دكتر صادق آئينه وند

دكتر صادق آئينه وند در سال ١٣٣٠ ه.ش در روستاي قلعة اميرخان، يكي از روستاهاي تويسركان متولد شد. تحصيلات ابتدايي را در زادگاه و دوران دبيرستان را در اسدآباد همدان به پايان رسانيد و در همين دوران بود كه به فعاليتهاي فرهنگي و سياسي پرداخت. در دانشگاه تهران تا مقطع كارشناسي ارشد رشته زبان و ادبيات عرب به تحصيل پرداخت. وي در سال 1362 با سمت رايزن فرهنگي جمهوري اسلامي، عازم سوريه شد و همزمان، در ١٣٦٣ ش به تحصيل در مقطع دكتري ادبيات عرب در دانشگاه قديس يوسف لبنان پرداخت. ايشان پس از اتمام تحصيل و بازگشت به ايران در دانشگاه‌هاي تربيت مدرس، تهران، الزهراء و قم ، دروس تاريخ اسلام و سيرة نبوي و تاريخ نگاري در اسلام و ادبيات عرب تدريس كرد .
گروه : علوم انساني
رشته : زبان و ادبيات عربي
گرايش : تاريخ و ادبيات اسلامي
والدين و انساب : دكتر آئينه وند در باره انساب و اجداد خود چنين مي گويد:
" من درباره نام خانوادگي خود تحقيق كرده ام. بخش اول نام خانوادگي ما "آئينه " نيست ،"آيين" است. "وند" هم پسوند اتصال مالكيت است و نه به معناي آن پسوندي كه مفهوم "توتم" را دارد و در غرب ايران در اسم هايي مثل سوگندو شغالوند متداول است.خانواده ما هم در استان همدان بودند و ارتباطي با لرستان نداشتند.بعضي ها مي گويند : ممكن است مهاجرتي صورت گرفته باشد.نمي دانم،اگر هم مهاجرتي در گذشته بوده ،تاريخ آ» را نمي دانم.اجداد ما تا آنجايي كه تحقيق كرده ام تا جد پنجم يعني تقريبا تا 200 سال پيش در همان روستا بوده اند.ولي با آنها زبان مشترك داريم"
تحصيلات رسمي و حرفه اي : تحصيلات ابتدايي را در زادگاه و دوران دبيرستان را كه آن موقع به دو بخش سيكل اول و سيكل دوم تقسيم مي‌شد، به ترتيب در اسدآباد همدان و همدان به پايان رسانيد.
كارشناسي و كارشناسي ارشد زبان و ادبيات عربي دانشگاه تهران- 1358
دكتري - دانشگاه القديس يوسف لبنان - 1366
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : استخدام در دانشگاه الزهراء(س) و تدريس ادبيات عربي و تاريخ اسلام - 1361
رايزن فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در سوريه - 1361
مدير گروه تاريخ دانشگاه تربيت مدرس - 1367
رييس مركز سياست علمي وزارت علوم ، تحقيقات و فن آوري - 1367
رييس دانشكده علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس به مدت 8 سال
مدير مسئول مجله بين المللي علوم انساني جمهوري اسلامي ايران
تدريس در دانشگاه هاي حوزه در قم
فعاليتهاي آموزشي : ايشان هم اكنون گذشته از دانشگاه تربيت مدرس در دانشگاه هاي حوزه علميه قم مثل جامعةالمصطفي العالمية، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)،‌دانشگاه معارف اسلامي ،‌دانشگاه اديان و مذاهب اسلامي، دانشگاه تهران، دانشگاه الزهرا(س) ،‌تدريس ميكنند.
مراکزي که فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : ايشان در سال 1368 مجله بين المللي علوم انساني جمهوري اسلامي ايران را به دو زبان عربي و انگليسي با كمك وزارت علوم ، تحقيقات و فن آوري تأسيس كرد و تاكنون مدير مسئولي اين مجله را به عهده دارد و نيز در تأسيس گروه هاي تاريخ و رشته هاي مرتبط به آن در دانشگاه هاي حوزه در قم فعاليت چشمگيري داشته است.
مجله آفاق الحضاره الأسلاميه مجله ديگري در تمدن اسلامي است به زبان عربي كه توسط ايشان در پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي تاسيس شده و سردبيري آن تاكنون به عهده ايشان مي باشد.
جوائز و نشانها : استاد نمونه كشوري در سال 1373
فرهيخته استان همدان در سال 1383
برگزيده ششمين همايش چهره هاي ماندگار در رشته تاريخ در سال 1385
پيشكسوت علوم انساني در پنجمين جشنواره بين المللي فارابي در سال 1390
محقق و استاد برجسته كشور از طرف بنياد ملي نخبگان در سال 1390
چگونگي عرضه آثار : ارائه بيش از 100 مقاله علمي در مجلات عربي و فارسي
تحقيق، تاليف و ترجمه 35 كتاب
راهنمايي 30 پايان نامه دكتري و 75 پايان نامه كارشناسي ارشد
سخنراني در سيمنارهاي خارجي و داخلي متعدد

 

