پیروزی فکر

15. بنای خصائص اخلاقی
این یک خطای عمومی است، هر شخصی به محض اینکه فکر خوبی به مغزش راه می یابد خیال می کند که خود او نیز مانند فکر همان لحظه اش خوب است و حال آنکه افکار خوب با اینکه به خودی خود ارزش دارند با ترقی سجایای اخلاقی صاحب فکر همراه نیستند و وضع آنها درست به حبابهای کف صابون مانند است. "نورمدار"
هربرت اسپنسر می گوید: "کیمیایی که بتواند از احساسات بد طلا درست می کنند وجود ندارد اما تبدیل احساسات بد به خوب ممکن است...
همانطور که با تزریق موادی به ریشه درخت می توان حالت تازه ای به درخت داد برای انسان نیز تأسیس سجایای اخلاقی بهتری امکان دارد. جوانه ای را که تازه از خاک رسته است با کمال سادگی می توانیم به هر سویی که مایل باشیم خم کنیم و کاری کنیم که به همان حالت رشد کند زیبایی درخت آینده بسته به توجهی است که در دوره جوانه بودن آن به خرج می دهیم. همانطور برای مادری هم که می خواهد فرزندش طرز تفکر خوبی داشته باشد باید همان طرز تفکر را در دوره بچگی به او تلقین کرد که جهت تفکر او را تعیین کند و افکار بد را از او دور سازد.
در زمانهای گذشته اصول تربیت عبارت از این بود که گناههای او را کشف می کردند و به رخش می کشیدند، پدر و مادر روزی صد بار معایب بچه هایشان را تذکر می دادند و چون این تذکر بارها تکرار می شد کودک بیچاره تصور می کرد که این عیب در روح او ریشه دوانده است و دیگر کوشش برای پیشرفت تحصیلات فایده ندارد. این طرز اصلاح روحیه مانند این است که انسان با مشغول ساختن فکر خود به عدم موفقیتها در پی موفقیت باشد.
پیوسته به فکر گناهها و خطاها بودن باعث می شود که آنها بیشتر ریشه بدوانند و پیچیده تر شوند اگر برای نابود ساختن عادت و احساسات بد خویش کوشش مداومی به خرج دهیم رفته رفته و به تدریج می توانیم آنها را به عادات خوب مبدل سازیم. بعضی از دانشجویان طب دیده شده است که بر اثر مطالعه زیاد درباره بعضی از امراض آن امراض را در تن خویشتن احساس می کنند.
دکتر شوفیلد برای بخشیدن سجایای اخلاقی به بچه ها نصایحی به پدران و مادران داده است که آنها را می توان به این ترتیب خلاصه کرد:
بچه ها را باید به سادگی و عادات نیک آشنا ساخت، افکار مربوط به بدیهای مادی و معنوی نباید به مغز آنان راه یابد و برعکس برای اینکه فکر نیکی در قلبشان ریشه بدواند باید به اشخاصی که به آنها تماس دارند توجه زیادی داشت و آنها را با دقت انتخاب کرد.
باید کوشید که از چیزهای خوب تقلید کنند. باید حماسه ها و داستانهای قهرمانی را برایشان خواند و آنها را تشویق کرد که نظیر آن قهرمانان باشند. و باید آنان را با افکار مربوط به راستی و عدالت تربیت کرد.
برای اینکه گرفتاریهای روزانه را به آرامش حل کنند و فیلسوفانه در برابر مشکلات سینه سپر کنند باید سرمشق های جرأت و متانت به آنان داد و در این راه از پند و اندرز آنان خودداری نکرد.
این اصول نه فقط برای کودکان بلکه برای جوانان مفید است هر کسی باید این افکار را در نفس خویش پرورش دهد. در نتیجه رفتار از روی این اصول مخیله انسان روشن و پر حاصل می شود و از افکار مفید مالامال می گردد و این افکار بصورت عادی در عرصه کار و فعالیت به کمک او می شتابند.