اوركلاك از آن واژ ههايي است كه از گوشه وكنار دنياي سيستم هاي دسكتاپ م يشنويم. مادربوردمخصوص اوركلاك، كارت گرافيك از پيش اوركلاك ساخته شده براي RAM شده و حافظ ههاي
اوركلاك از جمله مواردي است كه در اين حيطه ديده شده و عموما ابزار هاي وسايل مرتبط با اين واژه ظاهري عجيب و خاص دارند. جالب است بدانيد قدمت اين واژه خيلي زياد نيست، اما همين زمان كم باعث
شد تا كمپان يهاي مختلف براي حضور در اين بخش روز ب هروز بر تلاش خود بيفزايند.
اوركلاك چيست؟
اوركلاك چيست؟
يك RAM پردازنده، پردازنده گرافيكي و حافظه يك فركانس پايه به اسم كلاك دارد و اوركلاك به معناي افزايش آن به بيش از مقدار استاندارد است. افزايش فركانس كاري باعث افزايش كارايي در نرم افزارهاي
مختلف و بازي ها مي شود. در دنياي امروز نمي توان هر قطعه اي را اوركلاك كرد. برخي قطعات استعداد اين كار را داشته و برخي نيز توسط خود سازنده به نحوي طراحي شده اند كه قابل اوركلاك نيستند (اين
مساله بيشتر درباره پردازنده ها صادق است). نكته جالب آن كه حتي در ميان دو قطعه كاملا مشابه كه امكان اوركلاك دارند، ممكن است سقف حداكثر فركانس كاري قابل دستيابي متفاوت باشد. برخي قطعات نيز
وجود دارند كه چندان ارزش اوركلاك ندارند. براي مثال كارت هاي گرافيك بسيار ضعيف آنقدر كارايي پاييني دارند كه حتي اوركلاك آنها نيز تاثير چنداني بركارايي نهايي ندارند.
هما نطور كه حدس زده ايد، اوركلاك فشارمضاعفي به سخت افزار وارد كرده و اگر اوركلاك براي مدت طولاني ادامه يابد م يتواند عمر قطعه را كم كرده و حتي به آن آسيب دائمي برساند. گاهي اوقات
براي اوركلاك قطعه بايد ولتاژ مورد نياز يك قطعه وبخ شهاي مختلف سيستم را افزايش داد و اينجاست كه موضوع قدرت و دقت بالاي بخش برق رساني سيستم اهميت زيادي پيدا م يكند. دقت در افزايش
ولتاژ و نظارت دقيق نيز از ديگر مواردي است كه بايدلحاظ شود تا در نهايت به يك ركورد اوركلاك خوب دست يابيم.
حتما در زمان اجراي بازي روي سيستم متوجه افزايش صداي سيستم خنك كننده شده ايد. در زمان افزايش فشار كاري دماي قطعات افزايش مي يابد وسيستم خنك كننده با سرعت بيشتري فعاليت مي كند
تا گرماي سيستم كاهش يابد (گرما از دشمنان اصلي رايانه ها به شمار مي آيد). حال تصور كنيد سيستم خودرا اوركلاك كرده ايد و قطعه مورد نظر قرار است بافركانس كاري بالاتر، همان تست و بازي را اجرا كند.
اين يعني افزايش دما به شكلي فزاينده و در نتيجه نياز به خنك كننده اي حرفه اي براي دفع گرما و حفظ ثبات سيستم.
جنگ كمپاني ها
كسب كارايي بيشتر در نرم افزار هاي مختلف ازجمله نرم افزار هاي تست باعث شده تا رقابت سنگين و نزديكي بين كمپان يهاي مختلف صورت گيرد؛ به گونه اي كه هر يك با ارائه انواع نوآوري ها، ويژگي ها و
طرح هاي مختلف، سعي دارند نظر حرفه ا يها را به خودجلب كرده و ركور دهاي اوركلاك بيشتري را با قطعات خود به ثبت برسانند. قطعات حرفه اي مخصوص اوركلاك گرانقيمت بوده و چند ويژگي براي برآورده
كردن نياز اوركلاك رها را در اختيار دارند. در ميان اين ويژگي ها، از انتقال برق با دقت بالا، ارائه سيستم خن ككننده مناسب و وجود ابزارهاي مختلف نظارتي م يتوان نام برد. در اين ميان، گاهي برخي ابزارها بيشتر
جنبه بازاريابي داشته و برخي ديگر مهم و ارزشمند به حساب مي آيند.