آثار :
    1  ادبيات انقلاب در شيعه (جلد دوم)
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. جلد دوم، چاپ اول، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، بهار 1362، 214 ص، رقعي. جلد دوم ادبيات انقلاب در شيعه، به ترجمه و شرح‏نامه ابوبكر خوارزمي به شيعيان نيشابور اختصاص يافته است. خوارزمي، نويسنده، شاعر، اديب، لغوي و صاحب رسايل مشهور است. وفات او به احتمال در سال 383 هجري بوده است. دكتر آئينه‏وند پس از مقدمه‏اي كه شامل زندگي، شخصيت، آثار و انديشه‏هاي اوست، به متن نامه خوارزمي پرداخته است. نامه او، گزارش دردآلودي از مصايب بزرگي است كه طي چهار قرن و پس از رحلت رسول خدا(ص) بر خاندان آن حضرت گذشته است. خوارزمي دراين نامه به بيان ستم‏هايي پرداخته كه در عصر عثمان، بني‏اميه، ابن زبير، آل مروان و عباسيان بر آل محمد(ص) رفته است. استاد آئينه‏وند اصل اين سند تاريخي و نامه تكان‏دهنده را همراه ترجمه آن در اين جلد ارائه كرده و در بخش پاياني كتاب، شرح نامه تاريخي خوارزمي را در 12 صفحه آورده است.

2  ادبيات انقلاب درشيعه
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. (دوره دوجلدي)، جلد اول، چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، مرداد 1359، 204 ص، رقعي. در مقدمه جلد اول اين اثر مي‏خوانيم: «تاريخ در برش طولي، نمايشگاهي از فضيلت انساني راتدارك ديده است و در نبرد هميشه‏اي كه با ستم و فقر و نابرابري و زشتي و پلشتي آغاز كرده است، بهترين و شايسته‏ترين و پرمايه‏ترين فرزندان نوع بشر را به فنا سپرده تا بقاء را به ارمغان آرد. چون دم از ادب متعهد شيعي مي‏زنيم، نخست بايد دانست كه اين ادب ازجهت آن‏كه بلندگوي انقلاب رهايي‏بخش و عزت‏آفرين تاريخ بوده است، به‏نحوي بارز از ويژگي‏هايي برخوردار است. به‏اقرار اديب بزرگ عرب «جاحظ»، اولين‏بار شاعران شيعه بودند كه تعهد را پذيرفتند و ادب متعهد را پي‏ريختند.» استاد آئينه‏وند در جلد اول اين اثر، پس از مقدمه، به معرفي شخصيت و آثار شاعران مبارز و متعهدي چون: ابوالاسود دئلي، كثير عزه، فرزدق، كميت‏بن زيد اسدي، سيدحميري، منصور نمري، ديك‏الجن، دعبل خزاعي، ابن‏رومي و حماني علوي اقدام كرده و سپس به شيرزنان سخنور مسلمان پرداخته است. در اين بخش، پس از بيان شخصيت حضرت زينب(س)، متن و ترجمه سخنان كوبنده آن حضرت را در كوفه و شام ذكر كرده است. دكتر آئينه‏وند در ادامه اين موضوع، بانوان مبارزي چون: زرقاء همداني، دارميه حجونيه، هنده انصاري و دختران عقيل را معرفي و فرازهايي از اشعار و ترجمه آنها را آورده است.

3  ادبيات سياسي تشيع
      ويژگي اثر : نشر علم 1387

4  از عصر امام سجاد(ع) تا عصر امام عسكري(ع)
      
5  اطلس تاريخ اسلام
      ويژگي اثر : تاليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات مدرسه، پاييز 1378، 95ص+ 17 نقشه رنگي، وزيري. استاد آئينه‏وند در اين تاليف، با مطالعه بيشتر اطلس‏هايي كه درباره تاريخ اسلام نوشته شده، (اطلس تاريخ اسلام)، تاليف دكتر شوقي ابوخليل را محور اقتباس خود قرار داده و آن را با ساختار زبان فارسي هماهنگ كرده است. 17نقشه رنگي كه در اين اثر آمده، عهده‏دار توضيح و نماياندن «راههاي بازرگاني قديم»، «وضعيت جزيرة العرب قبل از ظهور اسلام»، «مسير هجرت نبوي(ص)»، «مسير قافله قريش به سرپرستي ابوسفيان»، «غزوه بدركبري»، «غزوه احد»، «غزوه خندق»، «صلح حديبيه»، «غزوه موته»، «فتح مكه»، «غزوه تبوك»، «مسير ارسال‏نامه‏هاي پيامبر خدا(ص) به سران جهان»، «جنگهاي رده»، «فتح شام»، «شهرهايي كه مسلمانان بنا نهادند» و «نقشه دولت اسلام در عصر پيامبر خدا(ص) و فتوحات عصر راشدين» است. توضيحات دكتر آئينه‏وند در كتاب، تصوير روشني از وقايع صدر اسلام را در پيشديد خواننده مي‏گذارد

6  الادب السياسي في الاسلام
      ويژگي اثر : نوشته: دكتر صادق آئينه‏وند و دكتر حسن عباس نصرالله. بيروت، دارالتعارف للمطبوعات، بي‏تا، 237 ص، وزيري. دكتر آئينه‏وند در اين اثر همراه با دكتر حسن عباس نصرالله استاد دانشگاه لبنان به مسايلي چون: ادب متعهد و تعريف تعهد در ادب اسلامي پرداخته، با ذكر نمونه‏هايي از شعر و نثر متعهد، به شرح و تحليل و تفسير آنها پرداخته است.

