به مناسبت 13 آبان روز دانش آموز

به دليل رشد جسمي کودکان به خصوص جهش رشد در دوران بلوغ نياز به مواد مغذي بيشتر مي شود. سوءتغذيه کودک در دوران مدرسه عامل كوتاهي قد ؛ كاهش بهره هوشي؛افزايش ابتلا به بيماريها؛ افزايش مرگ 2 تا8 برابر كودكان هم سن؛ افت تحصيلي و كاهش توليد ناخالص ملي است.

مواد مغدی مورد نیاز کودکان این سنین شامل موارد زیر است :

• انرژي: دانش آموزان خصوصآ درسالهاي آخر دبستان که مقارن با جهش رشد است به انرژي بيشتري نياز دارند البته به ازاء اندازه بدن ، فعاليت و تحرک نياز به انرژي متفاوت است منبع خوب تامين انرژي قندها و چربيها هستند

• پروتيين: براي نگهداري و ترميم بافت ها و سنتز سلول ها وبافت هاي جديد مورد نياز است منابع خوب آن :گوشت ، مرغ ، تخم مرغ (حيواني خوب ولي گران)گياهي ارزان بصورت ترکيب مفيد

• کمبود این مواد مغذی رشد کودکان این سنین را با خطر مواجه می کند.

ریز مغذی ها :

نقش ريزمغذيها در قدرت يادگيري دانش آموزان قابل توجه است..به طور مثال كمبود يد سبب كاهش ضريب هوشي تا 13/5 واحد و كمبود آهن موجب كمبود ضريب هوشي به ميزان 10 واحد مي شود.

كمبود ريزمغذيها اثرات مختلفی بر سلامت کودکان و در نتیجه جامعه دارند از جمله اثرات بهداشتي ,اقتصادي ,اجتماعي فرهنگي ورواني شامل:

آسيب مغزي ,اختلال عملكرد مغز ,نقص عملكرد سيستم عصبي كاهش ضريب هوشي كاهش مهارت يادگيري كاهش مهارتهاي سيكوموتور ؛

و اثرات فيزيكي شامل : اختلال رشدخستگي, بي حالي, بي تفاوتي, اختلال بينايي, ناتواني درشنوايي و بيان , رنگ پريدگي هستند.

طبق بررسي هاي بعمل آمده شايع ترين کمبودریز مغذی ها در اين دوران: املاح يد, آهن وکلسيم و ويتامين ها یA&D است .

• ويتامين آ در رشد ومقاومت بدن در مقابل بيماريها حفظ قدرت بينايي سلامت پوست .... نقش ايفا’ مي کند

منابع غذايي غني آن بيشترحيواني است اما پيش ساز آن در سبزيهاي برگ سبز و زرد(کاهو و هويج وکدو حلوايي)ودر ميوهاي زرد ونارنجي(زرد آلو و طالبي و هلو)وجود دارد

كم خوني: آهن :يكي از ريز مغذي هاي مهم است كه در ساخت خون نقش مهمي دارد.در صورتي كه آهن مورد نياز بدن از طريق غذا تامين نشود بدن از ذخاير خود استفاده مي كند و با تخليه شدن اين ذخاير كم خوني فقر آهن بروز مي كند.

كم خوني باعث :كاهش قدرت ياد گيري ، افزايش امكان ابتلا به بيماري هاي عفوني ، احساس خستگي زودرس و ضعف جسمي به هنگام فعاليت وتغييرات رفتاري مثل بي حوصلگي و بي تفاوتي

مي شود .

علل و عوارض كمبود كلسيم
90 درصداز مردم كشور به دليل كم مصرف كردن گروه شير و لبنيات دچار كمبود كلسيم مي باشند.

افزايش بي رويه مصرف نوشابه هاي گازدار به دليل وجود املاح فسفات مانع جذب كلسيم و در نتيجه افزايش عوارض ناشي از كمبود آن مي شود.

حدود 1/7ميليون نفر از جمعيت بالاي 50 سال كشور در معرض خطر شكستگيهاي ناشي از پوكي استخوان مي باشند. مصرف زیاد این نوشابه ها به دلیل وجود قند سبب چاقی و بیماری های دیگر می گردد .

توصیه می شود که این گروه سنی حتی الامکان از مصرف نوشابه های گازدار خودداری نموده و بیشتر نوشیدنی های سنتی مانند شیر دوغ یا انواع آب میوه را جایگزین آنها نمایند .

از نظر رعایت مسائل بهداشتی توصیه کلی این است که هر نوع خوراکی به صورت بسته بندی شده مصرف شود بسته بندی هم مانند بسیاری از فاکتور های دیگر مواد غذایی تحت نظارت و کنترل شرکت تولید کننده و همچنین اداره نظارت بر مواد غذایی و آشامیدنی وزار ت بهداشت است .تنها انواعی از مواد غذایی قابل مصرفند که دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت باشند . نوع بسته بندی مواد غذایی بسته به شرایط و زمان ماندگاری مورد نظر متفاوت است به عنوان مثال بسته بندی غیر قابل نفوذ و یا آس÷تیک تترا ÷ک مخصوص شرایط نگهداری خارج ار یخچال و طولانی مدت است .بنابر این مصرف کنندگان باید به شرایط مندرج روی بسته بندی توجه کنند و با توجه به زمان تولید تاریخ انقضا و شرایط نگهداری اقدام به انتخاب ماده غذایی دلخواه نمایند

آب ميوه هاي صنعتي نام تجارتی دارند و ممکن است شامل آب میوه طبیعی و یا نوشیدنی بر پایه آب میوه و شامل مواد افزودنی باشند .نکتار میوه نیز یک نوشیدنی بر پایه میوه است که حاوی مقادیر متفاوت از آب میوه و شکر است.

آنچه در انتخاب آب میوه یا نوشابه مهم است توجه به مواد متشکله محصول است که روی بسته بندی نوشته می شود .و به عنوان مثال آب میوه ی صددرصد طبیعی فاقد هر گونه مواد افزودنی شکر آب و اسید می باشد . در حالی که نوشابه ی بدون گاز نوعی نوشیدنی است که حاوی مقداری آب میوه و بخش قابل توجهی آب شکر و مواد افزودنی است بنابر این باید توجه مصرف کنندگان را به برچسب خوانی جلب کرد که نه تنها در خصوص آب میوه بلکه در بسیاری از موا د غذایی احتمال اشتباه در انتخاب محصول دلخواه را به حداقل می رساند. آنچه روی بر چسب بسته بندی مواد غذایی درج می شود و مطابق قوانین استاندارد و تحت نظارت اداره کل نظارت بر مواد غذایی می باشد و محصولی که دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت است قابل اعتماد و قابل مصرف است .