0

يك‌پنجم مهره‌داران زمين در معرض خطر هستند

 
daneshmandan
daneshmandan
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : تیر 1389 
تعداد پست ها : 2202
محل سکونت : بوشهر

يك‌پنجم مهره‌داران زمين در معرض خطر هستند

 
در دوران كامبرين و ميليون‌ها سال پس از آن حيات فقط در دريا وجود داشت، چون اشعه ماوراي بنفش خورشيد زندگي را در خشكي‌ها ناامن كرده بود، ولي اين مشكل با پيداش سيانو باكتري‌ها يا همان گياه فتوسنتزكننده حل شد. اكسيژني كه توسط سيانو باكتري‌ها توليد مي‌شد پس از برخورد به ماوراي بنفش به مولكول ازن تبديل مي‌شدند و كم‌كم لايه ازن را به وجود آوردند. به اين صورت امكان زندگي در خشكي براي جانوران مهيا شد و به مرور زمان گونه‌هاي مختلفي از جانوران و گياهان زندگي خود را بر سطح خشكي آغاز كردند.

به اين ترتيب حدود 100 ميليون سال پيش، پس از همياري ميان گياهان و قارچ‌ها به صورت گلسنگ باعث شد گياهان، سطح زمين را بپوشانند و جنگل‌هاي بزرگي تشكيل شوند و گياهان خشكي غذاي جانوران را تامين و تكامل جانوران خشكي را امكانپذير كنند.

به گزارش مجله natural geography حشرات يكي از اولين ساكنان خشكي‌ها بودند و اين گروه از بندپايان فراوان‌ترين و متنوع‌ترين گروه جانداران در تاريخ زمين هستند. به احتمال زياد اين موفقيت حشرات در ارتباط با پرواز كردن آنها بوده است و بايد بدانيد كه حشرات اولين موجوداتي بوده‌اند كه بال داشته‌اند.

براساس تحقيقات دانشمندان، اولين مهره‌داران ماهي‌هاي كوچك و بدون آرواره‌اي بودند كه حدود 500 ميليون سال پيش به وجود آمدند و پس از آنها ماهي‌هاي آرواره‌داري پا به حيات گذاشتند كه به جاي مكيدن غذا مي‌توانستند آنها را بجوند، در نتيجه به شكارچياني توانمند تبديل شدند و به اين‌گونه ماهي‌ها موفق‌ترين مهره‌داران زنده نام گرفتند و اكنون بيش از نيمي از گونه‌هاي مهره‌داران را به خود اختصاص داده‌اند. اما نخستين مهره‌داران خشكي، دوزيستان بودند كه از دگرگوني ماهي‌ها به وجود آمدند و با تكوين تغييرات ساختاري متعدد در پيكر دوزيستان اين جانداران با زندگي در خشكي سازگار شدند.

اعتقاد زيست‌شناسان بر اين است كه اندام حركتي دوزيستان از استخوان‌هاي باله ماهي‌ها حاصل شده‌اند و تكامل دستگاه حركتي استخواني راه رفتن را براي اين جانداران ممكن ساخت، چون پايه‌اي محكم براي عمل اندام‌هاي حركتي در خلاف جهت هم بود و جثه حشرات به علت وجود اسكلت توانمند و انعطاف‌پذير بسيار بزرگ‌تر از حشرات است.

دوزيستان بخوبي با شرايط سازگار شدند، ولي خزندگان كه از تحول دوزيستان به وجود آمدند سازگاري‌هاي بهتري نشان مي‌دانند. اين جانوران براي محافظت از خود در برابر از دست دادن رطوبت بدن، اتمسفر پوستي ضد آب دارند و برخلاف دوزيستان مي‌توانند در خشكي تخمگذاري كنند، زيرا تخم‌هاي آنها را پوسته‌اي آهكي و محافظ مي‌پوشاند. شواهد حاكي از آن است كه حدود 300 ميليون سال پيش دوره‌اي خشك حاكم شد كه در آن مدت خزندگان كه سازگاري بهتري نسبت به خشكي داشتند، برتري‌هايي به دست آوردند.