7  ام‏كلثوم
      ويژگي اثر : نوشته: علي‏محمدعلي دخيل. ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اميركبير، 1361. 40ص، وزيري. «ام‏كلثوم» دختر مولاعلي اميرموءمنان و فاطمه زهرا(س)؛ خواهر زينب (س)، امام حسن(ع) و امام حسين(ع) است. او در فاجعه جانسوز كربلا از آغاز تا پايان حضور داشت. ولادتش در سال ششم هجري و وفاتش چهارماه و ده روز پس از مراجعت از شام و در مدينه بود. كتاب حاضر تحقيق مختصري است درباره شخصيت و نقشي كه اين بانوي ارجمند در كربلا و پس از خواهرش حضرت زينب(س) در تكميل اهداف برادرش سيدالشهدا به عهده گرفت. معرفي ام‏كلثوم در چند سطر/ دروغ بودن ازدواج ام‏كلثوم با عمربن‏خطاب/ ام‏كلثوم در كربلا/ ام‏كلثوم در مدينه/ خطبه‏هاي ام‏كلثوم/ اشعار ام‏كلثوم/ و «سخنان علما و بزرگان درباه ام‏كلثوم» عناوين بخش‏هاي اين اثرند.

8  پژوهش‏هايي درتاريخ و ادب
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، موءسسه اطلاعات، 1372، 183ص، وزيري. پانزده مقاله‏اي كه در اين دفتر آمده، ثمره پژوهش‏هاي استاد آئينه‏وند در تاريخ و ادب اسلامي است. نوشته‏ها بنا به علاقه و تخصص موءلف انديشمند كتاب، جملگي مربوط به حوادث مهم تاريخي و ادبي است و از اين نظر مي‏تواند براي علاقه‏مندان به اين گونه مباحث سودمند باشد. زنان مجاهد و مجتهد عصر اميرالموءمنين علي(ع)/ توصيف قاعديگري در بينش تاريخي شيخ مفيد(ره)، حج ابراهيمي- حج جاهلي/ مقام حافظ در ميان پژوهندگان عرب/ ادب مقاومت و توسع آن/ شعر شيعه/ كمين‏بن زيد اسدي/ مقدمه‏اي بر سرود سپيده/ سوگنامه‏هاي ماندگار ادب اسلامي/ قدرت و ميزان دخالت‏هاي دولت درامور اقتصادي مردم از ديدگاه فقهاي اهل سنت/ و نيز «انديشه‏هاي تاريخي مالك‏بن نبي» شماري از مقالات اين دفترند.

9  تاريخ اسلام
      ويژگي اثر : پديدآورنده: جمعي از نويسندگان، صادق آيينه وند (زيرنظر)، يوسف غلامي (ويراستار) ناشر: دفتر نشر معارف (وابسته به نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها) - 08 مرداد، 1384 -تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، مركز فرهنگي علامه طباطبايي، 213 ص+نقشه، رقعي. تاريخ سياسي اسلام در شش فصل و يك مقدمه شامل: تاريخ‏نگاري در اسلام، معاني لفظ تاريخ، عوامل پيدايش علم تاريخ در اسلام، و «هدف از آموزش تاريخ سياسي» تدوين شده است. اين كتاب، اهم وقايع نيم قرن نخست اسلام را از جاهليت عرب تا بعثت پيامبر رحمت(ص) و مسايل دوران حكومت اميرموءمنان علي‏عليه‏السلام را دربرمي‏گيرد. استاد آئينه‏وند در اين اثر كم‏حجم اما پرمحتوا، با جريان‏شناسي تاريخي ويژه خويش، در حدفاصل جامعه‏شناسي و تاريخ، كوشيده است تا مسايل برجسته تاريخ صدراسلام را كه دامنه تأثير و نفوذ آنها تا امروز دامن گسترده و بر سرنوشت مسلمانان تأثير نهاده است، بررسي و تبيين كند. تاريخ جاهليت/ عصر تنزيل/ عصر تأويل/ ناكثين/ قاسطين/ و «مارقين» عناوين فصل‏هاي كتاب را تشكيل مي‏دهند.

10  تاريخ اسلام، مجموعه مقالات
      ويژگي اثر : پديدآورنده: صادق آيينه وند.تاليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، نشر معارف، پاييز 1382، 206 ص، رقعي. نه مقاله اين دفتر، بخشي از مقالات تاريخي استاد آئينه‏وند است كه طي 25 سال در مجلات معتبر و علمي كشور به چاپ رسيده است. اين گزيده كه از تنوع موضوعي برخوردار است، مهم‏ترين مسايل تاريخ اسلام را در بر مي‏گيرد. وضعيت سياسي عصر امام كاظم(ع)/ فتوح در اسلام/ تاريخ صدر اسلام در پيشديد امام/ مكتب تاريخ‏نگاري طبري/ روشمندي و شرايط تحقيق در تاريخ و خلاهاي موجود در تدوين تاريخ اسلام/ ايران‏شناسي و شعوبيگري/ علامه اميني مورخ امين/ سيره امير مومنان علي عليه السلام(ترجمه)، و بالاخره ترجمه «حجره‏هاي شريف نبوي» عناوين مقالات اين كتاب را تشكيل مي‏دهند.

11  تاريخ در اسلام
      ويژگي اثر : تأليف: صادق آئينه‏وند و جلال الدين فارسي. (كتاب درسي سال چهارم آموزش متوسطه عمومي)، چاپ اول، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1369، وزيري. اين اثر، شامل هجده گفتار آموزشي در سه بخش درباره «تاريخ در اسلام»، «تاريخ سياسي اسلام» و «پيامدهاي قيام عاشوراست. از آنجا كه كتاب متني آموزشي و درسي است، در پايان هر گفتار، آزمون مطالب نيز آمده است. بخش‏هاي اول و سوم كتاب از دكتر صادق آئينه‏وند و بخش دوم آن، تأليف استاد جلال‏الدين فارسي است. معاني لفظ تاريخ/ تاريخ‏نگاري در اسلام/ انقلاب تكاملي اسلام و ويژگي‏هاي آن/ هجرت/ تأسيس دولت/ انقلاب سياسي/ انقلاب اقتصادي/ انقلاب نظامي/ جنبش و انقلاب ارتجاعي/ پيش‏بيني جهاد داخلي/ دوره اموي/ و «پيام‏هاي قيام عاشورا» بخشي از هجده گفتار كتاب است.

