سبزپرس- گروه محيط انساني: انسان ها سرطان را باور ندارند . برخي هرگز گمان نمي کنند که روزي سرطان به سراغشان بيايد . استفاده از ظروف يکبارمصرف مقوله بحث برانگيزي است که تبعات زيست محيطي و تاثيرش بر سلامت انسان حايز اهميت است ؛ زيرا ريختن غذا و نوشيدني در ظروف يکبارمصرف پلاستيکي به علت آزاد شدن موادآلي سرطان زا و آلودگي هاي ميکروبي خطرناک است.
مزدک دربيگي، کارشناس ارشد محيط زيست، پژوهشگر و دانشجوي دکتراي تخصصي این رشته ، ضمن اعلام اين مطلب در گفت و گو با سبزپرس گفت: حرارت بالاي 60 درجه، سبب آزاد شدن بعضي مواد آلي و تركيبات شيميايي موجود در ديواره اين ظروف و انتقال آن به نوشيدني مي شود و ورود مواد آلي به بدن ، عامل بروز بعضي از سرطان هاست.
مزدک دربيگي افزود: ظروف يکبار مصرف پلاستيکي حتي براي نگهداري غذاهاي سرد به ويژه مايعات اسيدي همچون آبغوره و آبليمو و آب ، بسيار خطرناک است ؛ زيرا پلاستيک خيلي سريع تر از مواد ديگر دچار آلودگي ميکروبي مي شود.
او در ادامه گفت: اين ظروف حتي توانايي نگهداري رنگ را ندارند و با ريختن غذا و نوشيدني داغ درون اين ظروف، لايه اي از رنگ در محتويات ظرف حل و وارد بدن مي شود كه سرطان زاست. همچنين استفاده دراز مدت ازاين ظروف باعث مشکلات گوارشي، خستگي و ناراحتي اعصاب مي شود.
اين کارشناس ارشد محيط زيست افزود: توليد و مصرف ظروف يکبار مصرف درکشور به دليل عدم آگاهي و تقاضاي مردم در حال افزايش است.
استفاده ازاين ظروف علاوه بر جنبه خطرات بهداشتي، خطرات زيست محيطي ومصرف بي رويه انرژي را نيز به دنبال دارد. اين مواد ، غيراقتصادي ترين فرايند توليد را طي مي کنند. مواد اوليه و بکر ، با صرف هزينه هاي گزاف به ظروف يکبار مصرف تبديل مي شود و درنهایت ،تبدیل به محيط زيست را به خطر مي اندازد.
غريبگي ظروف يکبار مصرف با طبيعت
مزدک دربيگي پيامدهاي رها کردن اين مواد در طبيعت را به دو دسته ديداري و زيست محيطي تقسيم کرده و تشريح کرد: انباشته شدن اين مواد در طبيعت به خصوص در پارک هاي جنگلي و سواحل ، از نظر ديداري باعث نازيبايي مناظر و در نتيجه ناراحتي و کاهش بازديد کننده ها و کم شدن درآمد اقتصادي مناطق مي شود.
او افزود: از مشکلات زيست محيطي هم مي توان آسيب مستقيم به جانداران و اختلال در طبيعت را نام برد. تجزيه طولاني مدت اين ظروف ، قرن ها وقت مي خواهد و رها شدن تدريجي سموم شيميايي آن ، باعث آلودگي گياهان ، خاک ، آب و هوا مي شود .
اين پژوهشگر حوزه محيط زيست با اشاره به آسيب رساني مواد شيميايي استفاده شده در اين ظروف به دريا و اقيانوس افزود: در سال هاي اخير ديده شده است که بلعيدن اين ظروف، کيسه ها و حلقه هاي پلاستيکي توسط جانوران به ويژه دلفين ها سبب مرگ آنها وايجاد مشکلات گوناگون در روند رشد شان شده است. علاوه بر اين آزاد شدن سموم شيميايي حاصل از ترکيبات موجود در اين ظروف وارد اندام هاي جانداران شده و باعث بيماري و نقص عضو آنها مي شود.
مزدک دربيگي در خصوص ماده اوليه اين ظروف گفت: پايه اصلي شکل گيري اين مواد ترکيبات مصنوعي است مانند پلي اتيلن است که در ازمايشگاه ساخته شده و براي طبيعت ناشناخته است . علاوه بر تاثير اين ماده بر چرخه کربن، آب، هيدروژن و آلوده کردن آنها، انسان نيز از اين آلودگي بي تاثير نمي ماند .
او افزود : بهترين راه حل براي کاهش آلودگي هاي ناشي از ظروف يکبار مصرف ، فرهنگ سازي براي استفاده نکردن از آنهاست که پيشگيري يا کاهش مصرف را در پي خواهد داشت .
استفاده از ظروف جایگزین گیاهی
اين پژوهشگر تاکيد کرد: در موارد ضروري مي توانيم از ظروف جايگزين گياهي استفاده کنيم که ظرف شش ماه تجزيه مي شوند و حتي برخي از آنها خوراکي هستند.
او با تاکيد بر وجود عدم توازن بين توليد و بازيافت افزود: تکنولوژي بازيافت در کشور ما به دليل مشکلات اقتصادي ناشي از دوران جنگ ضعيف است و کارخانه هاي معدودي که فعالند، ظرفيت و توان بازيافت همه کالاهاي ورودي را ندارند . در واقع بازيافت قابل توجهي در کشور ما صورت نمي گيرد و مابقي پسماندها درطبيعت رها مي شوند.
او با اشاره به استانداردهاي حوزه بازيافت گفت: بازيافت زماني مفهوم مي يابد که توليد زباله چندين برابر ظرفيت کارخانه هاي بازيافت نباشد و تفکيک از مبدا صورت گيرد. امروزه در کشورهاي پيشرفته ، زباله تبديل به مواد با ارزشي همچون سوخت ، کفپوش خيابان و چوب مصنوعي مي شود .
تب مدرنيته با ظروف يکبار مصرف
دربيگي با انتقاد از بينش غلط نسبت به زندگي مدرن گفت: زندگي مدرن برابر با تقليد نادرست ازغرب و فلسفه مصرف گرايي نيست. اگر زيرساخت هاي اجتماعي، معيارها ونگرش ها نسبت به الگوي مصرف تغيير کند، بسياري از مشکلات زيست محيطي هم حل خواهد شد.
لازم نيست ما مسير پيموده شده غرب را دوباره بپيماييم ؛ بلکه بايد با درس گرفتن از تجربيات آنها مسير را کوتاه تر کرد . در حال حاضر بسياري از کشورها به ويژه کشورهاي اروپايي با به کار بستن روش هاي جانشين سعي کرده اند استفاده از ظروف يکبار مصرف را به حداقل برسانند. کاربرد پليمرهاي گياهي جهت توليد ظروف يکبار مصرف وبه کارگيري کيسه هاي پارچه اي به جاي کيسه هاي نايلوني در هنگام خريد نمونه اي از اين روش ها است.
اين پژوهشگر به سبزپرس گفت: متاسفانه در استفاده از هر کالايي دچار تب مي شويم . اپيدمي مصرف اين مواد به يک معضل تبديل شده است . از آنجايي که اين مواد تجزيه پذير نيستند در نتيجه به چرخه حيات هم باز نمي گردند.
بازيافت زماني توجيه پذير است که از مواد اوليه استفاده بهينه کرده باشيم ؛ زيرا مصرف، بازيافت وانرژي با هم ارتباطي تنگاتنگ ومستقيم دارند. مصرف کمتر برابر است با بازيافت کمتر و به دنبال آن ، ميزان مصرف انرژي کاهش مي يابد .
پس از بازيافت نيز محصول نهايي ، پلاستيک تغيير شکل يافته است ؛ ضمن اينکه فرايند بازيافت زمان بيشتري را نسبت به توليد کالا از مواد آلي طي مي کند .
