غار پبده

در بهار سال 1949 پروفسور گیرشمن نخستین بار در ایران بقایایی از انسان

عهد هزاره چهاردهم قبل از میلاد را در حفاری غاری در(تنگ پبده) در کوههای

 بختیاری واقع در اطراف لالی کشف نمود . انسان در آن موقع یک نوع ظرف سفالین

ناهموار را که به طور ناقص پخته بود به کار می برد و ابزارهای ابتدائی شکار

را هم ساخته بود . در آن عصر انسان در سوراخهایی که در جوانب پر درخت کوهها

حفر می شد و به وسیله شاخه های درختان مسقف می گردید زندگی می کرد و یا غالبا

در یکی از غارها یا پناگاههای سنگی بسر می برد

پروفسور گيرشمن باستان شناس معروف فرانسوي در سال 1334 پس از يك سري حفاري در مسجدسليمان و حوالي آن، در 25 كيلومتري منطقه لالي در محلي بنام پبده به غاري برخوردنمود كه افرادي بيش از چهارده الي پانزده هزارسال قبل ازميلاد مسيح در انجا سكونت داشته اند. اسكلتهاي آنان روي هم انباشته شده است. باحتمال قوي، قومي كه در نزديكي غار پبده لالي و در اشگفت هاي اطاف آن سكونت گزيده اند ، از اقوام آريايي ايراني الاصل بوده كه در زمانهاي گذشته بصورت پراكنده و عشيره اي در اين سرزمين پهناور زيست مي نموده اند. از اين آثار در كوههاي بختياري بسيار است كه متأسفانه تا كنون كشف آنها به علت صعب العيور بودن راهها و نبودن امكانات ميسر نگرديده و تا بحال بصورت بكر و دست نخورده باقي مانده است، مثل «هفت دختران» در زردكوه يا «غارعروس» در دامنه كوه منار.