همه در انتظارجولای

 اخبار سیاست خارجی - همه در انتظارجولای

در انتظار گام حساس «جولای»
ایران و گروه 1+5 دور سوم مذاکرات را که با هدف دستیابی به توافقی نهایی و جامع دنبال می‌شود به پایان رساندند. هر دو طرف اعلام کردند برای دستیابی به این هدف کار زیادی در پیش است. فضای کلی مذاکرات درحال حاضر مثبت است و نشانه‌هایی از کم شدن شکاف برسر چند موضوع کلیدی دیده می‌شود ولی همچنان دو طرف در چالش‌های اصلی از یکدیگر فاصله دارند. در تاریخ 13می‌(23 اردیبهشت) ایران و شش قدرت جهان یک مرحله دشوار و طاقت‌فرسا را برای رسیدن به توافق نهایی آغاز می‌کنند و امیدوارند برای همیشه به نگرانی‌های بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای ایران پایان دهند. دو طرف مهلت نهایی‌کردن توافق را 20 جولای (29 تیر) تعیین کرده‌اند. درصورت توافق طرفین، مدت توافق موقت می‌تواند برای شش ماه دیگر تمدید شود ولی به نظر می‌رسد همه به دنبال دستیابی به توافقی جامع و نهایی تا ماه جولای هستند.

«کاترین اشتون»، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران در وین از آنچه در آینده در انتظار دو طرف است، سخن گفتند. به گفته آنان «حل اختلافاتی که طبیعتا در این مقطع وجود دارد نیازمند کار بسیار است.»

در این میان، سرگئی ریباکوف مذاکره‌کننده ارشد روسیه معتقد است: «ما یک‌سوم کار را نیز کامل نکرده‌ایم.» سخت‌ترین دور مذاکرات هسته‌ای اکتبر گذشته در ژنو رخ داد که چهار روز کامل به طول انجامید. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی مذاکرات ماه می‌(اردیبهشت) که درپی تدوین پیش‌نویس توافق جامع خواهد بود از مذاکرات ژنو طولانی‌تر خواهد شد. جواد ظریف و بارونس اشتون نیز تنها تاریخ آغاز مذاکرات را (23 اردیبهشت) اعلام کرده‌اند و اشاره‌ای به زمان پایان مذاکرات نکرده‌اند. به‌طور حتم با توجه به عزم و تلاش‌ دو طرف، مذاکرات باید یک توافق نهایی تاریخی را رقم بزند ولی یک مقام ارشد آمریکایی حاضر در مذاکرات معتقد است نباید روی این امر شرط‌بندی کرد.

مذاکرات هسته‌ای نیازمند کار فشرده
ایران و شش قدرت جهانی، مذاکرات دو روزه وین را چهارشنبه به پایان رساندند و اعلام کردند کار بسیاری باقی مانده تا پیش‌نویس توافق دایم هسته‌ای به دست بیاید. «محمد جواد ظریف»، وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون»، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند مذاکرات آینده تلاشی برای ایجاد پلی روی شکاف‌های موجود در تمام زمینه‌های کلیدی خواهد بود. مذاکرات وین درحالی انجام شد که تنش‌ها درباره مسایلی غیرمرتبط با مذاکرات هسته‌ای (اعتراض آمریکا به نماینده انتخابی ایران برای سازمان‌ملل و همچنین ابراز ناخرسندی ایران از قطعنامه حقوق بشری پارلمان اروپا) بالا گرفته بود. این تنش‌ها با بحران در اوکراین و اعتراض غرب به روسیه پیچیده‌تر شد به طوری‌که یکی از اعضای گروه 1+5 تعهد روسیه به موفقیت مذاکرات هسته‌ای را مورد سوال قرار داد.

گروه 1+5 که شامل کشورهای انگلستان، چین، فرانسه، آمریکا، روسیه و آلمان می‌شود در مذاکرات هسته‌ای با ایران در ژنو به توافقی موقت دست یافتند که مدت آن در 20 جولای (29 تیر) به پایان خواهد رسید. این توافق موقت با هدف ارایه زمان برای مذاکره بیشتر و دستیابی به توافقی نهایی شکل گرفته است. هدف از توافق نهایی از‌بین‌بردن نگرانی غرب نسبت به برنامه هسته‌ای تهران و پایان تحریم‌ها علیه ایران است.
 
جولای بی‌پایان
«محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران به خبرنگاران اعلام کرد که دو طرف 50 تا 60درصد به توافق رسیده‌اند و افزود که انتظار می‌رود تا تاریخ 20جولای (29 تیر) به توافق نهایی هسته‌ای دست یابند. یک مقام رسمی آمریکایی که نام خود را فاش نکرد این امر را تایید نکرد ولی گفت تنها توافق صددرصدی دوطرف باعث رسیدن به توافقی دایمی می‌شود. برخلاف دوره‌های گذشته، برای پایان مذاکرات ماه می‌(اردیبهشت) ضرب‌الاجلی تعیین نشده تا به مذاکره‌کنندگان اجازه دهد درصورت لزوم تلاش‌های خود را برای رسیدن به توافق جامع در تمام هفته ادامه دهند. آینده برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران یکی از موضوعات مشکل مذاکرات است.

