خوب قبل از شروع مطلب اول ذكر اين نكته خيلي ضروريه كه خدمت همه عزيزان عرض كنم اينجا دانشگاه نيست و بنده هم استاد دانشگاه نيستم و ميخوام همه مطالب رو بزبان خيلي ساده و قابل فهم براي همگان در هر رشته و در هر تحصيلاتي عرض كنم ممكنه ميان برخي گفته ها و توصيفات و معرفي هاي من و عنوان ها و مطالب تخصصي و آكادميك اون فرقهاي كوچيكي باشه و كاملا مطابق با اون نباشه
غرض فقط بيان نكاتيه كه عزيزان حداقل به عنوان اطلاعات عمومي بد نيست بدونند اونم در عصر كامپيوتر حالا كه ازش داريم استفاده مي كنيم چه خوبه كاملا بشناسيمش و باهاش تا حد ممكن آشنا بشيم خيلي جاها قطعا به كار خواهد اومد اقلش اينكه ديگه هر يكي دو ماهه مبالغي براي سرويس و تعميرات ساده و معمولي اون نپردازيم و اونا رو خودمون انجام بديم...
با سپاس از همه عزيزان
*************
*************
منبع تغذيه يا در اصطلاع تخصصي اون پاور سوپلاي يكي از مهمترين و اصلي ترين قطعات كامپيوتر و كيس ما به شمار مياد....
قطعات و لوازم داخل كامپيوتر براي انجام كار احتياج به نيرو و انرژي لازم براي انجام اونكار دارند و اين وظيفه به عهده منبع تغذيه است مه نيرو و توان لازم براي كار هر بخش و قسمت رو فراهم كرده و در اختيار اون قسمت قرار بده
اگر يك كيس كامپيوتر رو باز كنيم منبع تغذيه اون معمولا در اين قسمت (عكس زير) قرار ميگيره
منبع تغذيه انرژي خودش رو از برق شهري تامين ميكنه و با اتصال به برق 220 ولت شهري اونو به ولتاژهاي بسيار پايينتر مورد نياز كامپيوتر و ملزوماتش تبديل ميكنه....
منبع تغذيه برق 220 ولت شهري رو ميگيره و اونو به ولتاژهاي 12 و 5 و 3.3 ولت مثبت و ولتاژهاي 12 و 5 ولت منفي براي قسمتهاي مختلف سيستممون تبديل ميكنه
از برق 12 ولت بيشتر براي درايوهاي سيستم مثل هارد ديسك و دي وي دي يا سي دي رام و يك قسمتش هم برذاي تامين انرژي مورد نياز cpu (فيش atx) استفاده ميشه و برق 5 ولت و 303 ولت هم مورد استفاده اكثر قسمتهاي سيستم قرار ميگيرند مثلا 5 ولت براي usb استفاده بيشتري ميشه ازش
كامپيوتر بخاطر حساسيت خيلي زياد و قطعات خيلي حساس و ظريف به يك منبع تغذيه خيلي صاف و يكنواخت و كاملا ثابت احتياج داره كه از اينرو در طراحي تغذيه اون از سيستم تغذيه سوئيچينگ استفاده ميشه كه بهترين و باثبات ترين تغذيه ها هستند و برذاي همين طراحي اون و خود تغذيه كامپيوتر خيلي پيچيده تر و با كيفيتي بالاتر از بقيه سيستمهاي تغذيه ساخته ميشه
مشخصات هر سيستم تغذيه معمولا بصورت يك برچسب بزرگ يكي از طرفين يا پايين و بالاي محفظه كاملا فلزي تغذيه چسبانده ميشود و معمولا همه ظرفيتها و مقدوراتش روش نوشته ميشند كه معمولا به اينصورت نوشته ميشه كه اين سيستم تغذيه ميتونه در هر رنج ولتاژي چه اندازه آمپر و جريان در اختيار ما يا سيستم قرار بده كه براي آشنايي عزيزان يك نمونه اش رو براتون در زير قرار ميدم....