كمپان يها بتازگي براي افراد عادي نيز رو شهايي براي اوركلاك آسان قطعات ارائه مي كنند. براي با قرار دادن دكمه اي به نام msi مثال كمپاني روي مادربوردهاي ساخت خود، OC Genie II روشي ارائه كرده تا خود سيستم با شناسايي قطعات نصب شده روي آن، به شكلي ايمن پردازنده را اوركلاك كند. مشابه همين قابليت درباره كارت هاي گرافيك نيز وجود دارد و برخي كار تهاي گرافيك به طور پي شفرض، فركانس كاري بالاتري در مقايسه با نمونه هاي استاندارد دارند. در زمان خريد اين سري از محصولات بايد از قدرتمند بودن خنك كننده اين كارت هاي گرافيك اطمينان حاصل كنيد. اين نكته را نيز در نظر داشته باشيد كه مختصر افزايش فركانس كاري پردازنده گرافيكي تاثير بسيار بالا و چشمگيري روي كارايي نخواهد داشت و در اين بخش بايد كمي واقع بينانه به موضوع اوركلاك نگاه كرد، مثلا انتظار نداشته باشيد كه 60 مگاهرتز افزايش فركانس كاري، سرعت فريم بازي را 50 درصد افزايش دهد!خنك كننده كارت هاي گرافيك معتبر و حرفه اي كه از پيش اوركلاك شده اند، عموما صداي كمتري دارندو آزار دهنده نيستند. در ضمن اغلب مي توان اين كار تهاي گرافيك را بيش از مقدار ذكر شده روي آنها اوركلاك كرد و باز هم به فركانس كاري و كارايي بيشتري دست يافت.
مدار رگولاتور: مجراي حياتي آنچه در اوركلاك قطعات سيستم نقشي حياتي و بسيار مهم دارد، مدار رگولاتور است. مدار رگولاتور همان اجزاي چيده شده در كنار سوكت پردازنده است كه مكع بها و استوان ههاي كوچك و چند قطعه مربعي شكل نصب شده در نزديكي آنها را شامل م يشود.اجزاي تشكيل دهنده اين قطعات عبارت است از خازن،صحبت درباره اين قطعات .MOSFET و Choke و اين كه هر يك چه كاري انجام م يدهند بسيار مفصل است. در اينجا همين قدر اشاره م يكنيم كه تمام اين قطعات به كمك هم برق مورد نياز را به شكلي دقيق و بدون نوسان به قطعه مورد نظر منتقل مي كنند.
هريك از اين قطعات انواع فناوري ساخت و كيفيت هاي مختلف دارد و در قطعات حرفه اي همواره سعي م يشود از بهترين نمونه بهره گرفته شود. در مادربورد هاي جديد مدار رگولاتور شامل يك كنترلر ديجيتال نيز م يشود كه مديريت انتقال برق را به عهده دارد. هر مدار رگولاتور از چند فاز تشكيل شده كه وظيفه انتقال برق بين آنها تقسيم م يشود (هر چه تعداد بيشتر باشد، هرفاز مدت زمان كمتري مشغول انتقال برق است و در نتيجه عمر كاري آن افزايش مي يابد). در مادربورد هاي قديم يتر شاهد گرماي زيادي در بخش مدار رگولاتور بوديم، اما خوشبختانه با پيشرفت هاي صورت گرفته،روزبه روز دماي اين بخش كاهش يافته است.
