 سالگى منتشر نمود و پس از توقيف رعد چون امتياز روزنامه برق را داشت . برق را منتشر كرد و بعد كه روزنامه رعد از توقيف درآمد همان رعد را انتشار داد .
سيد ضياء الدين در جركه مشروطه خواهان وارد شد و خود را در زمره هواخواهان انگليس قلمداد كرد و به‏ طور ثابت تا آخر عمر در هواخواهى انگلستان باقى و برقرار ماند و از اين راه به موفقيت ‏هاى شايانى نايل گرديد تا به‏ جايى ‏كه در كودتاى 1299 خورشيدى در سن 30 سالگى به مساعى مستر هاوارد او را به نخست وزيرى رسانيده و مقام اعلايى به وى ارزانى داشتند . از زمان پادشاهى فتحعلى ‏شاه قاجار به بعد صدراعظمها ، رئيس الوزراءها و نخست‏ وزيران اكثراً با نظر بيگانگان تغيير و تبديل مى‏ يافتند و بعضى‏ ها هم كه بودن آنان ، در سركار ، براى منافع بيگانگان مضر بنظر مى ‏آمدند از ميان مى‏ رفتند و به حياتشان بكلى خاتمه داده مى ‏شد .
سيد ضياء چون محلل بود پس از صد روز از نخست وزيرى افتاد و ناگزير گرديد كه به خارج از ايران مسافرت كند .
سيد ضياء الدين كه مدير روزنامه رعد بود در ايام نخست وزيرى حسن وثوق كه او را بيگانه ، مانند بسيارى از نخست وزيران ايران ، روى كار آورده بودند در سال 1337 قمرى برابر با 1298 خورشيدى به رياست هيأتى براى مذاكره با حكومت قفقاز روانه آن ديار شد . سيد ضياء الدين كه نخست وزير شد ، بسيارى از رجال سودجو و بى ‏مصرف اين مملكت بيچاره و بى سر و سامان را ، براى تقويت و ادامه كار خويش و ضمناً براى اينكه وجه ‏اى نيز در انظار پيدا كند زندانى نمود و پس از اينكه در خردادماه 1300 خورشيدى سقوط كرد زندانى ‏ها هم يكى پس از ديگرى آزاد گرديدند و پرده‏ هاى ديگرى نمايش داده شد .
پس از عزل از نخست وزيرى به اروپا رفت و پس از چندى در فلسطين اقامت گزيد و در آنجا مشغول به كشاورزى گرديد . در سال ‏هاى اول كه در خارج از ايران به سر مى ‏برد بواسطه اقدامات و تشبثات خودش يا تمايل خود دولت افغانستان ، و يا ديگران ، كه مى ‏خواستند او را بعنوان مستشار به افغانستان وارد كنند . دولت ايران كه از اين قضيه اطلاع پيدا كرد فوراً از تهران به سفير ايران در كابل دستور داده شد كه عدم رضايت دولت ايران را در اين باب اعلام دارد .
پس از مذاكره سفير با مقامات صلاحيت دار ، دولت افغانستان از استخدام وى بكلى صرف‏نظر نمود . تا شهريور 1320 خورشيدى در خارج از ايران مى ‏زيست و ظاهراً به امور كشاورزى اشتغال داشت . سيد ضياءالدين به‏ طورى‏ كه پيش گفته شد در اول فروردين 1325 خورشيدى به دستور احمد قوام رئيس دولت وقت بنا بر كينه ديرينه و انتقام‏جويى و يا بنا بر دسائس و اقداماتى كه بر عليه او به عمل مى ‏آورد توقيف و چند روزى در شهربانى زندانى گرديد . بعد قرار بر اين شد كه دوباره از ايران خارج شود لكن سيد ضياء الدين اين پيشنهاد را نپذيرفت و سرانجام در خانه خود در سعادت آباد شميران زير نظر قرار گرفت . سيد ضياء الدين پس از بازگشت از خارج و مدتى كه در ايران بود و حيات داشت هميشه در پذيرايى ‏هايى كه در خانه خود از واردين به عمل مى ‏آورد بجاى چاى دم كرده ، نعناى دم كرده تعارف مهمانها مى‏ كرد و به اين مناسبت مخالفين وى در غيابش او را سيد نعنا خطاب مى‏ كردند و نام مى‏ بردند و معروف به سيد نعنا شده بود .
پس از ورود به ايران سه دان سعادت آباد شميران واقع در جنوب غربى دركه را از محمّد جعفر ميرزا نامى خريد و در آنجا قناتى احداث كرده تأسيساتى نمود و مشغول به زراعت و تربيت پرندگان و چرندگان گرديد و نژاد عالى هر يك از آنها را در آنجا براى نمونه جمع‏ آورى نمود و زحماتى در اين كار مى‏ كشيد . در قزوين در بلوك زهرا نيز كشاورزى با كندن چاه عميق راه انداخته بود و يونجه ‏زار مفصلى ترتيب داده بود بالاخره در شهريور ماه 1348 خورشيدى در سن 80 سالگى به سكته قلبى در تهران درگذشت و درحضرت عبدالعظيم علیه السّلام در مقبره ناصر الدين شاه به‏ خاك سپرده شد.