كه براي مثال سيستيمي كه اين برچسب متعلق به اون بوده قادر است در رنج ولتاژي 12 ولت تا 18 آمپر و در رنج 5 ولت تا 40 آمپر در اختيار استفاده كننده اش قرار بده كه معمولا بهتره هر تواني كه مورد احتياج سيستم ميباشد به اندازه 50 تا 100 وات منبع تغذيه اي بالاتر از اون اندازه مورد احتياج گرفت
خوب تا اينجاش اطلاعات عمومي بودن و از اينجا براي عزيزاني كه علاقه بيشتري دارند و مايل به شناخت كامل اون هسيتند يا عزيزان ديگه اي كه در اين رشته تحصيل ميكنند اطلاعات تخصصي و بيشتر اونرو خدمت عزيزان عرض ميكنم....
خوب عزيزان بياين با هم بدرون يكي از اين محفظه هاي فلزي بريم و دنياي اونرو نگاهي دقيق و موشكافانه بندازيم و ببينيم اين انسان دوپا از دل خاك و سنگ و نفت و منابع خام ديگه چه چيزهاي شگرف و فوق العاده اي پديد مياره....خوب درپوش يك منبع تغذيه رو كه برداريم كم و زياد با چنين صحنه اي روبرو ميشيم
خوب دوستاني كه الكترونيك خوندن ميدونن اساس كار سيسامهاي تغذيه سوئيچينگ چطوره....
همونطور كه ميشه از اسمش حدس زد اين سيستم با سئيچ كردن ولتاژ كار ميكنه به نوعي برق متناوب شهر رو ميگيره و اونو يكسو و صاف كرده و بعد اونو در ترانسي با هسته فريت توسط ترانزيستورهاي قدرتي سويچ ميكنه تند تند و به نوعي عمل تناوب ولتاژ رو باز سازي ميكنه و همونطور كه همه ميدونن فقط ولتاژهاي متناوب از ترانس مغناطيسي منتقل و القا ميشوند بطرف ديگه يا ثانويه اون
پس ميان با قطع و وصل كردن جريان اونو شبيه حالت متاوب در ميان با اين تفاوت كه يك ولتاژ از خروجي ترانس چاپر كه يكسو و صاف شده براي مقايسه ميگيرند و در هر ثانيه دهها بار اينكار صورت ميگيره و دقيقترين حالت و بهترين راندمان هميشه انتخاب ميشه و براي همينه ولتاژ خروجي كاملا ثبيت شده است....
در سيبستم برق معمولي ترانس هاي معمولي ولتاژي بهشون بصورت متاوب داده ميشه كه بسته به تعداد دورهاي اوليه و ثانويه يك ولتاژي در خروجي خواهيم داشت ولي اين ولتاژ كاملا تابع ولتاژ ورودي است و ولتاژ ورودي يك ولت كم و زياد بشه روي خروجي و اون هم تاثير ميگذاره
البته اين مبحث خودش ده صفحه ميخواد براي تعريف و معرفي و تفوتهاي هركدومشون اين اندازه رو براي اطلاعات عزيزاني كه علاقه مند هستند عرش كردم
خوب روي حساب اين توضيحات حالا ميتونيم عكسمون رو اينطوري ترسيم كنيم و مراحل كار رو ببينيم كه با تو.جه به شماره ها هر مرحله رو تشريح ميكنم براي عزيزان
1= خوب برق شهري توسط كابل رابط وارد كيس و از اين نقطه وارد تغذيه ما ميشه
مابين قسمت اول و دوم اينرو هم به عنوان داخل پرانتز عرض كنم هر سيستمي هرچند عالي و خوب بعضي مواقع ضعفها و اشكالاتي هم داره
سيستم تغذيه اي سوئيچينگ با اون همه ثبات و وزن كمتر و دهها امتياز ديگه متاسفانه يك سري ضعفها و ايرادات هم داره...
مهمترين و اصلي ترين ايراد اين سيستم تغذيه حساسيت خيلي زيلااد اون نسبت به پارازيت و نويز است اين سيستم خيلي سريع نويز و پارازيت ميگيره و براي همين از سلف يا همون چوكهاي فركانس راديويي يا به اختصار rfc زياد بايد استفاده كرد و حداقل در ورودي و خروجي ولتاژ بايد حتما از سلف استفاده كرد براي گرفتن پارازيت و نويز روي خط ولتاژ..
