علاج عملى تكبر آن است كه براى خدا و خلق عملاً تواضع كند به اين معنى كه افعال و اخلاق متواضعين را پيشه نمايد.
از نبى اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) روايت شده: كه در روى زمين غذا مى خورد و مى فرمود: من بنده اى هستم، مثل بندگان غذا مى خورم.
به سلمان گفتند چرا لباس نو نمى پوشى؟
فرمود: من بنده هستم اگر روزى آزاد شدم لباس نو مى پوشم.
منظورش آزاد شدن در آخرت است.
بعد از اين كه انسان شناخت و معرفت پيدا كرد جز با عمل، متواضع نمى شود لذا مى بينيم كه خداى تعالى اعرابى را كه بر خدا و رسول تكبر مى ورزيدند مأمور به ايمان و نماز مى كند.
در نماز اسرارى هست كه به خاطر آنها عمود دين شده. از جمله اسرار آن قيام و ركوع و سجود است زيرا اعراب از خم شدن اباء داشتند و چه بسا كسى تازيانه از دستش مى افتاد و براى برداشتنش خم نمى شد و بند كفشش باز مى شد ولى براى اصلاح آن سر خم نمى كرد. به همين خاطر خداى تعالى آنها را مأمور به سجود و ركوع كرد.
اخلاق (ترجمه کتاب الاخلاق مرحوم سید عبدالله شبر)
مترجم : محمدرضا جباران
جام
