عوامل ایجاد بختک خواب

چه عواملی باعث ایجاد فلج خواب می‌شوند؟

* مهم‌ترین و معمول‌ترین دلیلی كه برای فلج خواب ذكر می‌كنند، استرس است. اعتقاد بر این است كه استرس می‌تواند به طور جدی الگوهای خواب را تغییر داده و فلج خواب را ایجاد كند.

* محققان علت دیگر بروز فلج خواب را وضعیت خوابیدن فرد می‌دانند. طبق تحقیقات، افرادی كه به صورت طاق‌باز و به پشت می‌خوابند، پنج برابر سایر افراد دچار این مشكل می‌شوند. به طوری كه ترك این نوع خوابیدن، میزان فلج خواب را کاهش می دهد.

* داشتن برنامه خواب نامنظم و محرومیت از خواب کافی، تغییرات ناگهانی شیوه و محیط زندگی فرد نیز از دیگر عوامل بروز فلج خواب هستند.

* فلج خواب در بیشتر موارد بر اثر ناهنجاری مغزی رخ می‌دهد كه در آن مكانیسم‌های عصبی در زمان نامناسبی شروع می‌شوند. در این افراد، به جای این كه خواب با امواج آهسته ی مغزی (آلفا) آغاز شود، به طور مستقیم وارد مرحله عمیق می‌شود و فرد وارد خواب سبك یا چرت زدن نمی‌شود، بلكه از همان ابتدا وارد خواب عمیق می‌شود.

* یكی دیگر از عوامل فلج خواب را می‌توان ژنتیك دانست، به طوری كه همه افراد مبتلا به فلج خواب ماده خاصی به نام HLA-DR2 در خون خود دارند.

مكانیسم ایجاد این عارضه چگونه است؟

در فرایند خواب، مرحله‌ای با نام حركات سریع چشم REM وجود دارد كه در آن فرد رویا می‌بیند. در این مرحله از خواب، مغز فرستادن پیام های عصبی خود را به ماهیچه‌های اسكلتی به غیر از عضله دیافراگم و عضلات چشم متوقف می‌كند تا هنگام دیدن رویا، شما رویاهای خود را برون‌ریزی نكنید. به این معنا كه اگر در رویای خود در حال دویدن هستید، از خواب بیدار نشده و ندوید.

زمانی كه می‌خواهید از خواب بیدار شوید، مغز مجددا عضلات شما را تحت كنترل درمی‌آورد، اما گاهی پیش می‌آید كه قبل از كنترل ماهیچه‌ها توسط مغز و خارج شدن از حالت فلج، شما حالت هوشیاری خود را به دست می‌آورید و این زمانی است كه بدن با حالت فلج خواب مواجه می‌شود.

در مطلب بعدی راجع به راه های پیشگیری از فلج خواب بحث خواهیم کرد.

ادامه دارد...

*مطالب مرتبط:

بختك از نگاه علم

انگار خواب می‌بیند، ولی نه. می‌خواهد از ترس فریاد بكشد، ولی دست و پایش را زنجیر كرده‌اند و راه گلویش را بسته‌اند. انگار چیزی روی سینه‌اش سنگینی می‌كند. از شدت وحشت، تمام بدنش فلج شده و تكان نمی‌خورد. خوب كه نگاه می‌كند می‌بیند چیزی شبیه یك موجود وحشتناك و گاهی پشمالو روی سینه‌اش نشسته و گویی جان او را می‌گیرد.

خواب شیرین از آن دسته چیزهایی است كه خیلی‌ها آرزویش را دارند، ولی دستشان از آن كوتاه است. اگر از تمام بی‌خوابی‌ها و مشكلاتی كه شبانگاهان به سراغمان می‌آید بگذریم، چیزی هست كه خواب را به كام انسان زهر می‌كند و آن چیزی نیست جز بختك. كابوسی كه تا كنون بسیاری آن را تجربه كرده‌اند. شاید شما هم جزو آن دسته از افرادی باشید كه بختك به سراغتان آمده است.

بختك در واقع یك نوع كابوس است. خوابی كه واكنش احساسی بسیار ناخوشایندی را در فردی كه خوابیده به صورت ترس یا وحشت، درد، احساس افتادن از جایی، غرق‌شدگی یا مرگ ایجاد می‌كند.

نام بختك به این دلیل روی این نوع كابوس گذاشته شد كه از زمان های گذشته، افراد بر این باور بودند كه عجوزه‌ای زشت صورت، شب‌ها بدن جسمانی خود را ترك كرده و روی سینه قربانی خود می‌نشیند. فرد قربانی در چنین حالتی با احساس وحشت و در حالی كه به سختی نفس می‌كشد از خواب بیدار می‌شود، گویی چیزی سنگین روی سینه‌اش سنگینی می‌كند و قادر به حركت نیست، انگار فلج شده است.

این باور در بسیاری از فرهنگ‌های دنیا رایج است. در كشور ما هم هنوز به این حالت سنگینی و وحشت، بختك گفته می‌شود.

البته تحقیقاتی كه در سال‌های اخیر روی این فرآیند پیچیده صورت گرفته، نشان می‌دهد كه این پدیده نوعی فلج خواب است كه طی آن ماهیچه‌های اسكلتی به طور ناپایداری از حركت باز ایستاده و به اصطلاح فلج می‌شوند و فرد در آغاز خوابیدن یا در حین بیدار شدن از خواب، توانایی انجام حركات اختیاری بدنش را به طور موقت از دست می‌دهد.

در واقع فلج خواب، نوعی اختلال خواب محسوب می‌شود كه حدود چند ثانیه تا چند دقیقه طول می‌كشد. البته می‌توان با لمس بدن فرد یا صدا زدن او، وی را از این حالت خارج كرد.

بختك با چه علائمی قابل شناسایی است؟

به طور كلی بختك یا فلج خواب دارای دو دسته علائم است كه ممكن است به تنهایی یا تركیبی از هر دو، در فرد دیده شود:

فلج اندام‌ها:

این مرحله هنگام بیدار شدن از خواب یا مدت كوتاهی پیش از به خواب رفتن رخ دهد. در این حالت فلج یك بخش یا تمام اندام‌ها شامل بازوها، پاها و كل بدن اتفاق می‌افتد و فرد قادر به حركت آنها نیست، نمی‌تواند صحبت كند و تنها كنترل كمی در خصوص تنفس و پلك زدن خود دارد.

این فلج همانند فلجی است كه در هنگام دیدن رویا رخ می‌دهد. به طوری كه مغز برای جلوگیری از افزایش بروز هیجانات در هنگام رویا، ماهیچه‌ها را از كار می‌اندازد و تنها بخش‌هایی از بدن طی دیدن رویا حركت می‌كند.

به دنبال این فلج، فرد احساس سنگینی روی قفسه سینه خود می‌كند، به طوری كه نمی‌تواند به درستی نفس بكشد.

