محرمات یعنی آنچه که انجام آن حرام است و هر مکلفی موظّف به ترک آن میباشد وارتکاب آن موجب عذاب وعقاب پروردگاراست.
در این بخش به صورت ساده وخلاصه وفهرست وار،محرمات الهی را ذکر میکنیم ،بدان امید که پسران ودخترانی که به بلوغ شرعی میرسند از آنها دوری نمایند.
اگرچه بعضی از محرمات الهی بسیار معروف و بر همگان معلوم است ولی ذکر فهرست گونه ای از آنها خالی از فایده نمیباشد.
شرک به خدا:
شرک وزیدن به خداوند متعال وشریک قائل شدن برای او ،از گناهان بسیار بزرگ وحرام میباشد.
خدا در قرآن مجید به حرمت آن اشاره کرده و میفرماید :خداوند تمام گناهان را میآمرزد ولی شرک ورزیدن به خود را هرگز مورد عفو
وبخشش قرار نمیدهد و شرک یتم بزرگی است و جایگاه مشرک در آتش جهنم خواهد بود.
و در این زمینه روایات بسیاری نیز وجد دارد مانند:(وسائل الشیعه،کتاب الجتهاد.)
نا امیدی :
هر انسانی در طول زندگی خود کم و بیش مرتکب گناهانی میشود که بعضی از آنها حالت یاس ونا امیدی در روح او ایجاد مینماید،و در نتیجه ،این تفکر در انسان تقویت میشود که با این همه گناه و معصیت که انجام داده ام هرگز مورد لطف و عفو خدا قرار نمیگیرم .
قرآن مجید و روایات اسلامی ،اینگونه تفکر واندیشه رامحکوم کرده ویاس و نا امیدی را از رحمت الهی حرام دانسته و آنرا از گناهان بسیار بسیار بزرگ به حساب آورده است ،وصریحا در قرآن مجید آمده که نا امید از رحمت الهی نمیشود مگر کسی که کافر باشد.
و این بدان جهت است که یاس از رحمت خداوند متعال برخاسته از عدم اعتقاد انسان به قدرت و رحمت بی پایان خداوند میباشد ،وموجب میشود که انسان درصدد توبه واستغفار بر نیاید و به جبران خطاهای گذشته نپردازد.
خداوند بسیار مهربان کریم تر از آن است که در تصور آید و از همین جهت است که هر گناهی از بندگانش سر بزند را مورد مغفرت و بخشش قرار میدهد ،البته اگر توبه با شرائط مخصوص و آداب خاص آن تحقق پذیرد.
آدم کشی،وخودکشی
به قتل رساندن یک مومن حرام است و گناه بسیار بزرگی میباشد وعذاب و دوزخ وخشم الهی را در بردارد .
در آیه ای از قرآن مجید ،پنج تهدید متوجه قاتل کرده است :
جهنم ،همیشگی بودن در آن ،غضب خداوند ،لعنت خداوند ،عذاب بزرگ.
ودر آیه ای دیگر انتحار و خودکشی را نیز حرام کرده واز آن نهی کرده است و عذاب الهی را جزای آن دانسته است.
ودر این هر دو موضوع ،احادیث وروایات بسیاری نیز نقل شده است.
ربا
یکی دیگر از محرمات که ارتکاب آن عذاب شدیدی را در پی دارد ،ربا وربا خواری میباشد .
ربا یعنی چیزی را به عنوان قرض دادن وچند برابرباز پس گرفتن .
قرآن عذاب ربا خواری را برابر با عذاب کافران دانسته و شدیدا از نهی کرده است.
البنه مضرات اجتماعی ربا وعواقب وخیمی که برای روابط انسانها و پی آمدهای اقتصادی بسیاری که دارد غیر قابل اغماض وانکار است
که بحث از ابعاد مختلف مضار آن فرصت و مجالی واسع تر میطلبد.
نگاه به نامحرم
یکی دیگر از محرمات نگاه کردن زن ومرد به بیگانه است،یعنی دختر یا زنی به مرد نامحرم،و پسر یا مردی به زن نامحرم نگاه کند.