12  تاريخ زنان صدر اسلام
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، جهاد دانشگاهي دانشگاه الزهراء، 1362، 64 ص، رقعي. دفتر حاضر، متن گفتارهاي دكتر آئينه‏وند در كلاس‏هاي «سيره زنان صدر اسلام» است كه در تابستان سال 1361 در دانشگاه الزهراء ايراد شده و پس از ويرايش و اصلاح به چاپ رسيده است. در اين اثر، پس از فرازي از سخنان حضرت امام خميني(ره) درباره شأن و نقش شايسته زنان در انقلاب اسلامي، با اين مباحث آشنا مي‏شويم: منابع تاريخ بانوان/ عصر تنزيل/ عصر تأويل/ مطالعه زندگي زنان عصر تنزيل/ نقش زن در مدينه/ معرفي بانوان بزرگ اسلام/ همسران پيامبر(ص)/ فاطمه(س) و جامعه اسلامي/ و «شيرزنان سخنور مكتب ولايت». در اين بخش استاد آئينه‏وند به معرفي شماري از زنان مسلمان و مبارز همچون: اروي، سوده همداني، دارميه حجوني، عكرشه، ام‏الخير و برخي ديگر از زنان مسلمان برجسته پرداخته است.

13  تاريخ سياسي اسلام
      ويژگي اثر : نشر مركز فرهنگي علامه طباطبايي، 1359

14  تاريخ سياسي عصر ائمه هدي
      
15  تاريخ نگاري مورخان معاصر عرب، مكتب ها و گرايش ها
      ويژگي اثر : انجمن ايراني تاريخ پژوهان قم، 1382

16  جزيرة العرب پيش از اسلام (تاريخ جاهليت)
      
17  چهار مقال در مقام زن
      ويژگي اثر : نشر انجمن ايراني مطالعات زنان، 1386

18  چهار مقاله در مقام زن
      ويژگي اثر : 1386

19  حجر بن عدي انقلابي شهيد
      ويژگي اثر : تأليف: محمد فوزي. ترجمه: صادق آئينه‏وند. تهران، موءسسه انجام كتاب، بي‏تا، 56 ص، رقعي. محمد فوزي نويسنده لبناني در اين اثر، ريشه‏هاي قيام و انقلاب شيعيان مبارز را جملگي تحت تأثير مبارزات حضرت صديقه كبرا فاطمه زهرا(س) دانسته و بر همين اساس آنها را تحليل كرده است. وي در مقدمه روشنگر خود بر اين اثر، آن حضرت را ادامه دهنده رسالت رسول خدا محمد مصطفي(ص) دانسته و معتقد است كه مبارزات ميثم تمار، جناب ابوذر، حجر بن عدي و ديگر مجاهدان آرمان‏خواهي كه به دفاع از آرمان اسلام و بعثت محمدي(ص) برخاسته بودند. نسلي بودند كه از تربيت اسلام ناب برخوردار شده و پس از شهادت امام علي(ع) به پيكار با منافقان فرصت‏طلب و دنياخواه پرداختند. در اين اثر، نويسنده نخست زمينه‏هاي اختناق فكري و سياسي دوران حجر را بررسي كرده و سپس ما را با شخصيت و منش حجر بن عدي صحابي نامدار و مجاهد برجسته اسلام آشنا مي‏كند و آنگاه گزارش مراحل مبارزه، سازماندهي، گرفتاري و سرانجام شهادت حجربه دست دژخيمان را با تحليلي روشن و گويا فرارويمان مي‏گذارد.

20  خاندان وحي در احاديث اهل سنت
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر عبدالمعطي امين قطعجي: انتخاب و ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اميركبير، 1362، 87 ص، وزيري. اين اثر گزيده‏اي است از كتاب «آل‏بيت‏الرسول(ص) (مناقب علي(ع) و الحسنين(ع) و امها فاطمة الزهراء)، نويسنده از دانشمندان اهل سنت و كتابش در اصل در بردارنده 538 حديث شريف بوده كه وي از 24منبع معتبر حديث، سيره و تاريخ اهل سنت استخراج كرده است. دكتر آئينه‏وند از ميان اين تعداد حديث، دست به انتخاب زده و پس از حذف مكررات، تنها به ترجمه 125حديث بسنده كرده است. كتاب، پس از مقدمه موءلف و مترجم، در چهار بخش با اين عناوين تدوين شده است: آل‏محمد(ص)/ فضايل اميرالموءمنين علي(ع)/ فضايل حضرت فاطمه(س)/ و«فضايل حسن و حسين(ع)» در خاتمه كتاب، منابع برحسب ترتيب احاديث ذكر شده است.