علائم توهمی:

این مرحله شامل دیدن یا شنیدن تصاویر و صداهایی طی فلج اندام‌هاست. به‌گونه‌ای كه فرد فكر می‌كند كسی كنارش ایستاده یا صدای عجیبی می‌شنود. دیدن سایه افراد، تجربه خروج از بدن، احساس شناور بودن در هوا، شنیدن گام‌هایی كه نزدیك می‌شوند هم از علائم توهم‌گونه است.

در این دسته معمولا توهمات شنیداری از همه شایع‌تر است. افراد معمولا از شنیدن صداهای خراشیدن چیزی، خندیدن، تراشیدن، وزوز، زنگ زدن و صداهای مختلف سخن می گویند كه بسیار واقعی به نظر می‌رسند.

در مطلب بعدی عوامل و مکانیسم ایجاد این عارضه را برای شما خواهیم گفت.

ادامه دارد...

سحرخیزی از بیماری‌ مغزی جلوگیری می کند

محققان فرانسوی اعلام کرده‌اند که سحرخیزی مانع بروز بسیاری از بیماری های مغزی مانند سکته و لخته شدن خون در عروق مغزی می‌شود و سلامت جسم را تضمین می‌کند.

به گزارش مهر ، این پژوهشگران معتقدند بیدار شدن در ساعات اولیه صبح و سپس نرمش کردن، نه تنها سلامت مغز را تامین می‌کند، بلکه بهداشت روح و روان سحرخیزان را نیز در پی خواهد داشت.

در نتایج این تحقیقات عنوان شده است، زمانی که بدن انسان در ساعات اولیه صبح از خواب بیدار می‌شود، نسبت به زمانی که دیرتر از رختخواب خارج می‌شود، از ضربان قلب آرام تری برخوردار است و کمتر دچار استرس و تنش های عصبی می‌شود.

این محققان بر این باورند که زنان بارداری که سحرخیز هستند، نسبت به مادران بارداری که زیاد می‌خوابند، نه تنها زایمان راحت‌تری خواهند داشت، بلکه فرزندشان از طراوت، نشاط‌ و سلامت بیشتری برخوردار خواهد بود.

خواب کافی راهی برای لاغر شدن

لاغر ماندن شما ممکن است تا حدی به خواب شبانه شما بستگی داشته باشد.

چطور ممکن است وزنتان را به وسیله خوابیدن کم کنید؟

تحقیقات نشان می دهند که بین خواب مناسب شبانه و تناسب اندام شما ارتباطی وجود دارد.

مطالعه ای که روی بیشتر از 68 هزار زن انجام شد، نشان داد آنهایی که 7 ساعت در شب خوابیده‏اند، نسبت به زنانی که 5 ساعت یا کمتر خوابیده‏اند، وزن‏شان 5/2 کیلوگرم کمتر است.

مطالعات نشان داده‏اند که بستن چشم‏ها، بدن را تحریک می‏کند تا هورمون سیری به نام "لپتین" را بیشتر از هورمون گرسنگی به نام "گرلین" تولید کند.

به علاوه خواب مناسب کمک می‏کند تا اضطراب و افسردگی کم شود. اضطراب و افسردگی دو عاملی برای پُرخوری‏های هیجانی هستند، و خواب کافی گاهی می‏تواند این دو عامل را کنترل کند.

حتی استراحت کافی می‏تواند روی اخلاق و قضاوت فرد موثر باشد.

اینکه فقط به رختخواب بروید ( یعنی نخوابید و در رختخواب بیدار بمانید)، با اینکه واقعا قصد خوابیدن داشته باشید ، با هم فرق می کنند. هزار و یک بهانه برای بیدار ماندن در رختخواب وجود دارد، مانند اینکه من تا مطالعه نکنم، خوابم نمی‏برد.

نکات زیر را رعایت کنید تا به شما کمک کند زودتر بخوابید:

- به جای اینکه منتظر شوید تا چراغ ها خاموش شوند و سپس بخوابید، زمان بندی کنید و حداقل هفته‏ای یک بار زودتر به رختخواب بروید.

- با دوش گرفتن به خودتان آرامش دهید تا خواب آرامی داشته باشید.

- 45 دقیقه قبل از خواب یک غذای سبک که بیشتر از 200 کالری نداشته باشد، میل کنید. این غذا می‏تواند قبل از خواب، سطح سروتونین خون را بالا ببرد و کمک کند تا خواب راحتی داشته باشید (سروتونین یک ناقل عصبی است که باعث ایجاد آرامش می شود).

این غذای سبک می تواند شامل یک قطعه نان سنگک یا بربری با یک قاشق سوپ‏خوری عسل، یا یک لیوان سوپ‏جو با یک چهارم لیوان سیب خرد شده باشد. 

با رعایت موارد بالا، می توانید انتظار یک خواب شیرین را داشته باشید.

چکاوک صبحید یا جغد شب؟

احتمالا شما هم دو اصطلاح «چکاوک صبح» و «جغد شب» را ‌شنیده‌اید.

جغد شب به افرادی می‌گویند که عادت دارند شب‌ها بیدار باشند و کار کنند و روزها استراحت کنند.

چکاوک صبح هم به افرادی گفته می‌شود که ترجیح می‌دهند در ساعات اولیه روز به کارهای روزمره‌شان بپردازند.

آنها که به جغد شب معروف شده‌اند، در علم روان‌شناسی تحت عنوان «night persons» نامیده می‌شوند. به عقیده روان‌شناسان این عادت اکتسابی است و در طی سال‌ها به وجود می آید.

طبیعتا در حالت عادی بهتر است فرد برای خوابیدن و بیدار شدن، از ساعت زیستی بدن خودش تبعیت کند و مطابق با آن ساعات، خواب و بیداری‌اش را تنظیم کند.

اما بعضی‌ها هستند که به خاطر موقعیت شغلی‌شان ، ساعت زیستی بدن‌شان تغییر می‌کند، (مثل پرستارها، پلیس‌ها و نگهبانان) ، مشکلاتی را در اثر این تغییر، تجربه خواهند کرد. این افراد ممکن است از نظر روانی خیلی تحریک‌پذیر شوند و همچنین بی‌خوابی‌ها، اثر مستقیمی روی سلامت جسمی و روانی آنها بر جای بگذارد. 17998

صورت و علایم پیری زودرس در چهره، از جمله این علایم ظاهری است.

البته اگر فردی مثلا برای گذراندن امتحان بیدار می‌ماند و یا مثلا از یک کشور به یک کشور دوردست با هواپیما سفر می‌کند، ساعت زیستی بدنش تنظیم خود را از دست خواهد داد، ولی این تغییر ظرف سه روز کاملا برطرف می‌شود. جالب است بدانید افرادی که شب بیدار هستند، حتی در سفر با هواپیما به یک کشور دوردست، باز هم عادت خود را به همراه‌شان می‌برند و در کشور مقصد هم عادت دارند شب‌ها بیدار بمانند.

