احادیث امام علی ع
امام علي عليه السلام فرموده اند:
يا كميل مر اهلك ان بروحوا في كسب المكارم و يدلجوا في حاجة من هو نائم فوالذي وسع سمعه الاصوات ما من احد اودع قلبا سرورا الا و خلق الله له من ذلك السرور لطفافاذا انزلت به نائبة جري اليها كالماء في انجداره حتي يطردها عنه
اي كميل! خانواده ات را فرمان ده كه روزها به دست آوردن بزرگواري و شب ها در رفع نياز خفتگان بكوشند.
سوگند به خدايي كه هر صدايي را مي شنود! هر كس دلي را شاد كند خداوند از آن شادي لطفي براي او قرار دهد كه به هنگام مصيبت چون آب زلالي بر او باريدن گرفته و تلخي مصيبت را بزدايد.
حكمت 257 نهج البلاغه/ نسخه مرحوم دشتي
قال علي عليه السلام:
ان اوقاتك اجزا عمرك فلا تنفذ لك وقتا الا فيما ينجيك
همانا وقتهاي تو پاره هاي عمر توست ، پس نبايد وقتت را تمام كني مگر در چيزي كه نجات تو در آن باشد.
و قال: ان المغبون من غُبِنَ عمره و ان المغبوط من انفذ عمره في طاعة ربه
براستي كه زيانكار كسي است كه در عمرش زيان كرده و بهره ور كسي است كه عمرش را در طاعت پروردگارش تمام كرده است
و قال: ان العاقل من نظر في يومه لغده و سعي في فكاك نفسه و عمل لما لابد له و لا محيص عنه
براستي كه عاقل كسي است كه در امروزش فردايش را بنگرد و در آزاد كردن نفسش (از شهوات و سخط الهي ) بكوشد بكوشد براي روزي كه چاره اي از آن ندارد و راه فراري از آن نيست.
و قال: ان اخسر الناس صفقة و اخيبهم سعيا رجل اَخلَقَ بدنه في طلب آماله و لم تساعده المقادير علي ارادته فخرج من الدنيا بحسراته و قَدِمَ علي الاخرة بتبعاته
براستي كه زيانكارترين مردم در تجارت و پشيمانترين آنها در تلاش كسي است كه پيكرش را در پي آرزوهايش بفرسايد و مقدرات با او مساعدت نكند پس از دنيا با حسرت خارج شود و با رنج به آخرت وارد شود.
اميرالمونين حضرت علي عليه السلام فرمود:
« اللهم انك لا تخلي الارض من حجة لك علي خلقك ظاهر او خاف مغمور لئلا تبطل حججك و بيناتك »
بارالها تو زمين را از حجت بر خلق خود خالي نمي گذاري كه او يا ظاهر است و يا ترسان و مستور تا حجت ها و بينات باطل نشود
اصبغ بن نباته گويد از اميرالمونين عليه السلام شنيدم كه فرمود:
«صاحب هذا الامر الشريد الطريد الفريد الوحيد»
صاحب اين امر شريد(آواره) و طريد (رانده) فريد(تك) وحيد( تنها) است.
كمال الدين ج1 باب 26 حديث 13
مردی خدمت امیر مومنان شرفیاب شد و عرض كرد: از مهدی برای من سخن بگو، حضرت فرمود:
« ... آستانه اش از همه گشادتر، دانشش از همه افزون تر و برای خویشاوندانش از همه نیكوتر است. بارالها! بیعت او را پایان بخشِ همه اندوها قرار بده. پراكندگی امت را به دست او به یگانگی مبدل فرما. اگر خداوند چنین روزی را نصیب تو ساخت. چون كوه استوار باش. اگر چنین روزی را درك كردی، به سوی احدی از او روی متاب. اگر به كویش راه یافتی، از او در مگذر.»
بحارالانوار، ج 51، ص 115، بشارة الاسلام، ص 52
حضرت علی(ع) در نهج البلاغه می فرماید: كسی كه در پی او باشد، اثر او را نمی بیند. هیچ اثر شناسی از او نشانی به دست نیاورد، هر چند در این راه بكوشد. در آن رویدادها قومی ذهن و فكرشان صیقلی شده، همچون صیقل شمشیر به دست آهنگر. دیدگانشان به نور قرآن روشن و گوش هایشان به تفسیر آن مانوس. پس از جام خرد و حكمت كه بامداد به آنان می نوشند شبانگاه نیز سیراب می گرداند.