خنك كننده
هما نطور كه اشاره كرديم قطعه اي كه اوركلاك شده گرماي زيادي توليد مي كند و به همين دليل بايدبه فكر خن ككننده اي بيش از خنك كننده استاندارد آن قطعه باشيم. يك خنك كننده هوايي قدرتمند نه فقط در زمان اوركلاك، بلكه در كاركرد عادي سيستم نيز مي تواند موثر بوده و بر طول عمر آن بيفزايد. يك خن ككننده هوايي قدرتمند اجزاي مختلفي دارد. پايه خنك كننده در نمون ههاي معمولي از آلومينيوم و درنمونه هاي پيشرفته از مس ساخته شده است. حرارت بايد از منبع حرارتي گرفته شده و به نحوي پخش شودتا بسرعت دفع شود. براي انجام اين كار از لوله هاي انتقال حرارت استفاده مي شود كه از يك سو نزديك منبع حرارت بوده و از سوي ديگر ميان چند صفحه پهن و نازك آلومينيومي منتقل م يشود. يك لوله انتقال حرارت خوب تو خالي بوده و مايعي حساس به حرارت در داخل خود دارد. اين مايع زمان گرم شدن به سوي صفحات آلومينيومي حركت كرده و پس از انتقال گرماو سرد شدن، دوباره به مكان اوليه باز م يگردد. گرماي پخش شده در ميان صفحات آلومينيومي نيز با يك فن كه هوا را به ميان اين صفحات م يدمد، سري عتر دفع خواهد شد. سرعت فن توسط مادربورد يا كنترلر هاي دستي قابل تنظيم است و به اين ترتيب كارايي و عمر كاري فن و سيستم خنك كننده افزايش مي يابد.
براي رسيدن به سطح بهتري از خنك كنندگي،خنك كننده هاي مايعي طراحي شده است كه كاركردي شبيه رادياتور ماشين دارد؛ يك قطعه كه معمولا پايه مسي دارد، روي منبع حرارت قرار داشته و يك مايع
با جذب گرما، به سوي يك رادياتور كوچك مي رود تاگرما را دفع كند. اين سيستم كارايي بيشتري دارد وبسيار كم صداست، اما در مقابل قيمت بالاتري دارد.در نهايت اوركلاكر هاي بسيار حرفه اي سراغ
خنك كننده هاي بسيار قدرتمند مي روند كه البته فشارزيادي به سيستم وارد مي كند. استفاده از نيتروژن مايع جزو عمومي ترين رو شهاست واز آنجا كه نيتروژن مايع در دماي اتاق بخار مي شود و دما را به زير
صفر م يرساند، بايد كنترل دقيق روي آن صورت گيرد. استفاده از نيتروژن مايع باعث مي شودبتوان ركورد هاي بسيار بالاتري درمقايسه با خنك كننده هاي هوايي و آبي به ثبت رساند. اما در مقابل پيش نياز هاي راه اندازي اين سيستم خنك كننده باعث مي شود پس ازاستفاده از آن، فاتحه استفاده از آن قطعات را بخوانيد!
مسابقات جهاني
همان طور كه كمپان يهاي سازنده خودرو سعي مي كنند در مسابقات رالي و فرمول يك بهترين هاي خودرا به نمايش بگذارند و در مسابقه برنده شوند، در مسابقات جهاني اوركلاك نيز كمپاني ها سعي مي كنند با
ارائه بهترين هاي خود و پشتيباني از تي مهاي اوركلاك مختلف، نام خود را در صدر اين فهرست ثبت كنند.انواع مسابقات اوركلاك به صورت آنلاين يا حضوري را برگزار msi كمپاني هايي مانند گيگابايت، ايسوس وكرده و اوركلاك رهاي سراسر دنيا را كنار هم جمع مي كنند.برخي از آنها نيز تيم اوركلاك مخصوص به خود را دارند تابا كار روي قطعات اين كمپاني علاوه بر ارائه راهكار هاي مختلف براي بهبود قطعات، ركورد هاي تازه ثبت كنند.جالب است بدانيد در ايران نيز تي مهاي اوركلاك مختلفي وجود دارند و برخي از آنها علاوه بر حضور در مسابقات جهاني مختلف، داراي ركوردهاي متعددي نيز هستند.