این افراد برای درمان شب‌بیداری‌شان حتما باید به روان‌شناس مراجعه کنند، چون این حالت، یک وضعیت غیرعادی است که در بلندمدت سلامت فرد را به خطر می‌اندازد. البته این عارضه نیاز به مصرف هیچ دارویی ندارد.

توصیه من به افرادی که برای مدت های طولانی در طی روز کار‌ می‌کنند این است که:

این نکته را به یاد داشته باشند که «به کجا چنین شتابان؟!»

علت اصلی کار بیش از اندازه خود را بدانند و سلامت جسم و روح خود را فدای کار بیش از اندازه نکنند.

تاثیر بی ‌خوابی بر زیبایی

احتمالا در این که بی ‌خوابی و بد خوابی، آرامش اعصاب و روان تان را به هم می ‌ریزد تردیدی ندارید.

این را هم لابد قبول دارید و تجربه کرده‌اید که فردای شب بی‌ خوابی‌، روز کاری ‌تان روز خوبی نخواهد بود و نخواهید توانست با تمرکز کافی به کار و زندگی ‌تان برسید، اما شاید اصلا فکرش را نکرده باشید که بین خواب و زیبایی هم ارتباطی وجود داشته باشد؛ این در حالی است که تحقیقات مختلف ثابت کرده بی ‌خوابی و بدخوابی می‌ تواند عوارض زیادی برای پوست شما ایجاد کند.

اگر شما 6 تا 8 ساعت در روز خواب کافی نداشته باشید، آثار خستگی روی پوست ‌تان دیده می ‌شود.

خواب کافی سبب تنظیم متابولیسم بدن شده و موجب دفع مواد زاید و سمی از عضلات، کبد و پوست می‌ شود.

هنگام خواب، دستگاه گوارش شما استراحت می ‌کند و حتی سیستم عصبی ‌تان تغییراتی می‌ کند که لازمه بازسازی و بازتوانی آن است.

حتما از متخصصان پوست شنیده‌اید که بهتر است هنگام خواب آرایش صورت و چشم‌های تان را پاک کنید. می ‌دانید چرا؟

چون پاکی صورت آرامش ‌بخش است و می‌ تواند زمینه را برای خواب آرام شبانه مهیا کند.

برخی متخصصان معتقدند که حتی پیدایش چروک‌ های اطراف چشم نیز با بالش ‌های نامناسبی که برخی از ما شب ‌ها زیر سرمان می ‌گذاریم، مرتبط است.

توصیه می ‌کنم اگر مشکل یا اختلالی در خواب شبانه‌ تان دارید، به بهانه حفظ سلامت و شادابی پوست ‌تان هم که شده، در صدد رفع آن برآیید و خودتان را از این نعمت خدادادی محروم نکنید.

خواب‌آلودگی در فصل بهار

در گفتارهای عامیانه و ضرب‌المثل‌ها همواره از خواب زمستانی سخن گفته شده است و این اصطلاح برای مردم واژه آشنایی است، اما واقعیت این است كه خواب بهاری در عمل مصداق بیشتری دارد و همه ما به نوعی آن را تجربه كرده‌ایم. چه بسیار زمان‌هایی كه سر كلاس، محل كار، در اتوبوس و تاكسی، خواب بهاری پلك‌های ما را سنگین و چشم‌های ما را قرمز كرده است.

به راستی چرا در بهار كه با شادابی و طراوت شناخته می‌شود، احساس خواب‌آلودگی به سراغ انسان می‌آید؟

كسالت بهاری از دیدگاه پزشكی بیماری محسوب نمی‌شود، بلكه این حالت ناشی از تغییرات بدن به واسطه گذر از فصل زمستان به فصل بهار است. این تغییرات تنها مختص انسان نیست، بلکه در میان جانوران نیز تغییرات چشمگیری در این زمینه مشاهده می‌شود. كافی است نگاهی به پرندگان بیندازیم؛ اغلب پرندگان بر خلاف دیگر ماه‌های سال، به ناگاه در اوایل اسفند یا ساكت می‌شوند یا به ندرت آواز می‌خوانند.

البته كسالت بهاری می‌تواند با افزایش شیوع آلرژی در این فصل نیز ارتباط داشته باشد. با فرارسیدن فصل بهار، میزان بروز آلرژی‌های فصلی و همچنین سرماخوردگی به ‌دلیل متغیر ‌بودن هوا افزایش می‌یابد كه برای كنترل آن، افراد مجبورند داروهایی را مصرف کنند که گیجی و خواب‌آلودگی در پی دارند.

آمار نشان می‌دهد كه در ایران، 62 درصد رانندگان در حالت خواب‌آلودگی هم رانندگی می‌كنند كه این امر بسیاری از مرگ‌ و‌میرها را در پی دارد. معمولا مصرف قرص‌های ضدحساسیت یا آنتی‌هیستامین كه برای برطرف ‌كردن آبریزش بینی یا حساسیت‌ها مصرف می‌شوند و باعث خواب آلودگی می گردند، احتمال تصادفات را بالا می‌برند.

طبق آمار ارائه شده در سال‌های اخیر، 60 تا 70 درصد آلمانی‌ها نیز از كسالت بهاری رنج می‌برند. بر این اساس، دانشمندان تحقیقات بسیاری را به منظور كشف علل تغییر وضعیت و دگرگونی احساسات در انسان‌ها و جانوران در فصل بهار انجام داده‌اند. آنها با مطرح كردن این پرسش كه آیا دلیل این تغییر وضعیت، بلند بودن روزهاست یا خیر، دست به آزمایش‌های متعددی زدند. از جمله آن كه، گروهی از پرندگان را در حاشیه پنجره‌ها و نزدیكی نور نگه داشته و برخی دیگر را در تاریكی مطلق جای دادند، نتیجه این شد كه پرندگان لب پنجره بسیار زیباتر و با نشاط ‌تر از آنهایی كه در فضای تاریك زندگی می‌كردند، آواز می‌خواندند.

همچنین با كالبد شكافی برخی از پرندگان دریافتند كه مغز پرندگان در فصل بهار كمی‌ بزرگ تر از اندازه معمول می‌شود.

دانشمندان دریافتند كه دو نوع هورمون در این رابطه نقش بسیار مهمی‌ دارند: هورمون «ملاتونین» كه هورمون خواب نیز نامیده می‌شود و هورمون «سروتونین» یا هورمون نشاط كه شادی‌آور بوده و ترشح آن موجب ایجاد تحرك و انرژی در بدن می‌گردد.

هورمون ملاتونین توسط هیپوفیر در مغز تولید می‌شود و همان گونه كه اشاره شد، هدایت ریتم خواب و بیداری انسان بر عهده این هورمون است. میزان بالای ملاتونین در بدن فعالیت جسم را كاهش داده و میزان نشاط و سرحالی را پایین می‌آورد، اما در طول روز و ساعات روشن سروتونین (هورمون شادی) بیشتری تولید می‌شود و این هورمون میزان فعالیت جسم را بالا برده و نشاط و احساس شادی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.

