در دوران انقلاب و مدتها پس از پیروزی انقلاب اوضاع ادبی كشور به پیروی از اوضاع سیاسی تا حدی نابسامان بود ولی آنان كه اهل دل بودند همگام با انقلاب و هم قدم با مردم پای در میان نهادندعلاوه بر شاعرانی چون علی موسوی گرمارودی، حمید سبزواری كه پیش از انقلاب شعرهای معنوی و ... میسرودند نسلی از انقلاب پدید آمد كه با انقلاب و در انقلاب شاعر شدند همچون علی معلم دامغانی، قیصر امین پور و سید حسن حسینی، نصراله مردانو........
كتاب شعر مقاومت و دفاع مقدس" تالیف سركار خانم افسانه شیرشاهی با 529 صفحه در زمستان سال 1390 توسط انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامی به تعداد 2000 جلد چاپ و در دسترس عموم قرار گرفته است. این كتاب با فهرست شروع و بعد از پیشگفتار شامل هشت فصل می باشد و هر فصل دارای بخشهایی است و سرانجام با نتیجه گیری، كتابنامه و نمایه پایان می پذیرد.
شعر و شعور هر ملتی در نقاط عطف تاریخی بروز می نماید، با توجه به این كه دفاع غیرت مندانه هشت ساله ملت در برابر متجاوزان از حوادث مهم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی است لذا شعرا تلاش نموده اند در این زمینه دست به قلم شوند.
این فصل به مقدمه ی مفاهیم و كلیات اختصاص دارد كه ضمن تعریف شعر مقاومت و شعر دفاع مقدس، به بیان وجه تمایز شعر جنگ با شعر مقاومت و پایداری می پردازد.
شعر مقاومت، حوزه ها و ...، شعر مقاومت در ایران پس از انقلاب اسلامی به شعری گفته میشود كه به ارزشها و اتفاقات حوزه ی دفاع مقدس بپردازد و شعر جنگ از نظر زمانی با آغاز جنگ تحمیلی شروع و با پذیرش قطعنامه ی 598 ادامه یافته است. مضامین شعر دفاع مقدس بیشتر شامل بیان شجاعت و ستایش فتوحات و دعوت به مقاومت، ستایش مدافعان و تهدید به انتقام از دشمن میباشد.
قالبهای شعری دوران دفاع مقدس را میتوان در دو قالب یعنی هم شعرهایی كه در اوزان عروضی در قالب غزل، قصیده و رباعی سروده شده و توانسته اند آینه ی تمام نمای زمان خود باشد هم شعر نو اعم از سپید و نیمایی، تعریف شعر مقاومت: به آن بخش از اشعار شاعران انقلاب گفته می شود كه درهشت سال دفاع مقدس پا به پای فرزندان دلاور این مرز و بوم، در برابر تهاجم نظامی دشمن در سنگر سخن پایداری كرده و همدل و همزمان لحظه های جنگ را ثبت و ضبط كرده است.
تعریف شعر دفاع مقدس: فریادی است كه از حنجره ی سرخ مردم بر میخیزد و فریاد رسایی است علیه تمامی ستمهایی كه بر مردم این سرزمین اعمال شده است.
وجه تمایز شعر جنگ با شعر مقاومت و پایداری: شعر جنگ را میتوان به اشعاری اطلاق كرد كه به صورت مستقیم و بدون رعایت گزاره های هنری و زیباشناختی به حادثه ای به نام جنگ تحمیلی می پردازد ولی با فاصله گرفتن از زمان وقوع جنگ شاعران بیش از پیش از منظر ادبی و هنری به جنگ نگاه كرده اند.
پیشینه های بررسی شعر مقاومت و دفاع مقدس: از متفكران معروفی كه در مورد جنگ به اظهار نظر پرداخته مرحوم علامه محمدتقی جعفری است كه گفته اند: « ادبیات ما در انقلاب شكوفا شد؛ مخصوصاً در جنگ هشت ساله به بار نشست من عقیده ام این است كه اگر كسی میخواهد در ادبیات انقلاب بحث كند بیاید مخصوصاً در جنگ بایستد». دكتر محمدرضا سنگری در این زمینه دارای آثاری می باشد. سازمان ها وارگان های مثل حوزه ی هنری بنیاد حفظ آثاروارزش های دفاع مقدس و وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی با برگزاری كنگره هاوجایزه ادبی قیصر وجشن ملی وهمین طور بزرگداشت شعرا و كسانی كه در این زمینه فعالیت داشته اند وهمچنین برای بررسی اشكالات ومشكلات موجود ورفع آنها اقدامات قابل تحسینی انجام داده اند.
در دوران انقلاب و مدتها پس از پیروزی انقلاب اوضاع ادبی كشور به پیروی از اوضاع سیاسی تا حدی نابسامان بود ولی آنان كه اهل دل بودند همگام با انقلاب و هم قدم با مردم پای در میان نهادندعلاوه بر شاعرانی چون علی موسوی گرمارودی، حمید سبزواری كه پیش از انقلاب شعرهای معنوی و ... میسرودند نسلی از انقلاب پدید آمد كه با انقلاب و در انقلاب شاعر شدند همچون علی معلم دامغانی، قیصر امین پور و سید حسن حسینی، نصراله مردانی و ...