سهم چیست؟
به قسمتی از سرمایه شرکت که متعلق به سهامدار است و میزان مشارکت و تعهدات و منافع صاحب سهم در شرکت سهامی را تعیین میکند، سهم گفته میشود.
- شرکتهای سهامی عام: ۲۰% از مجموع سهام با توافق مؤسسین برای خود ایشان معین میشود. مازاد سرمایه همراه با اعلام تعداد سهامی که اشخاص حق خرید آن را دارند، در طرح اعلامیه پذیره نویسی قید و برای اطلاع عموم آگهی میگردد.
- شرکتهای سهامی خاص: تعداد سهام هریک از سهامداران با توافق مؤسسین مشخص میشود.
سهام با نام
در صورت با نام بودن سهام در شرکتهای سهامی، نام و مشخصات دارنده سهم بر روی ورقه سهام قید میگردد. نقل و انتقال سهام در شرکتهای سهامی طبق ماده۴۰ قانون تجارت باید در دفتر ثبت سهام شرکت به ثبت برسد و انتقال دهنده یا وکیل یا نماینده قانونی او باید انتقال را در دفتر مزبور امضاء کند. دارندگان سهام با نام در شرکتهای سهامی عام حتی بدون موافقت مدیران شرکت میتوانند سهام خود را به دیگران واگذار نمایند، ولی در شرکتهای سهامی خاص ممکن است نقل و انتقال سهام تابع شرایط خاص مندرج در اساسنامه و یا اجازه هیئت مدیره باشد.
سهام بی نام
در این صورت بینام بودن سهام در شرکتهای سهامی، نام و مشخصات دارنده سهم بر روی ورقه سهم درج نمیشود و سهم بینام به صورت سند در وجه حامل تنظیم و مالک، دارنده آن شناخته میشود، مگر خلاف آن ثابت گردد. برای نقل و انتقال سهام بینام نیازی به ثبت آن توسط صاحب سهم یا وکیل او در دفاتر شرکت نیست.
قانون حاکم بر این گونه سهام در صورت مفقود شدن:
موارد ۳۲۰ تا ۳۳۴ قانون تجارت (اسناد در وجه حامل است) که بالای ماده۳۲۰ قانون مزبور مقرر میدارد: دارنده هر سند در وجه حامل مالک و برای مطالبه وجه آن محقق محسوب میگردد مگردر صورت ثبوت خلاف، در صورت گم شدن اوراق سهام بینام، ذینفع باید از طریق اقامه دعوی در دادگاه، بطلان سند مربوط به سهم بینام را درخواست نماید و اقدامات تأمینی و پیشگیرانه جهت عدم پرداخت امتیاز سهم مزبور را به اشخاص ثالث درخواست کند. دادگاه با توجه به اسناد و مدارک و اوضاع و احوال، چنانچه ادعای ذینفع یا مدعی را مقرون به صحت تشخیص بدهد اجازه اعلان از طریق جراید به دارنده سهم بی نام مجهول را صادر می نماید، پس از اعلان سه دفعه در روزنامه رسمی و گذشت سه سال، چنانچه ابراز کننده سهم محکوم و یا اصولا سندی به دادگاه ابراز نشود، دادگاه حکم بر بطلان سهام بی نام صادر و ذینفع حق درخواست سهم بی نام جدید (المثنی) را از شرکت خواهد داشت.