به گفته پزشكان، 1 تا 2 ساعت گردش در هوای آزاد بعد از طلوع خورشید می‌تواند به ترشح بیشتر سروتونین در فاصله زمانی كوتاه تر كمك كند كه نتیجه آن افزایش نشاط در بدن و رفع خستگی و كسالت است. دانشمندان همچنین معتقدند، تغییرات شدید آب و هوایی باعث نیاز بیش از حد معمول انسان به خواب در فصل بهار می‌شود.

رگ‌های خونی بدن انسان به خوبی قادرند با هرگونه دمایی خود را وفق دهند. بر این اساس رگ‌های بدن در فصل گرما گشاد و در سرما دوباره تنگ می‌شوند. با این وجود رگ ها نمی‌توانند در بهار به حد كافی و با سرعت مورد نیاز، خود را با تغییرات سریع و نسبتا شدید آب و هوایی تطابق دهند كه نتیجه این حالت ایجاد سرگیجه و سردرد در انسان است. از سویی دیگر، بدن انسان در فصل بهار به شدت نیازمند تامین انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی مانند آهن است، چرا كه كمبود این ماده مهم حیاتی، خون‌سازی را دچار اختلال كرده و به دنبال آن روند تامین اكسیژن مورد نیاز بدن مختل می‌شود كه نتیجه آن خستگی، ضعف و افت كارایی بدن است.

البته هر نوع خواب‌آلودگی در فصل بهار را نمی‌توان به حساسیت‌ها و آلرژی فصلی نسبت داد.

دكتر قلعه‌بندی، متخصص اعصاب و روان در این باره می‌گوید: تا چند دهه ی قبل، پرخوابی نشانه تنبلی و تمارض، یك ویژگی نامطلوب شخصیتی یا حداكثر به عنوان نشانه‌ای از ناركولپسی (نوعی اختلال خواب كه با حملات خواب‌آلودگی در طول روز و كاهش هوشیاری مشخص می‌شود) تلقی می‌شد، اما توجه علمی ‌به مسئله ی پُرخوابی به دنبال نقش آن در بیماری‌های شدید و تهدیدكننده حیات، افزایش یافت.

دكتر قلعه‌بندی علت‌های مختلف رفتاری، بیماری‌ها و داروهای مختلف در سبب‌شناسی خواب‌آلودگی مفرط روزانه را موثر دانسته و افزود: مهم ترین علت خواب‌آلودگی روزانه سندرم خواب ناكافی هنگام شب است. وی اختلال تنفسی مربوط به خواب مانند آپنه انسدادی خواب، اختلال ریتم سیركادین مانند سندرم فاز خواب تاخیری، اختلال خواب ناشی از نوبت كاری و بیماری‌های نورولوژیك مانند ناركولپسی و سندرم پاهای بی‌قرار را از مهم‌ترین علت خواب‌آلودگی مفرط روزانه دانسته و اضافه كرد: بیماری‌های داخلی مانند نارسایی قلب، كلیه و كبد، بیماری‌های روانپزشكی مانند افسردگی و غیر تیپیك و انواع داروهای موثر بر سیستم عصبی مركزی مانند داروهای خواب‌آور نیز از دیگر علل ایجاد خواب‌آلودگی در روز به شمار می‌آیند.

دكتر قلعه‌بندی خواب‌آلودگی مفرط روزانه را اختلال شایعی دانست كه 10 تا 25 درصد از جمعیت عمومی‌ را در بر می‌گیرد.

همین چند وقت پیش بود كه در خبرها آمده بود، محققان دانشگاه آكسفورد عامل ایجاد حس خواب‌آلودگی را كشف كرده‌اند. به گفته آنان میزان خواب انسان توسط یك رشته سلول عصبی درون چشم كنترل می‌شود. محققان دریافتند كه دو مركز عصبی در مغز به صورت مستقیم توسط این اعصاب فعال و كنترل شده و در انسان ایجاد حس خواب و بیداری می‌كنند.

متخصصان امیدوارند با مشخص كردن كامل این سیستم بتوانند شیوه جدید درمانی را برای جلوگیری از بروز اختلالات در سیستم خواب انسان و همچنین درمان آن ارائه دهند.

کم خوابی می‏تواند موجب دیابت شود

آن چه که همه ما به آن اعتقاد داریم این است که دو عامل مشترک پُرخوری و کم تحرکی از عوامل اصلی شرکت کننده در ایجاد دیابت نوع (2) هستند.

اما به نظر می ‏‏رسد که فقدان خواب یا همان کم‏ خوابی نیز نقش مهمی را در متابولیسم غیرعادی گلوکز  بازی کند.

برطبق تحقیقاتی که اخیرا در نشریه خواب به چاپ رسیده است، افرادی که هر شب، 5 ساعت و یا کمتر می ‏خوابیدند، احتمال ابتلا به دیابت در آن ها به ‏طور قابل ملاحظه ‏ای بالاتر از کسانی بود که هر شب 7 ساعت می‏ خوابیدند.

صحت این یافته ها حتی بعد از بررسی بر روی عوامل متغیر دیگری که بر روی دیابت تاثیرگذار هستند، مانند میزان فعالیت بدنی، افسردگی، مصرف الکل، نژاد، تحصیلات، سن، چاقی و سابقه فشار خون بالا، نیز، تایید شد.

با توجه به نظر کارشناسان مسائل خواب، بیشتر افراد بالغ به 7 تا 8 ساعت خواب در هر شب برای احساس نشاط و تجدید قوا نیاز دارند.

نوجوانان به چیزی در حدود 9 ساعت خواب در هر شب، بچه‏های کوچک تر به 10 تا 11 ساعت خواب شبانه و کودکان پیش از سن دبستان به 11 تا 13 ساعت خواب نیاز دارند.

انجمن پزشکی خواب آمریکا، نکات زیر را برای داشتن خوابی بهتر، عرضه داشته ‏اند:

* از یک برنامه خواب منظم پیروی نمایید.

* یک جای مشخصی را برای خوابیدن در نظر داشته باشید.

* هر شب(نه فقط دو یا سه شب در هفته)، خواب کافی داشته باشید.

* از غذاها و نوشیدنی‏های حاوی کافئین و همچنین داروهای محرک قبل از خواب خودداری نمایید.

* هیچ گاه گرسنه به رختخواب نروید، اما این را هم در نظر داشته باشید که نباید یک وعده غذایی حجیم قبل از خواب خورده شود.

* از انجام ورزش ‏های سنگین، به مدت 6 ساعت قبل از خواب، خودداری نمایید.

* اتاق خواب ‏تان را تاریک، آرام و کمی سرد نگه دارید.

* هر روز صبح، سر یک ساعت معین، از خواب بیدار شوید.

چگونه با بی‌خوابی مقابله كنیم؟

* برای داشتن خوابی منظم و رها شدن از بی‌خوابی، باید سعی كنید برنامه منظمی برای خواب خود داشته باشید، یعنی در ساعت معینی از شب بخوابید و صبح در ساعت مشخصی بیدار شوید و تنها زمانی به رختخواب بروید كه واقعا خوابتان می‌آید.

* از اتاق خواب فقط برای خوابیدن استفاده كنید نه برای مطالعه، تماشای تلویزیون، غذا‌ خوردن یا انجام كارهای دیگر.

* اگر پس از 15 تا 20 دقیقه در رختخواب، به خواب نرفتید، بیش از آن تلاش نكنید، چون بی‌فایده است. بلكه از رختخواب بیرون بیایید، به اتاق دیگری بروید، در نوری ملایم مطالعه كنید، از تماشای تلویزیون پرهیز نمایید و هرگاه احساس خواب‌آلودگی كردید، به رختخواب خود بازگردید.

* تا جایی كه می‌توانید ساعات خواب روزانه خود را كاهش دهید تا شب‌ها راحت‌تر بخوابید و در صورت نیاز به خواب روزانه، یك چرت 30 دقیقه‌ای، اختلالی در خواب شبانه وارد نمی‌كند.

* كافئین و نیكوتین جزو آن دسته از محرك‌هایی هستند كه خواب افراد را دچار اختلال می‌كنند، پس هرگز پیش از خواب، سیگار نكشید و چای یا قهوه ننوشید.

* هرگز بلافاصله پس از صرف غذا به رختخواب نروید و حتما فاصله‌ زمانی را میان آنها قرار دهید.

* دقت کنید كه غذای سبكی را قبل از خواب بخورید و از خوردن غذاهای سنگین و چرب خودداری کنید.

* گوش دادن به یك موسیقی ملایم، پیاده‌روی شبانه و نیز حمام آب گرم می‌تواند جسم را برای داشتن خوابی آرام آماده كند.

* 3 تا 4 ساعت پیش از خواب، از انجام ورزش سنگین پرهیز كنید، ولی انجام ورزش منظم عصرانه می‌تواند به خواب عمیق شبانه كمك كند.

* در نهایت اگر برای به خواب رفتن بیش از حد تلاش كنید، دچار اضطراب خواهید شد و خواب شما دچار اختلال می‌شود.

بهترین راه درمان بی‌خوابی سالمندان

بهترین کاری كه سالمندان می‌توانند برای درمان بی‌خوابی خود انجام دهند، این است كه در رختخواب دراز بكشند و چشم‌هایشان را ببندند. در این حالت، تصاویر و موقعیت هایی را در ذهن خود تجسم كنند كه از بودن در آنها لذت می‌برند و تمام توجه خود را به آن تصویر جلب كنند. این تجسم، به راحتی می‌تواند فرد سالمند را به خوابی آرام فرو ببرد.

با رعایت تمام نكات گفته شده مطمئن باشید دیگر بی‌خوابی را تجربه نخواهید كرد.

پس به جای شكایت‌های پی‌درپی از بی‌خوابی‌های شبانه، سعی كنید به بهترین شكل ممكن، آن را کنترل كنید تا به مرور از بین برود.

بي‌خوابي در شب‌هاي پيري

خواب يكي از مهم ترين نيازهاي جسمي و رواني انسان است كه آرامش عجيبي به همراه دارد، طوري كه هر فرد، يك سوم از عمر خود را در خواب سپري مي‌كند.

اگر چند شب بي‌خوابي يا كم‌خوابي را تجربه كرده باشيد، حتما به اين حرف اعتقاد خواهيد داشت كه هيچ چيز نمي‌تواند جاي يك خواب راحت را بگيرد، ولي متاسفانه با افزايش سن، خواب آدمي دچار يك سري اختلالات مي‌شود كه حتما بايد راه علاجي براي آن پيدا كرد.

بي‌خوابي يكي از شايع‌ترين مشكلات سالمندان است که تقريبا بيش از 25 درصد از افراد بالاي 65 سال با اين مشكل روبه‌رو هستند. در واقع بي‌خوابي، علامت و نشانه اي است كه عدم درمان آن ممكن است مشكلاتي براي سلامت فرد به وجود آورد يا به افسردگي منتهي شود.

افراد سالمند در صورت مشاهده موارد زير بايد به پزشك مراجعه نمايند، چون نشان مي دهد به بي‌خوابي مبتلا شده‌اند:

- شب‌ها دير به خواب مي روند.

- از خواب خود رضايت ندارند.

- در خواب احساس بي‌قراري مي‌كنند.

- صبح‌هاي زود از خواب بيدار مي‌شوند و نمي‌توانند دوباره به خواب بروند.

انواع بي خوابي بر اساس مدت زمان آن

مدت زمان بي‌خوابي بيمار، نقش به سزايي در تشخيص مشکل دارد:

1- بي‌خوابي گذرا تنها به مدت چند روز تا يك ماه طول مي‌كشد و اغلب در اثر استرس شديد، يك بيماري حاد يا خود درماني ايجاد مي‌شود.

2- بي‌خوابي‌هاي كوتاه‌مدت از يك تا 6 ماه طول مي‌كشد.

3- اگر بي‌خوابي بيشتر از  6 ماه به طول انجامد، مزمن تلقي شده و معمولا دلايل مختلفي هم دارد. استمرار علائم در تشخيص آن بسيار مهم است. از عوامل اين نوع بي‌خوابي مي‌توان به مصرف بيش از حد الكل و داروها و نگراني وسواسي درباره ي بي‌خوابي اشاره كرد.

عوامل بروز بي‌خوابي

بي‌خوابي بيشتر در سالمندان رواج دارد، ولي اين بدان معنا نيست كه تنها سالمندان به اين عارضه مبتلا مي‌شوند، بلكه  ممكن است در هر سني به سراغ افراد بيايد.

بي‌خوابي دلايل زيادي دارد كه دانستن آنها به فرد كمك مي كند تا با اين مشكل راحت‌تر كنار بيايد و حتي جلوي بروز آن را بگيرد.

بي‌خوابي در افراد سالمند ممكن است به دلايل اوليه اي مانند وقفه‌هاي تنفسي خواب، حركات تناوبي عضو خواب‌رفته يا سندرم پاي بي‌قرار، و به دلايل ثانويه‌اي چون وضعيت رواني فرد، استفاده از چندين دارو به طور همزمان، عوامل رواني-اجتماعي و مشكلات پزشكي باشد كه از اين مشكلات پزشكي مي‌توان به آرتروز، پاركينسون، آلزايمر، سرطان و... اشاره كرد.