البته دوستان علاقه مند سلف و خازن و ساير قطعات بكار رفته توي اين تغعذيه رو بعد از پايات بحث اين قسمت براي استفاده بيشتر عزيزان ميذارم فعلا همين مقدار و اختصار رو بهمراه بقيه عزيزان داشته باشند تا بعد....
2=خوب با توجه به حرفهاي قبلم ولتاژ ورودي وارد يك سلف دوبل ميشه يعني هم خط فاز و هم خط نول هر كدام وارد يك چوك ميشن و بعدش خازن صافي و پارازيت گير براي صاف كردن ولتاژ ورودي تا حد ممكن
3= ولتاژ وارد پل ديود يا ديودهاي ركتيفاير ميشه و اين ديودها ولتاژ متناوب ورودي رو به ولتاژ مستقيم تبديل ميكنند....
4= ولتاژ توسط دو خازن كه بصورت سري با هم قرار گرفتند صاف ميشه...خوب اينجا فقط يك تعريفي از خازن و كارش بگم براي آشنايي عزيزان همونطور كه از اسمش پيدا است خازن يعني ذخيره كننده...شما يك چاه آب داريد و يك پمپ روي اون سواره اونو روشن كني آب رو مياره بالا و وارد لوله ميكنه ولي اين آب گاهي ممكنه زياد و گاهي ممكنه كم باشه حالا شما همين آب رو برين داخل يك تانكر بزرگ بريزيد و از پايين تانكر يك لوله بكشين متوجه ميشين آب همواره با فشار ثابت و اندازه معين بيرون مياد كار خازن همينه برق متناوب خوب عزيزان ميدونند سيل داره ...خوب اينطوري نميشه اجازه بدين تو پينت يه شكلي بكشم كاملا متوجه بشين...
خوب عزيزان به شكل زير دقت كنند
اون نيم دايره ها ولتاژهاي برق مثبت هستند يا سيكلهاي مثبت برق هستند كه بصورت شكل سينوسي البته فقط نيمه بالايي اش پشت سر هم ميان كار خازن پر كردن فاصله هاي خالي ميان اونها است در حقيقت خازن برق رو در زمان سيكل كامل ذخيره ميكنه يا شارژ ميشه به اصطلاح و در زماني كه ولتاژي نيست اونو پس ميده يل دشارژ ميشه و تقريبا يك خط تقريبا صافي از اسن سيكلها درست ميكنه كه كار خيلي مهم و وظيفه خيلي تاثير گذاريه خازن كه در قسمت خرابي ها ميبينيم از كار افتادن يك خازن حتي به قيمت خاموش شدن كل سيستم ميتونه تموم بشه
5= خوب چند بوديم چهار اينم پنج برق صاف شده توسط ترانزيستورهاي قدرت كه براي خنك شدن روي اين قطعات آلومينيومي بسته شدند (هيت سينك) اين ولتاژ رو در ترانس اصلي تغذيه كه بهش ترانس چاپر ميگند سويچ ميكنه....
6=و مرحله ششم ولتاژ سويچ شده در طرف ديگه نراني يا قسمت ثانويه اون القا شده و دريافت ميشه
7= اين ولتاژ متناوب تقريبا البته بصورت شكل موج مربعي است ديگه نه سينوسي چون بطور متناوب سويچ شده و خودش در اصل ولتاژ متناوب نبوده و ولتاژ مستقيم بوده از اول هم كه بعد در ديودهاي خيلي پرقدرت خروجي يكسو و مستقيم شده ....اين ديودها عموما ديودهاي دوبل هستند يعني دو ديود در يك محفظه و قالب كه دو پايه ورودي دارند و يك خروجي كه در خروجي كاتدهاي ديودها ولتاژ مستقيم شده رو هر دو از يك خط خارج ميكنند كه بعد با خازن صاف شده و با سلفهاي بزرگي پارازيت و نويز اون گرفته ميشه و ديگه آماده است كه براي راه اندازي سيستم وارد مادر برد و قسمتهاي ديگه بشه
