معده بخشي از مسير گوارش است كه در انتهاي مري قرار دارد. چنانچه گاهي چنين تصور ميشود كه معده بخش انبساط يافته پاياني مري است. در حقيقت معده اولين قسمت از دستگاه گوارش است كه در داخل شكم قرار ميگيرد و از نظر شكل ظاهري شبيه به يك كيسه توخالي است كه تا حدودي همچون يك ني توخالي، دسته يك چتر يا شبيه به حرف J در قسمت انتهايي خميده شده است. اسيد معده و آنزيمها، غذاي بلعيده شده را كه از مري وارد معده ميشود هدف قرار ميدهند تا در حالي كه مواد غذايي مختلف را با هم تركيب ميكنند، زمينه مناسبي را براي انجام واكنشهاي شيميايي و جذب مواد غذايي به وجود آورند.
معده از طريق پيلور به دوازدهه كه قسمت ابتدايي روده است متصل ميشود. حركات يا انقباضات عضلاني معده، غذا را به قسمت ابتداي روده حركت ميدهد كه ايستگاه بعدي توقف غذا در مسير دستگاه گوارش است. به رغم اين كه معده يكي از اعضاي داخلي بدن است كه بخوبي شناخته شده است اما يكي از اندامهايي است كه باورهاي نادرستي هم درباره آن وجود دارد. اين اندام قابليت دارد كه با وارد شدن حجم زيادي از غذا تا حد امكان منبسط شود اما معده توانايي جذب هيچ نوع ماده غذايي را ندارد. در حقيقت معده آغازگر فرآيند گوارش است كه هضم مواد غذايي را از طريق آنزيمهاي معده امكانپذير ميسازد.
پس از اين كه موادغذايي از مري وارد معده ميشوند، دريچه انتهاي مري پس از عبور غذا بسته ميشود تا از برگشت محتويات معده به داخل مري جلوگيري كند. در سطح معده چينخوردگيهايي وجود دارد كه وقتي معده خالي از غذا باشد اين چينخوردگيها به وضوح در سطح آن قابل مشاهده خواهند بود اما زماني كه حجمي از مواد غذايي وارد معده ميشود، معده بزرگتر شده و در نتيجه اين چينخوردگيها محو خواهند شد. ديواره معده پوششي از 3 لايه بافت عضلاني يا ماهيچهاي است كه در جهات مختلف منقبض ميشوند تا با ايجاد حركات دودي شكل مواد غذايي را به قطعات كوچكتري تقسيم كنند. در ديواره معده ميليونها غده ميكروسكوپي وجود دارد كه از آنها اسيد معده ترشح ميشود. پيلور يك حلقه ماهيچهاي است كه بين روده و معده قرار گرفته است. اين حلقه ماهيچهاي موجب باز و بسته شدن دريچه انتهايي معده ميشود تا مواد غذايي را از معده به روده منتقل كند. دوازدهه نيز بخش ابتدايي روده است كه مواد نرمشده در معده ابتدا وارد اين قسمت خواهد شد.
جالب است بدانيد كه پس از خوردن غذا، حجم معده به 20 برابر افزايش خواهد يافت. ساختمان ديواره معده نقش بسيار مهمي در دو عملكرد اصلي معده يعني حركات دودي شكل معده و همچنين ترشح اسيد معده دارد. اين غدد روزانه 8/2 ليتر اسيد معده ترشح ميكنند كه در تركيب مواد غذايي وارد شده به معده و همچنين تبديل آن به قطعات كوچكتر نقش بسيار مهمي دارد.
منبع: britanica