همچنين عواملي چون درد، استرس حاد و مزمن، برخي داروها، مصرف كافئين، نيكوتين و الكل پيش از خواب، گرفتگي‌هاي عضلاني در طول شب (كه مي‌توانند بر اثر سندرم پاي بي‌قرار باشد)، حملات اضطرابي يا ديدن كابوس‌هاي شبانه، رفتارهايي چون ترس از بي‌خوابي و عادات نادرستي مانند خوردن غذا در رختخواب مي‌توانند، موجب بروز بي‌خوابي شوند.

علاوه بر اين ها، يائسگي در زنان مسن، نقش بسيار مهمي در مشكلات خواب دارد و اغلب اظهار مي‌كنند كه گر گرفتگي‌ها و تعريق زياد شبانه مانع از داشتن خوابي راحت در آنها مي‌شود، طوري كه حدود نيمي از زنان يائسه از اين مشكل شكايت دارند.

فرآيند بي‌خوابي و عوارض ناشي از آن

اگر در اطراف خود فرد سالمندي داشته باشيد، خواهيد ديد كه با كوچك‌ترين صدايي از خواب بيدار مي‌شود و خواب بسيار سبكي دارد. همين مساله، يعني بيدار شدن‌هاي متعدد در طي شب باعث بي‌خوابي و مشكلات بسياري براي سالمندان مي‌شود.

فرآيند طبيعي خواب اصولا به اين ترتيب است كه: فرد به تدريج به خواب مي‌رود و اين مرحله خواب سبك است و كم‌كم به سمت خواب عميق پيش مي‌رود كه معمولا به راحتي و با هر صدايي از خواب بيدار نمي‌شود.

در جوانان و افراد عادي اين فرآيند معمولا صورت مي‌گيرد و افراد وارد خواب عميق مي‌شوند، ولي كودكان و سالمندان وارد خواب عميق نمي‌شوند و قسمت اعظم مشكل سالمندان از همين جا ناشي مي‌شود.

با افزايش سن، نياز به خواب كاهش مي‌يابد و همين كم‌خوابي‌ها و بي‌خوابي‌ها مي‌تواند مشكلات و عوارضي براي افراد سالمند ايجاد كند. در صورتي كه اين بي‌خوابي مزمن شود، ممكن است باعث تشديد بيماري‌هاي جسمي و رواني فرد شود.

بي‌خوابي همچنين مي‌تواند منجر به خواب‌آلودگي در طول روز شود كه همين مساله باعث بروز اختلال‌حواس مي‌شود.

به علاوه گيجي، كندي رواني حركتي، كاهش شناخت فرد از محيط خود، افزايش خطر آسيب، بروز افسردگي، خستگي، تحريك‌پذيري، كاهش حافظه و تمركز، و كسالت در طي روز هم ممكن است به دنبال بي‌خوابي‌هاي مكرر پديد آيد.

علت سنگینی سر هنگام بی خوابی

گروهی از پزشکان مغز و اعصاب ایتالیا موفق به کشف مکانیزم فعل و انفعالات مغز و علت سنگینی سر در هنگام بی خوابی و یا کم خوابی شدند.   

به گزارش ایرنا، گروهی از متخصصان عصب شناسی ایتالیا در تحقیقات خود که در شماره اخیر نشریه علمی "Science "به چاپ رسید، اعلام کردند که در زمان کم خوابی یا بی خوابی، در درون مغز و بین نورون ها (neuron) یا سلول های عصبی ، بیش از حد نیاز، پروتئین انباشته می شود که موجب احساس سنگینی سر و کندی فعالیت مغز می گردد.

این تحقیقات نشان داد که مغز هنگام خواب، تمام اطلاعات وارده در طی روز را، طبقه بندی و تنظیم و نیز داده های اضافی را پاک می کند.

به گفته این گروه از پزشکان ایتالیایی، مغز انسان در طول روز اطلاعات دریافتی را انباشته می کند و با این عمل محل تماس اعصاب موسوم به سیناپس (synapse) متورم می شود تا قادر به نگهداری داده های دریافتی باشد، اما با توجه به محدود بودن گنجایش مغز بسیاری از این داده ها هنگام خواب پاکسازی می شوند.

"کیارا چیرلی" و "جولیو تونونی" پزشکان و پژوهشگران ایتالیایی دانشگاه پزشکی "ویسکونسی - مدیسون" آمریکا در آزمایش های خود با استفاده از میکروسکوپ پرقدرت کشف کردند، در صورتی که شخص به مدت 24 ساعت نخوابد، در اعصاب (Synapse) او پروتئین هایی جمع می شوند که فقط در طی خوابیدن حجم آنها 30 تا 40 درصد کاهش می یابد و در واقع خواب موجب پاکسازی مغز و بهبود کارایی آن می شود.

بختک (هنگام خواب) چيست؟

فلج خواب (sleep paralysis)

فلج خواب (sleep paralysis) به حالت ناتواني در انجام حرکات ارادي حين خواب اطلاق مي شـود. فلج خواب يـک تـجربـه ي دلــهره آور و هراس انگيز مي بـاشد. فـلـج خـواب اغـلب اوقات هنگام بيدار شـدن از خـواب و يـا در مـوارد نـادر هنگام به خـواب رفتن رخ مي دهد.

فلج خواب از چند ثانيه تا چـند دقيـقه بـه طـول مي انجامد. 25 تا 30 درصد جـمعيت کشـور، حـداقل يک بار در طول زندگي خود اخـتـلال فلج خـواب را تـجـربه کرده اند.

فلج خواب مي تواند در هر سني رخ دهد.

علايم فلج خواب:

1) ناتواني در حرکت دادن تنه، دست ها و پاها و صحبت کردن (فرد از فرط ترس مي خواهد فرياد بکشد و براي بيدار شدن تقلا مي کند، اما گويي تلاش وي بي نتيجه است)

2) فلج تمام و يا بخشي از عضلات بدن

3) احساس خفگي و مرگ (گويي، چيزي روي قفسه سينه ي شما قرار گرفته است)

4) وحشت زدگي و اضطراب.

5) توهمات خواب (hypnagogic hallucinations): به توهمات شنيداري، ديداري و لمسي رويا مانند اطلاق مي شود، مانند احساس حضور يک انسان ديگر در اتاق، احساس فشار بر روي قفسه سينه، ديدن سايه ي افراد، ديدن منبع نوراني، شنيدن صداي افراد، شنيدن صداي قدم هايي که نزديک مي شوند، ديدن شبح، احساس خروج روح از بدن، احساس شناور شدن در هوا، شنيدن صداي باز و بسته شدن درها.

تصورات غلط نسبت به فلج خواب يا بختک:

آزار و اذيت توسط جن، شيطان، ديو و يا موجودات ماوراي زميني، و يا اشتباه گرفتن آن با تجربه خروج روح از بدن.

علل ايجاد فلج خواب:

عوامل ژنتيکي، اضطراب و استرس، اختلال هراس و اختلال در نظم خواب .

مکانيسم ايجاد فلج خواب: 

در طي خواب در مرحله ي حرکات سريع چشم (REM)، يعني مرحله اي که فرد خواب (رويا) مي بيند، مغز انتقال پيام هاي عصبي به سوي عضلات اسکلتي (به استثناي عضله ديافراگم و عضلات چشم) را متوقف مي سازد، تا شما روياهاي خود را برون ريزي نکنيد (يعني مثلا وقتي در خواب مي بيند مي دويد، از رختخواب بلند نشويد و شروع به دويدن نکنيد).

نقطه ي مقابل اين عارضه زماني است که برخي افراد هنگام ديدن رويا، دست ها و پاهاي خود را تکان مي دهند و يا در موارد شديد تر دچار خوابگردي(راه رفتن در حين خواب) مي شوند.

چه چيزهايي احتمال تکرار فلج خواب را افزايش مي دهند:

1) کساني که به طور طاق باز و به پشت مي خوابند، بيشتر به فلج خواب دچار مي شوند.

2) برنامه ي خواب نامنظم و محروميت از خواب

3) افزايش استرس و اضطراب

4) تغييرات ناگهاني در سبک و يا محيط زندگي

5) مصرف قرص هاي خواب آور و آنتي هيستامين ها

چگونه هنگام احساس فلج شدن بدن، خود را از اين وضعيت هراس آور خلاصي بخشيد:

1) سعي کنيد انگشتان دست يا پاي خود را تکان دهيد.

2) چشمان خود را به شدت تکان دهيد و به دنبال آن پلک ها و سر خود را.

3) سعي کنيد وضعيت خروج از بدن را در خودتان القا کنيد.

درمان فلج خواب:

فلج خواب يک اختلال خواب بي خطر است. تنها با رعايت اصول بهداشت خواب، خودداري از طاق باز خوابيدن و کاهش استرس ها و ترس ها مي توان تکرار آن را به حداقل رساند.

افرادي که هفته اي يک بار به فلج خواب دچار مي شوند، لازم است تحت درمان دارويي (مصرف ضد افسردگي ها) قرار بگيرند.

ارتباط سرماخوردگی با خواب شب

خواب شبانه کمتر از هفت ساعت، خطر ابتلا به سرماخوردگی را افزایش می دهد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از شینهوا، محققان علوم پزشکی می گویند:

کسانی که شبانه کمتر از هفت ساعت خواب راحت داشته باشند، 3 برابر دیگران سرما می خورند.

محققان دانشگاه کارنگی ملون در پیتزبورگ اعلام کردند در صورتی که میزان کم خوابی افراد بیشتر شود، احتمال ابتلای آنان به سرماخوردگی حتی تا 5 برابر نیز افزایش می یابد.

محققان با بررسی 153 مرد و زن بین سال های 2000 تا 2004 به این نتایج دست یافتند.

محققان با بررسی وجود ویروس سرماخوردگی دریافتند میزان ابتلا به

با میزان خواب در شب در ارتباط است

خوابي آرام با ورزش

صبح هايي را به ياد آوريد که روحيه اي شاد، سرحال و پرانرژي داشته ايد، البته به دنبال خوابي عميق و رضايت بخش و بي دردسر.

خواب وضعيتي طبيعي از استراحت کردن است که در آن حرکت هاي فيزيکي بدن و ميزان هوشياري شخص نسبت به پيرامونش کم مي شود.

خواب کافي هم، مانند تغذيه و ورزش، براي سلامت بدن و احساس خوشايند داشتن، لازم است و با کُند کردن فرآيندهاي بدني به عنوان عاملي نيروبخش و کاهنده فشار جسمي و رواني عمل مي کند.

خوب بخوابيد تا بهتر زندگي کنيد

کسي که خوب نمي خوابد، مانند يک شخص عصبي، در وضعيت هوشياري نامناسبي به سر مي برد.

حدود يک سوم از زندگي انسان در خواب مي گذرد. ولي با اين حال بيشتر ما درباره آن اطلاع چنداني نداريم. داشتن خواب خوب در شب، روي سلامتي و نشاط ، رفتار، زندگي شغلي و زناشويي و هيجان هاي ما اثر مي گذارد. همچنين در افزايش توانايي فرد در مقابله با فشارهاي عصبي و تقويت دستگاه ايمني بدن و در مبارزه با بيماري ها نقش به سزايي دارد.

افرادي که افسردگي و مشکلات روحي ندارند، خواب عميق تري دارند.

روش هاي آرامش اعصاب که منجر به خواب بهتر مي شوند، براي افزايش هوشياري و کارآيي مغزي مفيدند و برعکس نداشتن استراحت شبانه باعث خستگي، تحريک پذيري و دشواري در تمرکز فکري مي شود.

ورزش کنيد تا خوب بخوابيد

شايد قديمي ترين راهکار ارائه شده براي خوب خوابيدن؛ ورزش کردن باشد. در حقيقت فعاليت بدني با ايجاد تعادل بيولوژيکي بين سيستم عضلاني و عصبي، شخص را براي خواب آماده مي سازد.

روان شناسان دريافته اند: نه فقط  افراد سالم از برنامه هاي ورزشي منظم سود مي برند، بلکه تمرينات ورزشي، مانند پياده روي و دويدن منظم و مرتب در مداواي اشخاصي که به بيماري هاي فکري و مشکل خواب مبتلا هستند، مفيد است.

دکتر "کاسترو بالا"، از روان شناسان "سانتياگوي کاليفرنيا" اختلالات روحي را به وسيله پياده روي و دويدن آهسته با موفقيت درمان کرده است.

داشتن سلامت جسمي به طور يقين خواب خوب را تسهيل مي کند و اين موضوعي است که توسط پژوهشگران و متخصصان به اثبات رسيده است. از طرفي انجام تمرين هاي ورزشي منظم و مرتب، مانند پياده روي، کوهنوردي، شنا، واليبال، فوتبال، دويدن، دوچرخه سواري، به تنظيم ساعت بيولوژيکي بدن و نيز آرامش اعصاب کمک مي کند.

دکتر "کالين شايپرو" از آفريقاي جنوبي و "آرني زلوتي" از دانشگاه "ماني تويا" در کانادا ضمن تحقيقات خود نشان دادند که ميزان خواب عميق فرد، با انرژي مصرف شده او در طول روز متناسب است. هر چه ميزان فعاليت در روز بيشتر باشد، خواب عميق و راحت تري در شب به دنبال خواهد داشت.

پياده روي و ورزش هاي سبک، بدن را براي خوابيدن آماده مي سازد.

توصيه هاي زير را جدي بگيريد

* سعي کنيد هميشه در ساعت معيني به تخت خواب برويد و يا از خواب بيدار شويد تا بدن تان به زمان معين خواب و بيداري عادت کند. بهترين مقدار خواب براي يک فرد بالغ 9-7 ساعت و بهترين زمان بين ساعات 10 شب تا 5 صبح است.