65 ميليون سال پيش دايناسورها براي هميشه از روي زمين ناپديد شدند، اما بعضي از خزندگان كوچك‌تر، پستانداران و پرندگان به بقاي خود ادامه دادند و اين انقراض باعث شد كه منابع بيشتري در اختيار جانوران باقيمانده قرار بگيرد.در اين هنگام اقليم جهان دچار تغيير شده بود و آب و هوا ديگر خشك نبود و خزندگان مزيت خود را از دست داده بودند و در اين زمان بود كه پستانداران و پرندگان به صورت غالب درآمدند.

مهره‌داران در خطر انقراض

هم‌اكنون گروه بزرگي ازجانداران در معرض تهديدهستند و انگشت اتهام در اين فاجعه به سوي انسان است. محققان در يك بررسي جديد اعلام كردند، هر ساله به طور ميانگين 52 گونه جانوري شامل مهره‌داران، پرندگان و دوزيستان به انقراض نزديك‌تر مي‌شوند و چنانچه تلاشي براي حفظ اين‌گونه‌ها صورت نگيرد، آهنگ اين انقراض شدت مي‌يابد. به گزارش آسوشيتدپرس از نيويورك، طبق نتيجه يك تحقيق كه در پايگاه اينترنتي مجله Science منتشر شد، در حالي كه يك نوع از هر 5 گونه جانوري مهره‌دار شامل پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزيستان و ماهي‌ها در جهان در معرض خطر انقراض قرار دارد، تلاش براي حفظ اين گونه‌هاي جانوري مانع انقراض آنها خواهد شد.اين گزارش در حالي منتشر شده كه مقامات بيش از 190 كشور جهان در كنفرانس سازمان ملل در شهر ناگوياي ژاپن گردهم آمده‌اند تا به اهداف قابل توجه براي مقابله با از ميان رفتن بسياري از گونه‌هاي مختلف جانوري دست يابند.

استوارت بوچارت، مولف اين تحقيق و هماهنگ‌كننده تحقيقات جهاني در موسسه بين‌الملليBird Life با اعلام اين مطلب كه نتايج اين تحقيق در بهترين زمان ارائه شده است تا دولت‌هاي شركت‌كننده در كنفرانس ناگويا به اين مسائل پي ببرند، گفت: تنوع زيستي در شرايط بسيار ناگواري قرار دارد. وضعيت آنها در حال وخيم‌تر شدن است ولي نتايج نشان مي‌دهد كه ما مي‌توانيم باعث تغيير اين وضعيت شويم. ما فقط نياز به خواست سياسي و منابع مالي بيشتر داريم.

در اين تحقيق حدود 26 هزار نوع از مهره‌داران ـ كه وضعيت حفاظت از آنان در فهرست قرمز اتحاديه بين‌المللي حفاظت از محيط زيست است ـ مورد بررسي قرارگرفته‌اند.

طبق اين بررسي، يك‌پنجم گونه‌هاي جانوري مهره‌دار در معرض خطر قرار دارند و اين يعني اين جانوران در آينده نزديك منقرض مي‌شوند. اين رقم شامل 13درصد پرندگان و 41درصد دوزيستان است.

اين تحقيق نشان مي‌دهد دوزيستان، شامل قورباغه‌ها و سمندرها بيشترين كاهش را داشته‌اند و پستانداران در اين زمينه در رده دوم قرار گرفته‌اند.

اگرچه به نظر مي‌رسد شرايط پرندگان بهتر است اما با اين حال شمار حيواناتي نظير يك نوع پرنده سبزرنگ بومي جنگل‌هاي مالزي و اندونزي رو به كاهش است. همچنين وزغ طلايي كاستاريكا و پرنده جنگلي هاوايي به نام كامائو در حال انقراض هستند.

محققان طي اين بررسي نشان دادند، اقدام براي حفاظت از محيط زيست مانع تسريع انقراض اين گونه‌هاي جانوري مي‌شود و در صورتي كه اقدامي در اين زمينه صورت نگيرد، سرعت انقراض اين جانواران 20 درصد بيشتر خواهد شد.