در قرآن مجید از نگاه شهوت آمیز زن ومرد به یکدیگر نهی شده است .و امام صادق آن نگاه را تیر زهر آلودهء شیطان بر جان وروان
وقلب انسان است که موجب حسرت طولانی میباشد نامیده است . و در روایتی که از امام باقر (ع)نقل شده نگاه به نامحرم با عنوان زنای چشم نامیده شده است.
کسیکه به نامحرم نگاه کند درقیامت چشمانش را پر از آتش میکنند.
عواقب نگاه به نامحرم وآثاری که بر دل میگذارد برکسی پوشیده نیست و به قول بابا طاهر:
زدست دیده و دل هر دو فریاد
هر آنچه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش ز پولاد
زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
چه بسا زناهایی که از یک نگه شروع میشود و چه انحرافاتی که از همین نگاه بوجود میآید.
و نیز گفتن سخنان غیر ضروری بین زن و مرد نامحرم حرام و دارای عقاب وعذاب میشود و خطر انحرافات جنسی و اخلاقی در آن بوجود میاید.
قذف:
يعني نسبت زنا يا لواط به زن يا مرد مسلمان پاكدامن دادن . اين كار نيز حرام وموجب عذاب و عقاب در آخرت وحد شرعي در دنيا ميباشد ،وشخص قذف كننده پيوسته در لعنت وغضب پروردگار خواهد بود و در دنيا وآخرت گرفتار اقسام عذاب ها ميشود.
شراب خواري :
نوشيدن تمام مايعاتي كه مست كننده باشد حرام است و از كباثر است و نوشيدن يكي از آنها موجب حدّ در دنيا و عذاب در آخرت است.
مشروبات الكلي داراي آثار بسيار بر روي اعضاي انسان مثل عقل وفكر ،معده وروده،جگروشش،سلسله اعصاب وشريانها،وقلب وحواس ميباشد واطباء
وپزشكان جديد و قديم درباره مضرات بهداشتي آن بحث ها كرده و كتابه نوشته اند.
ونيز نوشيدن مايعات مست كننده موجب بدخلقي وبد زباني ميشود وايجاد حالت روحي در انسان مينمايد كه او را به خونريزي ،افشاءاسرار ،هتك حرمت ها وپشت پا زدن به تمامي قوانين شرعي و اجتماعي وادار ميكند.
امام باقر(ع) فرمود :بزرگترين گناه و مادر تمامي گناهان ،شراب خواري است .و امام صادق (ع)آن را بت پرستي مساوي دانسته و فرموده اند كه شرابخوار در قيامت با كافران محشور ميشود.
و اينها همه بدان جهت است كه كسي كه شراب بنوشد عقلش زائل ميشود وبه تمامي گناهان ومعاصي وگناهان ديگر منيز روي مي آورد.
و البته در حرمت شرابخواري فرقي بين كم و زياد يا خالص و مخلوط آن باچيز ديگر نميباشد،وحتّي يك قطره آن هم حرام است.
قمار:
قمار كردن نيز از محرمات است و داراي گناهي بزرگ وعذابي شديد ميباشد.
بازي كردن با آلات قمار مطلقا،و يا با هر چيز ديگري كه برنده و بازنده و بردن پول يا چيز ديگردر آن باشد حرام است.
قمار كردن وشرابخواري وسيله اي است شيطاني و شيطان بدان وسيله بين مردم دشمني وعذژداوت و كينه ايجاد ميكند.
قمار بازي انسان را از خدا دور ميكند ،معيارهاي انساني و اخلاقي را از او ميگرد ،و او را به انساني هرزه و بي عاطفه وظالم ودرنده تبديل مينمايد.
وبالاخره فقط قمار بازي وشراب خواري است كه در قرآن از آنها با نام گناه كبيره ياد شده ،كه اين امر حاكي از گناه شديد ومضرّات بسياي از آنها ميباشد.
غناء:
آوازه خواني و غناء و موسيقي حرام است ،غناء وموسيقي حرام آن موسيقي وصداهايي است كه مخصوص مجالس لهوو لعب و محفل اهل معصيت وطرب آور باشد.
غناء از گناهان بسيار بزرگ وانسان را از ياد خدا غافل ميكند،ونفاق را در قلب ميروياند و موجب فقر ميشود .
مجلس غناء محل غضب خدا وبدور از رحمت خداوند ميباشد.