21  دين و فلسفه از ديدگاه ابن رشد با مروري به نظريه هاي فيلسوفان مسلمان از كندي تا ابن رشد بر اساس تلفيق، استقلال، توفيق
      ويژگي اثر : پديدآورنده: صادق آيينه وند ناشر: نشر ني - 11 شهريور، 1385

22  دين و فلسفه از نگاه ابن رشد
      ويژگي اثر : 1385

23  رسائل النبي و الوصي (نامه‏هاي پيامبر و امام)
      ويژگي اثر : تاليف: دكتر صادق آئينه‏وند. ترجمه: دكتر محمدعلي لساني فشاركي. چاپ اول، تهران، دفتر نشر آثار علمي دانشگاه تربيت مدرس. 1380، 158 ص، وزيري. دكتر آئينه‏وند در اين اثر، مجموعه نامه‏هايي را كه به دستور رسول خدا(ص) نگاشته شده و همچنين، مجموعه نامه‏هايي را كه اميرالمومنين علي(ع) در دوران خلافت خويش براي كارگزاران يا دشمنان خود نوشته‏اند، يكجا فراهم آورده است. مولف در اين اثر، نامهها را از منابع گوناگون گردآورده اما بر دو كتاب «اعلام السائلين عن كتب سيدالمرسلين» نوشته محمدبن طولون دمشقي و «جمهرة رسائل العرب» نوشته احمد زكي صفوت بيشتر تكيه كرده است. خواننده از لابه‏لاي‏نامه‏هاي پيامبر و امام بر ماجراهاي روزگاران رسالت و خلافت آگاهي مي‏يابد و از سرچشمه‏هاي بلاغت، فصاحت، حكمت، پارسايي، ارشاد وهدايت سيراب مي‏گردد.

24  روشمندي پژوهش و پژوهشگر در تمدن اسلامي
      ويژگي اثر : دانشگاه تربيت مدرس ، 1387

25  زن در اسلام
      ويژگي اثر : انجمن زنان پژوهشگر تاريخ، 1379

26  سلسله قيامهاي شيعه 1 و 2
      ويژگي اثر : نشر علم 1387

27  سيره نبوي و سيره نگاران
      ويژگي اثر : نشر خانه كتاب، 1388

28  شك و شناخت (المنقذ من الضملال)
      ويژگي اثر : نوشته: ابوحامد غزالي، ترجمه: صادق آئينه‏وند، چاپ اول، تهران، انتشارات اميركبير، 1360، 79 ص، وزيري. ابوحامد محمدبن محمد غزالي طوسي، ملقب به حجة‏الاسلام (450-505ه ق) از انديشمندان و متكلمين بزرگ ايراني و كسي است كه بنياد فلسفه اسلامي روزگار خويش را به چالش كشيد. او ابتدا آراء همه فلاسفه آن روزگار را خواند و شرح كرد و پس از آن، عالمانه به نقد آن پرداخت و براهين و استدلال‏هاي آنان را در كشف حقيقت ناتوان شمرد. شمار آثار او را يكي از محققين 457كتاب برشمرده كه به نظر او تنها 72 اثر از خود اوست و بقيه مشكوك يا منسوبند. عنوان كامل كتاب حاضر «المنقذمن الضلال و الموصل الحاذي العزة و الجلال» است و استاد آئينه‏وند به اختصار آن را «شك و شناخت» ترجمه كرده است. كتاب، اعتراف گونه‏اي است از غزالي، كه در آن از شك شروع كرده وبه شناخت مي‏رسد. مترجم در صفحات پاياني كتاب، با توضيحاتي شايسته، اصطلاحات و اعلام كتاب را با مراجعه به منابع مختلف شرح داده است.

29  علم تاريخ در اسلام
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، اداره كل انتشارات و تبليغات وزارت ارشاد اسلامي، اسفند 1364، 276ص، وزيري. استاد آئينه‏وند تاريخ را بيان حركت امت در قفاي امام و صحنه ستيز امام كفر با امام حق مي‏داند. از نظر او، تاريخ توصيف قيام‏ها در ركاب ائمه حق، از انبياء تا اولياست، از همين روست كه به وراثت مستضعفان بر زمين ايمان دارد و در آثارش اين ايمان را منعكس كرده است. كتاب حاضر در دو قسمت يا به تعبير موءلف، در دو دفتر فراهم آمده است: دفتر اول با عنوان «علم تاريخ دراسلام» شامل چهاربخش با اشاراتي موجز درباره تاريخ‏نگاري اسلامي است. بخش دوم كتاب به بيان زندگي و آثار پنج تن از مورخان برجسته اسلامي اختصاص يافته است. در بخش سوم كه «پيدايش علم تاريخ به روايت مورخان اسلامي» نام دارد، رساله «الشماريخ في‏علم‏التاريخ» تأليف سيوطي براي نمونه به عنوان متني كهن در اين باب ترجمه شده است. بخش چهارم كتاب نيز به مورخان اسلامي و تأليفات آنها مي‏پردازد. در خاتمه دفتر اول، پيوستي نيز به عنوان طرح پيشنهادي تاريخ سياسي اسلام از سوي موءلف با اين عناوين ضميمه شده است: عصر نبوت/ عصر خلافت/ عصر امامت/ عصر امامت پس از امام علي(ع)/ عصر ولايت فقيه به نيابت از امام/ عصر ولايت فقيه/ تاريخ صد ساله جهان اسلام/ جدول رهبري و سلسله‏هاي اسلام/ و «ملكوت‏الطوايف در اسپانيا- افغانستان و هند» دكتر آئينه‏وند در قسمت دوم كتاب، به ترجمه قسمتي از اثر شاكر مصطفي با عنوان: «التاريخ العربي و المورخون» پرداخته است. اين قسمت نيز شامل سه بخش و اين فرازهاست: تطور علم تاريخ اسلامي/ نگهداري تاريخي و عوامل پيدايش تاريخ/ و «عوامل نخستين پيدايش تاريخ در اسلام».

