چرا اجسام داغ، ما را مي‌سوزانند؟

به جسمي داغ مي‌گوييم، که دماي آن بيشتر از دماي بدن ما باشد. اگر به چنين جسمي دست بزنيم، گرماي آن به بدنمان منتقل مي‌شود و حرارت را حس مي‌کنيم. وقتي اجسام سرد را لمس مي‌کنيم، عکس اين حالت رخ مي‌دهد. از نظر ما جسمي سرد است که دمايش کمتر از دماي بدنمان باشد. وقتي چنين جسمي را لمس مي‌کنيم، حرارت از بدن ما به آن جسم منتقل مي‌شود. آيا مي‌دانيد چرا چنين اتفاقي مي‌افتد؟

مي‌دانيد که بدن انسان از تعداد بي‌شماري سلول تشکيل شده است. سلول‌ها نيز به نوبه خود داراي تعداد زيادي مولکول‌اند. اين مولکول‌ها دائماً در حال حرکت‌اند. سرعت حرکت مولکول‌هاي يک جسم داغ، بسيار زياد است. وقتي چنين جسمي با بدن ما تماس پيدا مي‌کند، مولکول‌هاي در حال جنبش آن، حرکت مولکولي سلو‌ل‌هاي بدن را در نقطه تماس افزايش مي‌دهند. افزايش سرعت حرکت مولکول‌ها باعث متلاشي شدن سلول‌‌ها مي‌شود و همين امر احساس سوختگي را به وجود مي‌آورد. بدن براي ترميم سلول‌هاي صدمه ديده، جريان خون را در محل سوختگي افزايش مي‌‌دهد. به همين دليل اين محل قرمز مي‌شود.

اگر دماي جسمي که با بدن تماس پيدا مي‌کند خيلي زياد باشد، تعداد زيادي از سول‌ها و اعصاب آسيب مي‌بينند. در واقع گرماي جسم، سلول‌هاي پوست را خشک و متلاشي مي‌کند. به اين حالت، سوختگي مي‌گويند. جسمي که دماي بسيار بالايي دارد مي‌تواندچربي و استخوان‌ها را نيز از بين ببرد. در اين حالت، جراحات عميقي به وجود مي‌آيد و جاي سوختگي پس از بهبودي از بين نمي‌رود.

سوختگي‌ها به چهار درجه تقسيم مي‌شوند. در سوختگي درجه يک فقط لايه‌هاي سطحي قرمز مي‌شوند. در سوختگي درجه دو لايه‌هاي داخلي‌تر صدمه مي‌بينند و محل سوختگي تاول مي‌زند. در سوختگي درجه سه تمام لايه‌هاي پوست تخريب مي‌شوند. سرانجام در سوختگي درجه چهار نه تنها پوست، بلکه بافت‌هاي زير آن نيز صدمه مي‌بينند.

علاوه بر حرارت، موادّ شيميايي، اسيدها،بازها، اشعه ايکس وامواج راديو اکتيو نيز مي‌توانند موجبسوختگي شوند.