سايبان ها

اولين نمونه هاى سايبان با اهداف صرفاً كاربردى و تنها به جهت پوشاندن پنجره و سد نور شديد آفتاب مورد استفاده قرار مى گرفتند. اين سايبان ها كه اغلب از پارچه هاى نيمه شفاف مانند گاز دوخته مى شدند براى حفاظت از پرده هاى گران قيمت اصلى در برابر نور شديد آفتاب و جلوگيرى از رنگ پريدگى آنها بين پرده اصلى و پنجره نصب مى شدند. اگرچه دنبال كردن تاريخچه دقيق تغييرات و تكامل سايبان ها كارى مشكل است اما شواهد به جا مانده حاكى از وجود دو نوع سايبان متفاوت در قرن هفدهم است. يكى به شكل پرده اى ساده كه با دو بند در بالا جمع شده و به صورت والانى در بالاى پنجره قرار مى گرفت و ديگرى يك پارچه چهارگوش ساده و هم اندازه با ابعاد پنجره كه به تخته هاى چوبى متصل شده و در فرورفتگى قاب پنجره نصب مى شد.

در قرن هجدهم فرم سايبان كمى پيچيده تر شد و در اين زمان به تدريج سايبان نيز به نوبه خود جنبه زينتى يافت و در مدل هاى چين دار و والان مانند تحت عنوان پرده هاى مدل ايتاليايى كه امروز با نام سايبان مدل اتريشى ناميده مى شود، مورد استفاده قرار گرفتند. در همين زمان مدل هاى ساده و كاربردى سايبان به يك غلتك فنردار مجهز شدند كه بسيار شبيه به نمونه هاى غلتكى امروز اين سايبان ها بودند.

امروزه مدل هاى بسيار متنوعى از سايبان ها وجود دارند كه مى توان از ميان آنها سايبانى متناسب با هر نوع دكوراسيون و سليقه اى يافت. مدل هاى گوناگون موجود، براى ما امكان استفاده از انواع بسيار مختلف پارچه ها را فراهم آورده اند. از سايبان هاى كلاسيك مدل رومى با پارچه سفيد نخى تا سايبان هاى مدل اتريشى از پارچه هاى نفيس ابريشمى يا سايبان هاى پيلى دار از پارچه هاى رنگين و طرح دار با خطوط تا شده منظم و مرتب.

به لحاظ مدل سايبان ها را مى توان به دو گروه اصلى ساده و چين دار تقسيم بندى كرد. سايبان هاى ساده شامل مدل هايى است كه وقتى باز هستند، پنجره را با يك قطعه پارچه مستطيل شكل مى پوشانند و زمانى كه به شيوه غلتكى يا به صورت چند تاى متوالى پارچه جمع مى شوند، به صورت نوار پارچه اى باريكى در بالاى پنجره قرار مي گيرند و امكان ورود حداكثر نور از پنجره به داخل را فراهم مى كنند.

سايبان هاى مدل غلتكى و رومى نمونه هاى بارزى از اين گروه هستند كه مى توانند به منظور صرفاً كاربردى و به عنوان حفاظتى در زير پرده هاى اصلى مورد استفاده قرار گيرند و يا به تنهايى به عنوان پوشش اصلى پنجره خصوصاً پنجره هاى كوچك در بخش هايى از خانه مانند حمام، دستشويى يا آشپزخانه به كار گرفته شوند. اين سايبان هاى ساده را مى توان به اشكال مختلفى تزئين كرد و به جنبه زينتى آنها افزود. از جمله تزئينات مناسب براى اين نوع سايبان ها مى توان به دوخت نوارهاى تزئينى در چهار طرف يا طرفين سايبان و يا نوارهاى تزئينى ريشه دار در لبه پايين پرده اشاره كرد. استفاده از چاپ استنسيل بر روى اين پرده ها و چاپ طرح هاى تزئينى به كار رفته در ساير اجزاى دكوراسيونى اتاق بر روى آنها روش مناسب ديگرى براى زيباسازى اين سايبان ها است.

انتخاب پارچه هايى با بافت هاى متفاوت و جالب توجه نيز خود مى تواند بر جنبه تزئينى اين سايبان بيفزايد. اما بى شك زيبايى و خصوصيت ويژه اين نوع سايبان ها سادگى است كه موجب مى شود چه با مجموعه هاى دكوراسيونى كلاسيك و چه در فضاهاى مدرن متناسب و زيبا به نظر برسند.

اين سايبان ها ضمن پوشاندن پنجره و كنترل ميزان نورى كه از آن به داخل مى تابد، فرم و مدل ِ خود پنجره را تحت الشعاع قرار نمى دهند و براى پنجره هاى مدل دار و زيبا، پوششى بسيار مناسب محسوب مى شوند. از آنجا كه اين سايبان ها نسبت به پرده هاى معمولى و حتى سايبان هاى چين دار به پارچه کمتري نياز دارند، باصرفه تر بوده و روش دوخت آنها نيز ساده تر است.

ويژگى خاص سايبان هاى چين دار و مدل دار، نماى زيبا و چين هاى والان دار منظم و چشمگير پارچه است. سايبان هاى مدل اتريشى كه با مقدار پارچه معادل دو برابر عرض پنجره تهيه مى شوند، به هنگام جمع شدن والان هاى كوچك و زيبايى در بالاى پنجره تشكيل مى دهند. نمونه ديگرى از سايبان هاى مدل دار، سايبان پيلى دار است كه اغلب از دو پارچه در رنگ هايى با كنتراست قابل توجه تهيه مى شود و به هنگام جمع شدن كه به وسيله دو ريسمان متصل به دو طرف پرده انجام مى شود، پيلى رنگين باز شده و به زيبايى پرده مى افزايد. براى تهيه سايبان هاى مدل اتريشى بهتر است از پارچه هاى ساده و بدون طرح استفاده كنيم تا طرح پارچه، مدل نسبتاً شلوغ پرده را تحت الشعاع قرار ندهد. سايبان هاى مدل اتريشى و سايبان هاى پيلى دار، هر دو زمانى كه جمع مى شوند نيز بخشى از پنجره را مى پوشانند. بنابراين انتخاب اين مدل سايبان ها براى اتاق هايى كه نياز به دريافت نور طبيعى بيشترى دارند مناسب نيست و در چنين مواردى بهتر است از سايبان هاى ساده استفاده كنيم.

روش دوخت سايبان ها اغلب بسيار ساده است و نيازى به تبحر خاصى در خياطى ندارد اما آنچه در تهيه و دوخت سايبان ها اهميت فراوانى دارد اندازه گيرى دقيق، برش پارچه براساس اندازه گيرى ها و دوخت تميز و مرتب است، زيرا سادگى مدل اين پرده ها اغلب توجه بيننده را به جزئيات آن مثل خط دوخت كناره هاى سايبان جلب مى كند و كوچكترين اشتباه در صافى خطوط و يا اندازه گيرى پرده موجب مى شود پرده درست نصب نشود و نسبت به پنجره در وضعيت صحيحى قرار نگيرد.