30  علم تاريخ در گستره تمدن اسلامي
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. (دوره دو جلدي)، چاپ اول، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، تابستان 1377، 438+695 ص، وزيري. دو جلد كتابي كه تحت عنوان فوق توسط دكتر آئينه‏وند تأليف شده درحقيقت مقدمه‏اي است بر كار دامنه‏دار استاد: «مكتب‏هاي تاريخ‏نگاري دراسلام» جلد نخست اثر حاضر به «علم تاريخ در گسترده تمدن اسلامي اختصاص يافته و عنوان و محتواي آن، «تاريخ از نگاه مورخان مسلمان» است. موءلف ارجمند هدف از نگارش و تدوين اين مجموعه را بيان گوشه‏اي از تلاش‏هاي مورخان مسلمان و نشان دادن عظمت علم تاريخ در تمدن درخشان اسلامي ذكر كرده است. اين جلد در هفت بخش بدين‏گونه سامان يافته است: تعريف تاريخ و فايده‏هاي آن/ اسلاميت علم تاريخ و اسباب پيدايش آن در اسلام/ساخت‏ها و سبك‏هاي تاريخ نگاري در اسلام/ شعبه‏ها و شاخه‏هاي علم تاريخ در اسلام/ دانش‏هاي كمك كار درتاريخ نگاري اسلامي/ مكتب‏هاي تاريخ نگاري در اسلام/ و سرانجام، بخش هفتم «اصول تاريخ نگاري و قواعد نقد تاريخ در اسلام» در جلد دوم، طي دو بخش، مورخان فارسي‏نويس و نيز مورخان عربي‏نويس با نمونه آثارشان معرفي شده‏اند. استاد آئينه‏وند هدف از گزينش و تصحيح اين مجموعه از مقدمه‏هاي مورخان فارسي‏نويس در باب «علم تاريخ» را آشنايي دانش‏پژوهان علم تاريخ با مباحث پراكنده‏اي دانسته كه در مقدمه كتاب‏هاي گوناگون آمده و گاه به سبب تداخل متن‏هاي تاريخ و حوادث مربوط به آن، به گونه‏اي چهره بارز خود را پنهان كرده است. موءلف براي تهيه اين مجموعه، از كتاب‏هاي تاريخ بيهق، بيهقي/ جغرافياي تاريخي، حافظ ابرو/ ظفرنامه، يزدي/ تجارب السلف، نخجواني/ تاريخ طبرستان و رويان و مازندران، مرعشي/ روضة الصفا، ميرخواند/ شرف نامه بدليسي/ و «حبيب السير، خواندمير» استفاده كرده است.

31  علم تاريخ در گستره تمدن اسلامي
      ويژگي اثر : پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي 1387

32  فاطمه بنت اسد
      ويژگي اثر : تأليف: علي محمدعري دخيل. ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اميركبير، 1361. 46ص، وزيري. فاطمه بنت‏اسد، همسر جناب ابوطالب، مادر علي‏بن ابي‏طالب(ع) و پرورنده پيامبر بزرگوار (ص) است. او تنها زني است كه ديوار خانه كعبه براي وضع حملش به امر خداوند شكافته شد و پس از او، هيچ بانويي در كعبه فرزند به دنيا نياورد. بعد از حضرت خديجه، او نخستين زني است كه به اسلام گرويد. فاطمه بنت اسد از نخستين زنان مسلمان مهاجر به مدينه و همان بانوي بزرگوار است كه پيامبر خدا (ص) با دستهاي مبارك خويش او را به خاك سپردند و آنچه در مراسم تدفين او انجام دادند، در مراسم شخص ديگري انجام ندادند. وفات اين بانوي گرامي درسال چهارم هجري اتفاق افتاد. علي محمد علي دخيل نويسنده اين اثر، خود از مبارزان عراقي است. وي علاوه بر كتاب حاضر، تأليفات متعددي درباب فرهنگ اسلامي و قرآني دارد كه از آن جمله‏اند: «الابطال»، «يوم‏الحسين»، «اصحاب الحسين»، «اصحاب الرسول»، «الائمة اثني عشريه» و «الامام الصادق». در اثري كه پيش‏رو داريد، استاد علي محمدعلي دخيل زندگي و مقام شايسته اين بانوي بزرگ را به نحو شايسته‏اي پژوهش و ارايه كرده است.

33  فاطمه دختر امام حسين(ع)
      ويژگي اثر : نوشته: علي محمدعلي دخيل. ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اميركبير، 1373، 31 ص. وزيري. در تاريخ اسلام بانوان همواره نقش موءثر و مهمي در دفاع از حق و ارزش‏هاي ديني ايفا كرده‏اند. اين امر در مورد خاندان پيامبر(ص) به نحو بارزي مصداق دارد. فاطمه دختر گرامي امام حسين(ع) نيز چون ديگر زنان اهل بيت، در حيات پرحادثه خويش شاهد حرمت‏شكني‏ها و مصايب سنگيني بود كه فراتر از تحمل انسان بود. او همچون ديگر دختران اهل بيت نبوت در فاجعه كربلا از همراهان امام حسين(ع) بود و سال‏ها پس از آن فاجعه نيز با قلم و بيان به مبارزه با ستمگران پرداخت و سرانجام در سال 117 هجري وفات يافت. فاطمه از روات حديث بود. احاديث بسياري كه بدو استناد كرده‏اند نقل شده است. نويسنده مبارز علي محمدعلي دخيل در اثر حاضر، ضمن معرفي اين بانوي بزرگوار و مصايبي كه بر او رفته، خطبه‏ها، سخنان و برخي اشعار اين بانوي مبارز و باتقوا را همراه با سخنان علما و بزرگان درباره او آورده است.

34  فرهنگ اصطلاحات سياسي
      ويژگي اثر : فرهنگ اصطلاحات سياسي تأليف: جمال بركات. ترجمه: دكتر صادق آئينه‏وند و دكتر فيرو حريرچي. چاپ اول، تهران، مركز نشر فرهنگي رجاء، تابستان 1368، 364 ص، رقعي. اثر حاضر، ترجمه كتاب «قاموس المصطلحات الدبلوماسية» تأليف جمال بركات است. وي از دانشمنداني است كه سال‏هاي در جمع‏آوري مصطلحات سياسي تجربه‏اي وافر داشته و عمر خود را در پست‏هاي مهم سياسي در كشورهاي مختلف جهان مصروف داشته است. فرهنگ اصطلاحات سياسي او شامل تمام اصطلاحات و واژه‏هايي است كه در مكاتبات و قراردادهاي بين‏المللي به كار مي‏رود. كتاب در اصل به انگليسي- عربي و براساس حروف هجاي زبان انگليسي تنظيم شده و همين صورت نيز در ترجمه اثر حفظ شده است. مترجمان در فهرستي جداگانه در پايان كتاب، براساس حروف تهجي دربار واژه‏هاي عربي و فارسي مطالبي تنظيم كرده‏اند كه خود مي‏تواند در كاربردي شدن اين فرهنگ تأثير به سزايي داشته باشد.

35  قيام امير عبدالقادر الجزايري
      ويژگي اثر : تاليف: محمدكامل حسن المحامي. ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، ارديبهشت 1359، 47 ص ، رقعي. با فروپاشي امپراطوري عثماني در جنگ جهاني اول، همه سرزمين‏هاي عربي تحت تصرف آن- جزيمن- تحت سلطه استعمار فرانسه، بريتانيا و ايتاليا درآمد. الجزاير نخستين كشور اسلامي بود كه استعمار فرانسه با قدرت آتش و اسلحه و حيله و فريب آن را به تصرف درآورد، اما مردم مسلمان و شجاع الجزاير يك دم از مبارزه با استعمارگران بازنايستادند. انقلاب سال 1954 مردم الجزاير، بارزترين صورت اين مبارزه بود؛ انقلابي كه در راه به ثمر رساندن آن، ملت الجزاير جان‏ها فدا كرد، سختي‏ها چشيد و با آغوش باز به استقبال شهادت رفت. مهم‏ترين واقعه براي مردم الجزاير در اين كشاكش، ظهور و قيام امير عبدالقادر الجزايري در ميدان مبارزه سياسي و نظامي با استعمار فرانسه بود. بعد از تصرف الجزاير، ملت الجزاير با امير عبدالقادر بيعت كردند و او را مأمور قيام به جهاد مقدس در راه خدا كردند و امير مدت 17سال با فرانسوي‏هاي استعمارگر و ستمكار جنگيد. دراثر حاضر، طي پنج فصل با اين مباحث آشنا مي‏شويم: محيط رشد و تربيت امير عبدالقادر/ چهر و شخصيت امير/ عواطف شريف انساني امير/ تصرف و جنگ/ و «پايان جهاد»

36  قيام‏هاي شيعه در تاريخ اسلام
      ويژگي اثر : تأليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، مركز نشر فرهنگي رجاء، 1367، 167ص، رقعي. استاد آئينه‏وند دراين اثر، پس از مقدمه‏اي 23 صفحه‏اي درباره مسائلي چون: شروع قيام‏هاي مخفي و علني شيعه، زمينه قيام‏هاي شيعه، حمايت مردم از نهضت‏هاي شيعه و عوامل استمرار اين قيام‏ها، طي دو بخش، به معرفي قيام حجربن‏عدي و نيز قيام توابين پرداخته، علل، چگونگي و تأثيرات اين قيام‏ها را در تاريخ صدر اسلام برشمرده است. كتاب دكتر آئينه‏وند مي‏توانست تمامي قيام‏هاي تاريخ شيعه را دست كم از سال 51 تا 260 هجري شامل شود، اما به دلايلي كه بر ما روشن نيست، قيام زيدبن علي(122هجري)، قيام يحيي‏بن زيد (125 هجري)، قيام محمد نفس زكيه (145 هجري)، قيام ابراهيم‏بن عبدالله(145هجري)، قيام حسين‏بن علي، معروف به قيام فخ(169هجري)، قيام محمدبن ابراهيم و ابوالسرايا و نيز قيام يحيي‏بن عمربن الحسين(249هجري) دراين دفتر نيامده و تنها به شرح دو قيام بسنده شده است.