پایان مذاکرات اولیه
مذاکره‌کنندگان ایران و شش قدرت جهان دوباره در ماه می‌(اردیبهشت) دیدار می‌کنند تا پیش‌نویس توافق نهایی را پیش از تاریخ 20جولای (29 تیر) تهیه کنند. به‌سختی می‌توان به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات آینده را تضمین کرد زیرا این مرحله از مذاکرات شامل تلاش برای تصمیم‌گیری‌های مشکل برسر چندین موضوع خواهد بود. پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان‌ملل بعلاوه آلمان به‌دنبال یک توافق جامع هستند که به ایران اجازه تحقیقات و غنی‌سازی محدود اورانیوم را خواهد داد. در مقابل ایران خواستار رهایی از تحریم‌های بین‌المللی است که در دهه اخیر به اقتصاد این کشور آسیب رسانده است.

ایران معتقد است غنی‌سازی اورانیوم تنها اهداف غیرنظامی را دنبال می‌کند. دو طرف برسر چگونگی تاثیر توافق نهایی اختلاف نظر زیادی دارند. ایران خواستار توافقی است که چندساله باشد درحالی‌که واشنگتن و متحدانش ترجیح می‌دهند برنامه هسته‌ای ایران برای چنددهه محدود شود.
 
بازگشت به وین برای مرحله تازه
مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهانی درباره پرونده هسته‌ای در ماه می‌(اردیبهشت) وارد مرحله بعدی می‌شود. «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به تلاش برای دستیابی به پیش‌نویسی برای توافقی نهایی این مطلب را اعلام کرد. دو طرف مذاکره در تاریخ 13می‌(23 اردیبهشت) به وین بازمی‌گردند تا برای ازبین‌بردن نگرانی‌های موجود و توافقی جهانی تلاش کنند. در بیانیه مشترک میان وزیر خارجه ایران «محمدجواد ظریف» و «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، از لزوم کار فشرده برای حل اختلافات موجود صحبت شد.
 
امیدواری به تابستان هسته‌ای
در پایان سومین دور مذاکرات، وزیر خارجه ایران اعلام کرد تقریبا 60‌درصد توافق هسته‌ای به دست آمده است و «کاترین اشتون» نماینده اتحادیه اروپا گفت هنوز به کار زیادی نیاز است. در مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهان، هر دو طرف نسبت به حل اختلافاتی که در 10سال اخیر وجود داشته در تابستان امسال خوشبین بودند. در 13می‌(23 اردیبهشت) این مذاکرات ادامه می‌یابد و پنج عضو شورای امنیت سازمان‌ملل بعلاوه آلمان و ایران در پایتخت اتریش بر سر موضوعات کلیدی صحبت می‌کنند. مقامات در تهران تاکید دارند که برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است و امیدوارند که تحریم‌های بین‌المللی علیه تهران برداشته شود. تحریم‌های اعمال‌شده بر نفت ایران منشأ بخش بزرگی از مشکلات کنونی اقتصاد ایران است.

ایران به چیزی که می‌خواست رسید
 سرانجام ایران به آنچه می‌خواست رسید. اکنون تا توافق نهایی با غرب تنها چندقدم مانده است. این دستاورد را باید از محصولات اتاق فکر «بروکینز» آمریکا بدانیم که به دولت این کشور راهکار تحریم اقتصادی در قبال فعالیت‌های هسته‌ای ایران را ارایه داد.  دولت روحانی در یک بزنگاه تاریخی توانست با چرخش 180درجه‌ای همه نگاه‌ها را به خود جلب کرده و اوضاع را به‌نفع کشورش تغییر دهد.

سال گذشته در چنین روزهایی، هیچ‌کس فکرش را هم نمی‌کرد که ایران بالاخره به میز مذاکره با غرب بر‌گردد. پرده آخر این سناریو روز 13می (23 اردیبهشت) است؛ روزی که گفت‌وگوهای هسته‌ای وارد مرحله تدوین متن مشترک توافق نهایی خواهد شد. در همین حال «سرگئی ریابکوف» معاون وزیر امور خارجه روسیه که در همه مذاکرات 1+5 با ایران از سوی کشورش حضور داشته بر این باور است که از زمان روی‌کارآمدن دولت روحانی پرونده هسته‌ای ایران در آستانه بسته‌شدن قرار گرفته ولی در عین حال آنها تا زمان پایان مهلت شش‌ماهه باید دست‌به‌عصا راه بروند تا توافق نهایی فرارسیده و همه تحریم‌ها لغو شود و پرونده هسته‌ای ایران به موضوعی عادی در مجامع بین‌المللی تبدیل شود. ایران از این دور از گفت‌وگوها با موفقیت پرید تا از وین بار دیگر خاطره خوبی در سر داشته باشد. اکنون همه جناح‌ها در داخل ایران برای ادامه مذاکرات متحد شده‌اند پس می‌بینیم که ایران به آنچه می‌خواست رسید.
اخبار سیاست خارجی - شرق