هرساله به طور ميانگين52 گونه جانوري شامل مهره‌داران پرندگان و دوزيستان به انقراض نزديك‌تر مي‌شوند و چنانچه تلاشي براي حفظ اين‌گونه‌ها نشود، انقراض سريع‌تر صورت مي‌گيرد

اين تحقيق نشان مي‌دهد در منطقه آسياي جنوب شرقي به سبب كاشت گياهان صادراتي، بهره‌برداري تجاري از جنگل‌ها، تغيير شكل جنگل‌ها به شاليزار و شكار بي‌رويه جانوران، بيشترين مورد نابودي گونه‌هاي مختلف مهره‌داران مشاهده مي‌شود.

ميشل ‌هافمن، استاد دانشگاه كمبريج و كسي كه رهبري مطالعه درباره وضعيت مهره‌داران را به عهده داشته، مي‌گويد كه ما در هدف‌هاي نشست سال 2010 كنوانسيون سازمان ملل درباره تنوع زيستي شكست خورده‌ايم. براساس اين اهداف قرار بود تا امسال بتوانيم به ميزان قابل توجهي جلوي نابودي گونه‌ها را بگيريم. هافمن مي‌افزايد: «هدف ما از انجام مطالعه اين بوده كه شرح دهيم حفاظت واقعا تفاوتي ايجاد مي‌كند.» مطالعه ديگري كه در همين شماره مجله ساينس به چاپ رسيده نيز نشان مي‌دهد مدل‌هاي رايانه‌اي موجود كه براي برآورد ميزان كاهش تنوع زيستي در آينده وجود دارند غيرقابل اعتماد و متناقض هستند. همين امر هم مي‌تواند در نشان دادن نتيجه كوشش‌ها و در نتيجه تصميم‌گيري درباره جانوران مانعي ايجاد كند. هنريك پريرا، استاد دانشگاه ليسبون پرتغال و كسي كه هدايت اين تحقيق را به عهده داشته، مي‌گويد: «ما در اين لحظه نمي‌دانيم آيا تا سال 2050 يك درصد تنوع زيستي را از دست مي‌دهيم يا 40 تا 50 درصد آن را.» هافمن براي انجام مطالعه‌اش از يك شاخص خطر انقراض استفاده كرده؛ اين شاخص بر مقوله تغيير مكان‌ها در فهرست پستانداران، خزندگان، پرندگان، دوزيستان و ماهي‌هاي در معرض خطر انقراض استوار شده است.

تاريخچه بعضي از فهرست‌بندي‌ها به دهه 1980 برمي‌گردد. گروه هافمن بر اين اساس نشان داد كه هر سال به طور متوسط 52 گونه از مهره‌داران در اين فهرست جابه‌جا و به وضعيت در خطر انقراض نزديك‌تر شده‌اند. دوزيستان بيشتر از ديگر جانوران احتمال دارد به سمت انقراض رفته باشند.

عمده‌ترين دليل اين وضعيت هم اين است كه درك اندكي از بيماري مسري چيتريديوميكوسيس ) كه در سراسر جهان به جمعيت‌هاي دوزيستان تلفات زيادي وارد مي‌كند. افزايش ميزان دوزيستان در خطر انقراض بيشتر درباره جنوب شرق آسيا مطرح بوده، هرچند كشورهاي ثروتمندتر نظير آمريكا و استراليا هم با كاهش گونه‌هايشان مواجهند. اين مطالعه نشان مي‌دهد اگر هيچ تلاشي براي مراقبت از زيستگاه‌ها، جلوگيري از شكار و مقابله با گونه‌هاي مهاجم صورت نگيرد از تنوع زيستي يك‌پنجم كاسته مي‌شود. ‌

هافمن مي‌گويد: «مردم هنوز به اين باور نرسيده‌اند كه واقعا مي‌توانيم هر كاري را براي تغيير اين وضعيت انجام دهيم و تلاش زيادي براي محافظت انجام نداده‌ايم.»

حميده سادات هاشمي

 

 پرسپوليس 740

سه شنبه 23 آذر 1389  10:40 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها