بيمار امروز مطب سيب خانمي است 30 ساله كه يك ماهي است نوزادش به دنيا آمده و جسته گريخته او را شير ميدهد. از چند روز پيش بتدريج دچار درد در ناحيه سينه سمت چپ شده و هماكنون با حال عمومي نامناسب مراجعه كرده و از درد شديد آن ناحيه شكايت دارد.
سوالاتي كه پزشك از بيمار ميپرسد
1ـ آيا بيمار در هر بار شيردادن سينه خود را تخليه ميكند؟
2ـ آيا بيمار در حال حاضر تب دارد؟
3ـ آيا از مجراي سينه ترشحات چركي نيز خارج ميشود؟
پزشك از تشخيص ميگويد
عفونت سينهها يا ماستيت عنوان بيمارياي است كه اين خانم به آن مبتلاست و البته چيز دور از انتظاري نيست، چرا كه در خانمهاي شيرده اين موضوع به كرات ديده ميشود. نكته قابل توجه اينجاست كه در ايالات متحده در 10 درصد از خانمهاي شيرده اين موضوع ديده ميشود و البته در كشور ما اين داستان بيشتر به چشم ميخورد و علت آن عدم يادگيري مادران در امر شيردادن به نوزادشان است.
ماستيت بيمارياي است كه با علائمي همچون درد شديد و پيشرونده در سينه، تب، شقاق در ناحيه نوك سينه و در لمس پستان سفتي و درد آزاردهنده، خود را نشان ميدهد. دردناك شدن سينه خود عاملي است كه خانم را از شيردادن بويژه از سينه مذكور بر حذر ميدارد غافل از آنكه اين موضوع بيماري را تشديد ميكند.
به هر حال مهمترين عامل زمينهاي در بروز ماستيت يا همان عفونت سينهها عدم شيردادن و تخليه نامناسب سينهها و عدم رعايت بهداشت فردي قبل و بعد از شير دادن از سوي خانم شيرده است از همينرو اين عوامل سبب ميشود ميكروبها كه محيط سينه را به عنوان بهترين و مقويترين محل براي زندگي ميدانند با رشد سريع خود ماستيت را پديد آورند.
پزشك به بيمار توصيه ميكند
1ـ همانطور كه گفتيم خانم شيرده، بايد شيردادن را اصولي انجام دهد. بهترين روش، شيردادن از هر دو سينه و تخليه كامل سينهها در هر بار است. حتي توصيه ميشود اگر نوزاد آنقدر شير نميخورد كه سينه را تخليه و سبك كند، مادر ميبايست شير را در ظرفي مناسب بدوشد و سينه را تخليه كند. فراموش نكنيد كه شير مادر در هواي اتاق تا 4 ساعت هم سالم است و در يخچال تا 4?روز هم ميماند.
2ـ ماستيت هميشه با درد مختصر و احساس سفتي در سينه خود را نشان ميدهد. معمولا در اين لحظات بر اساس يك باور غلط خانم ديگر سينه را لمس نميكند و از شير دادن ابا دارد در صورتيكه در اين لحظات ميبايست با مالش دادن مكرر و گرم نگه داشتن سينه بكوشد جريان شير را برقرار و سينه را تخليه كند.
3ـ در مواقعي كه تب هم به بيماري اضافه شود، حتما بايد آنتيبيوتيك زير نظر پزشك متخصص زنان مصرف شود در غير اين صورت عفونت هرچه سريعتر به سينه ديگر نيز پيشرفت ميكند.
4ـ هرگز اين اشتباه را نكنيد. در ماستيت، شير عفوني و آلوده نميشود از اينرو خانم شيرده ميبايست با فراغ بال هر چه بيشتر شير دادن را فراموش نكند.
5 ـ استراحت در بستر و گرم نگاه داشتن و مصرف مسكنهاي مجاز همچون استامينوفن، اساس درمان هستند.
براي پيشگيري از اين امر علاوه بر شير دادن مكرر از سوي مادر، بايد از پوشيدن لباسهاي تنگ و نگهدارنده سينه اجتناب كرد و سينهها بايد كاملا آزاد باشند.
دكتر شيرين فرجيگودرزي