نهج البلاغه، کلمات قصار، شماره 147
امام علي عليه السلام فرموده اند:
« عباد الله ! زنوا انفسكم قبل ان توزنوا و حاسبواها من قبل ان تحاسبوا »
ترجمه: اي بندگان خدا! خود را بسنجيد قبل از آنكه مورد سنجش قرار گيريد ، و به حساب خود رسيدگي كنيد پيش از آنكه به حسابتان رسيدگي كنند.
نهج البلاغه/ خطبه ۹۰
علىعليه السلام در خطبه همام در وصف متّقين در برخورد با قرآن چنين مىفرمايد:
چون شب شود (براى نماز) برپا ايستاده آيات قرآن را با تأمّل و انديشه مىخوانند. و با خواندن و تدبّر در آن، خود را اندوهگين مىسازند و به وسيله آن به درمان درد خويش كوشش مىكنند (از خواندن و عمل به قرآن چاره رهايى از عذاب و سختى قيامت را مىجويند). پس هرگاه به آيهاى برخورند كه شوق دهنده و اميدساز باشد، به آن شوق پيدا مىكنند؛ مانند آنكه پاداشى كه آيه از آن خبر مىدهد، در برابر چشم ايشان است و آن را مىبينند و هرگاه به آيهاى برخورند كه در آن ترس و بيم است، گوش دلشان را به آن مىگشايند، چنانكه گويا شيون و فرياد (اهل) دوزخ در بيخ گوشهايشان است.
نهج البلاغه، فيض، خ 184.
امیر مؤمنان علی علیه السلام می فرماید:
«من قرا القرآن فمات فدخل النار فهو ممن كان یتخذ آیات الله هزواً »كسی كه قرآن بخواند و پس از مرگ داخل آتش گردد، از كسانی بوده كه آیات خدا را استهزاء كرده است
ابن ابی الحدید در ذیل این سخن حضرت می نویسد: شاید مقصود امام از استهزاءكننده آیات الهی كسی است كه به نزول قرآن از جانب خداوند معتقد است ولكن به واجبات آن عمل نمی كند؛ چنانكه بسیاری از مردم در روزگار ما چنین اند.
شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج19، ص.53
حضرت علىعليه السلام مىفرمايد:
«لاخَيرَ فىقِرائَةٍ لاتَدَبُّرَ فيها»
در قرائتى كه تدبّر نباشد، هيچ خيرى نيست.
بحارالانوار، ج 75، ص 75.
عبداللّه بن سليمان مىگويد: از امام صادقعليه السلام در مورد فرمايش خداوند عزّوجلّ «وَ رَتِّلِ الْقُرآنَ تَرْتيلاً» (مزمّل / 4.) سؤال كردم، كه فرمود: اميرمؤمنان علىعليه السلام مىفرمود:
« بَيِّنْهُ تِبْياناً وَ لاتَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ وَلا تَنْثُرْهُ نَثْرَالرَّمْلِ وَ لَكِنْ اِفْزَعُوا قُلُوبَكُمُ الْقاسِيَةَ وَ لا يَكُنْ هَمُّ أَحَدِكُمْ آخِرَالسُّورَةِ »
(معناى آيه، آن است كه) آن را خوب بيان كن و همانند شعر آن را به شتاب نخوان و مانند ريگ آن را پراكنده مساز؛ ولى دلهاى سخت خود را به وسيله آن به بيم و هراس افكنيد و همّت شما اين نباشد كه سوره را به آخر برسانيد.
اصول كافى، ج 4، ص 418.
امام علىعليه السلام مىفرمايد:
ثم انزل علیه الکتاب نورا لا تطفا مصابیحه و سراجا لا یخبو توقده
سپس قرآن را بر او ( حضرت محمد صلی الله علیه و آله) نازل فرمود قرآن نوری ست که خاموشی ندارد و چراغی ست که درخشندگی آن زول ندارد.
نهج البلاغه نسخه دشتی / خطبه 198