* سعي کنيد طي روز تا حد امکان تحرک بدني داشته باشيد و بيشترين زمان خود را صرف کارهاي يکنواخت و خسته کننده نکنيد، و يا سعي کنيد با انجام ورزش هاي سبک مانند پياده روي و شنا شادابي خود را حفظ نماييد.

* مطالعه و گرفتن دوش آب ولرم مي تواند راه مناسبي براي آرام شدن و داشتن خوابي راحت باشد.

* هيچ گاه بلافاصله بعد از ورزش به رختخواب نرويد.

* نزديک محل زندگي خود قدم بزنيد. با اين کار تنها عضلات خود را خسته نمي کنيد، بلکه دماي بدن شما نيز بالا مي رود و وقتي اين حرارت به آهستگي کاهش مي يابد، فرد به زمان خواب خود نزديک مي شود.

براي داشتن خوابي آرام، چگونه ورزش کنيم؟

نيازي به اين نيست که همه روزه ورزش کنيد، معمولا سه جلسه ورزش در هفته کافي است. به اين شکل که 5 تا 10 دقيقه بدن خود را گرم کنيد و بعد به مدت 20 دقيقه به ورزش هوازي (مانند پياده روي) بپردازيد. کم کم در برنامه هاي بعدي، مدت زمان فعاليت ورزشي خود را افزايش دهيد و پس از پايان فعاليت بدني بدن خود را به آرامي سرد کنيد و دوش بگيريد.

براي گرم کردن بدن، ورزش هاي نرم، سبک و بدون فشار انجام دهيد. خيلي آرام مفاصل خود را نرم نماييد.

دست ها را بالا ببريد و به شکل دايره در آوريد. ساق دست ها را بکشيد و روي پنجه هاي پاهايتان بايستيد، يا از همان ابتدا ورزشي را که انتخاب کرده ايد، با سرعت و شدت ملايم شروع کنيد.

گرم کردن، درجه حرارت بدن را افزايش مي دهد، عضلات را نرم تر مي کند و به جريان خون بدن مي افزايد.

تمرين هاي کششي نيز به علت ممانعت از کشيده شدن مفاصل و رباط ها بسيار موثر هستند. البته در حين انجام اين تمرينات، بايد از حرکات شديد و سخت پرهيز نمود.

خمیازه واگیر دارد

پیش از این که این مطلب را بخوانید بهتر است یک قلم و کاغذ بردارید و تعداد دفعاتی را که در طول خواندن این مطلب خمیازه می ‌کشید، یادداشت کنید. بله، درست حدس زدید، خمیازه مسری است. حتی دیدن واژه خمیازه هم موجب خمیازه کشیدن می‌ شود، چه برسد به این که کسی جلوی شما خمیازه بکشد.

جالب است بدانید بنا بر تحقیقات انجام شده حتی جنین سه ماهه هم در رحم مادر خمیازه می‌ کشد.

در واقع خمیازه عملی مسری و غیرارادی است که حتی در میان بعضی پرندگان، ماهی ‌ها، گربه ‌ها، سگ‌ ها و خزندگان مانند مارها هم دیده می ‌شود.

تئوری‌های جالبی درباره خمیازه وجود دارد. گفته می ‌شود هر خمیازه به طور متوسط 6 ثانیه طول می‌ کشد. هنگامی‌ که خمیازه می ‌کشیم، ضربان قلبمان به اندازه 30 درصد افزایش می‌ یابد. حتی افراد نابینا با شنیدن صدای خمیازه ی سایر افراد، خمیازه می ‌کشند. ورزشکاران المپیک اغلب پیش از این که به مسابقه بروند، خمیازه می ‌کشند.

تحقیقات اخیر دانشمندان دانشگاه آلبانی نیویورک نشان داده است که 40 تا 60 درصد اشخاص با نگاه کردن به صورت و به ویژه چشم‌ های کسی که خمیازه می ‌کشد و حتی دیدن تصویر در حال خمیازه کشیدن دیگران، خود نیز خمیازه می ‌کشند. حتی خواندن واژه خمیازه و فکر کردن به آن نیز موجب خمیازه کشیدن می‌ شود.

بر اساس این تحقیقات، مسری بودن خمیازه نتیجه رفتار جمعی ناآگاهانه است؛ به عبارتی روشی ماهرانه برای ارتباط با کسانی است که در اطراف ما هستند، درست مانند پرندگانی که باهم به یک نقطه مهاجرت می ‌کنند.

علاوه بر این تحقیقات نشان داده است خمیازه به انسان‌های اولیه کمک کرده است تا میزان هوشیاری و زمان خواب خود را به یکدیگر نشان دهند.

جالب است بدانید که خمیازه به علت نیازهای فیزیکی بدن اتفاق می ‌افتد. در واقع خمیازه، نیاز خون به اکسیژن بیشتر را نشان می دهد. خمیازه موجب تنظیم اکسیژن خون در بدن می گردد.

در واقع خمیازه موجب رسیدن اکسیژن بیشتر به خون و برداشت دی اکسید کربن از جریان خون می ‌شود و به تنظیم حرارت بدن هم کمک می ‌کند.

گفته می‌ شود ترکیبات شیمیایی مغز شامل سروتونین، دوپامین، اسید گلوتامیک و اسید نیتریک که عواطف و خلق و خو را تحت تاثیر قرار می ‌دهند، موجب خمیازه کشیدن می ‌شوند.

فواید خمیازه

* جلوی از کار افتادگی راه‌های هوایی ریز موجود در ریه‌ را می ‌گیرد و به همین علت اغلب صبح هنگام، یا در زمان خستگی و بی‌ حوصلگی خمیازه می ‌کشیم.

* خمیازه موجب ترشح ماده‌ای شیمیایی می ‌شود و به باز ماندن کیسه ‌های هوایی کمک می کند. مقدار کافی و عملکرد درست این ماده شیمیایی به توانایی نوزاد برای زنده ماندن در بیرون از رحم مادر کمک می ‌کند و به همین علت هم است که جنین سه ماهه ی در حال رشد، خمیازه می ‌کشد تا برای استفاده از ریه‌هایش آماده شود.

* خمیازه به ‌عنوان سیستم هشداردهنده عمل می ‌کند که به فرد اطلاع می ‌دهد ممکن است خوابش ببرد. بنابراین چنان چه شما در حین رانندگی خمیازه بکشید، هشداری است که نشان می دهد باید کمی ‌استراحت کنید.

در خصوص مسری بودن خمیازه میان انسان ‌ها و حیوانات، نکته جالب توجه این است که حتی حیوانات هم با دیدن حیوانات در حال خمیازه ، خمیازه می ‌کشند.

در تحقیقاتی که روی سگ‌ها انجام شد 21 سگ از میان 29 سگی که در معرض خمیازه سگ‌ های دیگر قرار گرفته بودند، خمیازه کشیدند.