37  مالك بن نبي انديشمند مصلح
      ويژگي اثر : نوشته: دكتر اسعد سحمراني. ترجمه: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1369، 383 ص. رقعي. نويسنده و انديشمند مسلمان مالك بن نبي (1973- 1905 م)، در سال 1905 در شهر تبسه از استان قسنطنيه در الجزاير به دنيا آمد. پس از دوره دبيرستان عازم فرانسه شد و تحصيلات خود را در پاريس در مدرسه عالي بيسيم شروع كرد. كتاب‏هاي وي عبارتند از: پديده قرآن/ فكر آفريقا آسيايي/ چهره جهان اسلام/ شرايط نهضت/ مشكلات فرهنگ/ ظهور جامعه (تولد تمدن)/ انديشه بازار مشترك اسلامي/ گفتاري در بازسازي/ سرزمين الجزاير/ يادداشت‏هاي گواه قرن/ برخورد فكري در سرزمين‏هاي مستعمره/ و «ملت الجزاير از پاي درمي‏آيد SOS» استاد محمد ميلي درباره اين متفكر مسلمان گفته است: «ديدگاه ابن نبي در نوشته‏هايش، در اين مسأله خلاصه مي‏شود كه نجات جهان اسلام در گرو به كارگيري تكنيك غرب در خدمت به روح اسلام است. شخصيت مالك و آثار او/ مالك در نظر معاصرانش/ الجزاير و بارقه‏هاي انقلاب/ الجزاير پيش از ورود استعمار فرانسه/ اشغال الجزاير توسط فرانسه/ سياست فرانسه در الجزاير/ روح مقاومت و جهاد/ اسلام از دريچه فهم مالك بن نبي/ انديشه‏ها/ مفهوم تمدن و اهميت آن/ فرهنگ و تربيت/ و «اقتصاد مطلوب» فرازهايي از فهرست اين اثرند.

38  مشكاة الانوار
      ويژگي اثر : تأليف: ابوحامد غزالي. ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اميركير، 1364، 95 ص، رقعي. دكتر آئينه‏وند براين باور است كه كتاب حاضر با قلت حجم، دريايي از معنا را دربردارد و بي‏شك، جزو شاهكارهاي غزالي است. وي معتقد است كه اين كتاب را مي‏توان نخستين جوانه‏هاي فلسفه اشراق داشت كه در زمين انديشه ايراني قد مي‏كشيد. شايد خواننده در آغاز چنين تصور كند كه كتاب در تفسير آيه مباركه نور است، حال آن كه غزالي با استمداد از اين آيه مباركه، فلسفه اشراقي كاملي را ارايه داده و نظريه جديدي را در هستي بيان كرده است. روشي كه بعدها مورد استفاده ابن‏عربي و ديگران قرار گرفت. دكتر آئينه‏وند اثر حاضر را از روي نسخه چاپ شده دكتر ابوالعلاء عفيفي (مصحح متن‏اصلي كتاب حاضر) ترجمه كرده و بنابه دلايلي، مقدمه او را نيز بر اين اثر ترجمه كرده است. تحليلي انتقادي از رساله/ نظريه مطاع و مشكل صفات خدا/ نكته‏اي راجع به حقيقت نور/ در بيان تمثيل چراغدان، شيشه، درخت، روغن و آتش/ در بيان مراتب ارواح نوراني بشري/ و «بيان تمثيل آيه مباركه نور» فرازهايي از مطالب اثر را تشكيل مي‏دهند

39  من ادب التشيع بالخوارزم
      ويژگي اثر : تاليف: دكتر صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، انتشارات اطلاعات، 1368، 76 ص، وزيري. خوارزمي از ادباي بزرگ قرن چهارم هجري است كه با متنبي و صاحب بن عباد هم عصر بوده و با آندو انس و همدمي داشته است. نامه خوارزمي كه براي نخستين بار شرح مي‏شود، گذشته از ارزش ادبي، داراي اعتباري تاريخي و علمي است. در اين نامه، كه خوارزمي آن را در پاسخ شكوائيه‏اي از شيعيان نيشابور نگاشته، شرح آنچه را كه از آغاز عصر خلافت تا قرن چهارم هجري بر شيعه رفته است، به گونه‏اي پي در پي و برحسب تقويم تاريخي ذكر كرده است. فصل‏هاي سه گانه كتاب چنين‏اند: احوال و آثار ابوبكر خوارزمي شاعر بزرگ قرن چهارم هجري/ متن نامه خوارزمي به شيعيان نيشابور، همراه با شرح لغات آن/ و «شرح تاريخي و تراجم و اعلام»

40  نقش و رسالت مسلمانان در ثلث آخر قرآن بيستم
      ويژگي اثر : تأليف: مهندس مالك بن نبي، ترجمه: صادق آئينه‏وند. چاپ اول، تهران، موءسسه انجام كتاب، مهر 1359، 53ص، رقعي. اين اثر، حاصل دو سخنراني از مالك بن نبي متفكر الجزايري است كه اولي در 23صفر سال 1392در انجمن حقوقدانان در دمشق و دومي در تاريخ 19ربيع‏الثاني 1392 هجري در مسجدالمرابط همان شهر ايراد شده است. عنوان سخن اول (نقش مسلمانان) و عنوان سخنراني دوم (رسالت مسلمان) بوده است. مالك بن نبي از جمله انديشمنداني است كه سقوط كمونيسم را سال‏ها قبل پيش‏بيني كرده بود. او در قرن حاضر براي مسلمانان رسالت ويژه‏اي قايل بود در تشخيص خود، جهان سياست را داراي دوقطب، يكي بر محور واشنگتن- مسكو و ديگري بر محور طنجه- جاكارتا به نام محور اسلام مي‏دانست و معتقد بود اگر مسلمانان انقلابي دروني در خود ايجاد كنند، مي‏توانند بر محيط خارج تأثير گذاشته، تمدن مادي حاضر را تعالي بخشيده، با حقيقت اسلام و هدايت جهاني آن، بعد ديگري بر ابعاد تمدن دنياي معاصر بيافزايند.

41  نهضت ترجمه در شرق عالم اسلامي
      ويژگي اثر : 1364