محمد كاظم موسوي بجنوردي

محمد كاظم موسوي بجنوردي به سال 1321ش/1362ق در خانواده‌اي روحاني در نجف اشرف زاده شد.سيدكاظم در همان شهر رشد كرد و به تحصيل علم پرداخت. وي هم‌زمان علوم قديم و جديد را فرا مي‌گرفت و به ويژه در حوزۀ نجف از محضر اساتيد سود مي‌برد و از همان ايام به علوم عقلي و فلسفي علاقۀ وافر نشان مي‌داد.ايشان در سال 1341 حزب ملل اسلامي را تشكيل داد و در سال 1344 دستگير و به اعدام محكوم شد و سپس با يك درجه تخفيف به حبس ابد تبديل گرديد.فعاليتهاي سياسي سيدكاظم كه منجر به دستگيري او و قريب به 13 سال زندان شد گر چه وي را از پيگيري اهداف فرهنگي براي مدتي بازداشت، ولي زندان فرصت خوبي براي بازسازي فكري و تعميق مطالعات تاريخي و فرهنگي در اختيار او نهاد و اجازه داد تا بيش از پيش به تفكر دربارۀ راههاي نيل به خودآگاهي و خودباوري فرهنگي بپردازد. نتيجۀ اين تفكرات، پس از پيروزي انقلاب اسلامي و آزادي بجنوردي از زندان ظاهر شد. وي پس از مدت كوتاهي فعاليت در مشاغل بلندپايۀ دولتي و نمايندگي مردم در مجلس قانونگذاري ايران، اوقات خود را يكسره وقف تحقق اهداف بلند فرهنگي گردانيد و مركز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي(مركز پژوهش هاي ايراني و اسلامي) را بنيان نهاد.ايشان هم اكنون مديريت علمي مركز مزبور را بر عهده دارد.محمد كاظم موسوي بجنوردي برگزيده رتبه اول جشنواره خوارزمي است.
گروه : علوم انساني
رشته : فقه و اصول
گرايش : فقه و اصول و فلسفه و كلام و كمي عرفان نظري
والدين و انساب : پدر محمد كاظم موسوي بجنوردي مرحوم آيت‌الله سيد حسن بجنوردي از دانشمندان و مراجع بلندپايۀ تشيع بود، و مادرش سركار خانم صديقه بيگم متقي از نوادۀ مرحوم سيدابوالحسن اصفهاني(مرجع بزرگ شيعه در نجف اشرف به شمار مي‌رفت) مي باشد
خاطرات کودکي : محمد كاظم موسوي بجنوردي در خانواده اي مذهبي و روحاني پرورش يافت.تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در مدرسه ايرانيان (مدرسه علوي) در نجف اشرف گذراند و در سال 1339 در س 17 سالگي جهت ادامه تحصيل به ايران عزيمت كردند.
اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : محمد كاظم موسوي بجنوردي به خاطر برخورداري پدر ، از مراجع تقليد و مادري كه نوه آيت الله اصفهاني مرجع تقليد شيعيان جهان بود در محيطي كاملا مذهبي بزرگ شدند.
تحصيلات رسمي و حرفه اي : محمد كاظم موسوي بجنوردي در كنار تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در مدرسه ايرانيان (مدرسه علوي ) در نجف اشرف به تحصيل ادبيات عرب و فقه و اصول نزد پدر و برادرش حضرت آيت الله حاج مهدي و مرحوم آيت الله آقاي سيد محمد فيروز آبادي پرداخت. در سال 1339 در سن 17 سالگي به ايران- تهران سفر كرد و منطق و فلسفه را نژد آقاي سيد علي هاشمي و فقه و اصول را نزد آقاي شريعتمدار رشتي به تحصيل پرداخت. تحصيلات ايشان به اين مرحله از زندگي وي منتهي نشد . در دوران زندان فقه و اصول را نزد آيت الله انواري و پس از زندان فلسفه را نزد دكتر ابراهيمي ديناني ،فصوص ابن عربي را نزد دكتر سيد جعفر سجادي ،درس خارج فقه و اصول را نزد برادرش آموخت .
فعاليتهاي ضمن تحصيل : محمد كاظم موسوي بجنوردي در ضمن تحصيل به فعاليت هاي سياسي مي پرداخت و پس از تاسيس مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي(مركز پژوهش هاي ايراني و اسلامي) صرفا به فعاليت هاي فرهنگي و علمي روي آورد.
استادان و مربيان : پدر بزرگوارش،آيت الله العظمي سيد ميرزا حسن موسوي بجنوردي ، برادرش آيت الله حاج مهدي موسوي بجنوردي ،مرحوم آيت الله سيد محمد فيروزآبادي ،سيد علي هاشمي ،شريعتمدار رشتي ،آيت الله انواري ،دكتر ابرهيم ديناني و دكتر سيد جعفر سجادي از استادان محمد كاظم موسوي بجنوردي مي باشند.
همسر و فرزندان : محمد كاظم موسوي بجنوردي متاهل و داراي همسر بنام سركار خانم اميره فرهنگ (فرزند مرحوم آيه الله آقاي شيخ محمود انصاري -خانه دار) و چهار فرزند پسر به نامهاي حسن ،حسين ،علي و محسن مي باشد.
وقايع ميانسالي : محمد كاظم موسوي بجنوردي با پيروزي انقلاب اسلامي از زندان آزاد شد و در سال 1362 اقدام به تأسيس مركز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي نمود و با ياري بيش از صد و پنجاه تن از اساتيد بر جسته و پژوهشگران فاضل كشور تدوين دائرة المعارف بزرگ اسلامي را آغاز كرد كه تا كنون بيست جلد آن منتشر شده، ترجمه عربي آن نيز شروع و جلد هشتم آن نشر يافته است.از ترجمه انگليسي آن به نام اسلاميكا چهار جلد توسط انتشاراتي بريل در هلند نيز منتشر شده است.
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : محمد كاظم موسوي بجنوردي قبل از انقلاب اسلامي صرفا به فعاليت هاي مخفي سياسي مشغول بودند بطوري كه قريب به 13 سال در زندان سياسي به سر بردند. پس از انقلاب اسلامي وي پس از مدت كوتاهي فعاليت در مشاغل بلندپايۀ دولتي (استاندار اصفهان) و نمايندگي مردم در مجلس قانونگذاري ايران، اوقات خود را يكسره وقف تحقق اهداف بلند فرهنگي گردانيد و مركز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي(مركز پژوهش هاي ايراني و اسلامي) را بنيان نهاد. پس از جريان دوم خرداد در زمان رياست جمهوري آقاي خاتمي مشاور فناوري اطلاعات رياست جمهوري و همزمان رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي شدند.
مراکزي که فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : محمد كاظم موسوي بجنوردي در اسفند 1340 حزب ملل اسلامي را با هدف براندازي رژيم سلطنتي و تشكيل حكومت اسلامي با مشي مسلحانه و قهرآميز پي ريزي كرد .ايشان همچنين مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي (مركز پژوهشهاي ايراني و اسلامي ) را بنا نهادند.
جوائز و نشانها : - " دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي" تدوين محمد كاظم موسوي بجنوردي در دوره نهم كتاب سال جمهوري اسلامي ايران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان كتاب سال برگزيده شد.
- جايزه رتبه اول جشنواره بين المللي خوارزمي
- جايزه يونسكو
- جايزه مدير نمونه فرهنگي
- جايزه رتبه اول جشنواره فارابي

چگونگي عرضه آثار : محمد كاظم موسوي بجنوردي كتاب اقتصادنا تاليف مرحوم سيد محمد باقر صدر را در زندان ترجمه كرده است. وي همچنين سرويراستاري دايره المعارف بزرگ اسلامي در 35 جلد به سه زبان فارسي ،عربي و انگليسي و دانشنامه ايران در 30 جلد را برعهده دارد. ايشان بر تاليف تاريخ جامع ايران در شانزده جلد؛ جغرافياي جامع ايران در 5 جلد؛ آذربايجان، تاريخ و فرهنگ؛ كردستان، تاريخ و فرهنگ؛ دانشنامه خليج فارس ؛ فهرست واره كتابهاي فارسي؛ فهرست مقاله هاي فارسي ؛ دانشنامه زبانها و گويشهاي ايراني ؛ دانشنامه فرهنگ مردم ايران ؛ دانشنامه ايران باستان؛ دانشنامه حقوق

 

آثار :
    1  اقتصادنا
      ويژگي اثر : ترجمه
2  دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي
      ويژگي اثر : تدوين،اين كتاب در دوره نهم كتاب سال جمهوري اسلامي ايران ،از طرف وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامي معرفي و برگزيده شده است.آشنايي با كتاب: «دائرة‌المعارف بزرگ اسلامي»: مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامي(مركز پژوهش هاي ايراني و اسلامي) كه سازماني است علمي تحقيقاتي و مسؤوليت تدوين دائرة‌المعارفهاي اسلامي، عمومي و تخصصي را بر عهده گرفته است تا كنون موفق به انتشار 20جلد از كار عظيم خود شده است. پژوهش گسترده، رده بندي دقيق عناوين و مدخلهايي با ابعاد گوناگون تكيه بر منابع فراوان از جمله ويژگيهاي اين مجموعه است. اين دائرة‌المعارف به دو زبان عربي و انگليسي نيز ترجمه مي شود.