موسيقي و غناء حرام بر اعصاب انسان آثاري ويرانگر دارد و آرا مش دروني را سلب ميكند.
دروغ:
دروغ گفتن حرام و گناه است وعواقب سخت دنيوي و اخروي بر آن مترتب ميشود.
امام عسگري (ع) فرمود:تمام بدي ها در اتاقي است و كليد قفل آن اتاق دروغ است.
در قرآن مجيد آيات متع7ددي در مذمّت و نهي از دروغ و سخن غير واقع گفتن وجود دارد.
دروغ فسق است و قرآنترتيب اثر دادن بر سخن و خبر فاسق را نهي كرده است.
از آنچه كه در اخبارو روايات وآيات استفاده ميشود ،دروغ گناه است و از شراب خواري بدترو علامت نفاق،و درغگو ايمان ندارد،ملعون و روسياه است و در قيامت چنان بوي بدي از دهان او خارج ميشود كه ملائكه هم از او فرار ميكنند.
و در طرف مقابل آن صدق و راستگويي لست كه نجات و سعادت و عزّت و خوشبختي دنيا و آخرت در سايه آْن بدست ميآيد.
سوگند دروغ:
اگر دروغ گفتن چنان كه گذشت حرام است و از گناهان بسيار بزرگ،پس قسم دروغ حرمت و گناهش به مراتب بيش از آن ميباشد .
قرآن مجيد سوگند دروغ را عامل عذاب سخت ودردناك خداوند ميداند،و امام صادق(ع)آن را جنگ با خدا ،و فاسد كننده ايمان مينامند،و امام صادق (ع)آن را باعث خرابي آباداني ها و انقطاع نسل ميخواند.
سوگند درو.غ موجب فقر ميشود و عرش الهي را به لرزه مي اندازد و اثر سوء يك قسم دروغ تا چهل روز بر صاحبش باقي خواهد بود.
گواهي دروغ:
شهادت دادن به دروغ نيز حرام است و عقاب دارد يعني اين كه انسان بر امري كه نميداند يا خلاف آن را ميداند گواهي دروغ بدهد.
قرآن مجيد آن را تحت عنوان شهادت زور آورده و از آن نهي نموده ، و از رسول خدا (ص)
آن را همپايه شرك و مساوي با بت پرستي دانسته است، و امام باقر (ع) ميفرمايد كه : خداوند آتش جهنم را بر گواهي دروغ قرار ميدهد.
خيانت در امانت:
كسيكه درامانتي خيانت كند عذاب الهي بر او واجب ميشود ،زيرا خيانت در امانت حرام و از گناهان كبيره است.
آيات متعددي در قرآن مجيد وجود دارد كه از خيانت در امانت به صورتي شديد نهي كرده ودستور اكيد داده كه كه امانت داري پيشهء مومنين باشد.
و در روايات اسلامي نيز خيانت در امانت موجب فقر و تهيدستي و نكبت، و امانت داري موجب ثروت مند شدن وقوّت ايمان دانسته شده است.
در رواياتي آمده كه حتّي نسبت به كافران و ملحدان و دشمنان نيز امانت دار باشيد و در امانت هرگز نورزيد.
اسراف:
اسراف حرام است وقرآن مجيد صريحا از آن نهي كرده است و اسراف كنندگان را دشمنان خدا و برادران شيطان ناميده است .
اسراف و تبذير به معناي زيادي روي در خوراك ولباس و ساختمان و...ميباشد و اعتدال وميانه روي كه حد وسط افراط وتفريط ميباشد مورد توصيه و سفارش قرار گرفته است .
و در روايت است كه اسراف موجب فقر و تنگدستي شده و دعاي چنين شخصي مستجاب نميشود.
البته اسراف به حسب افراد مختلف است و هر كس بر طبق شان خودش بايد از اسراف پرهيز نمايد اما به طور خلاصه ميتوان گفت آنچه از صورت ضرورت ونياز خارج شود
وجنب تشريفات و خود نمايي و تفاخر پيدا كند اسراف است و حرام است.
اسراف صورت هاي مختلفي دارد ،آب ريختن بيش از نياز ،مصرف كردن برق بيش از اندازه ،تهيه خوردني وآشاميدني بيشتر مقدار حاجت، فراهم آوردن لباس و خانه بيش از نيازو...همه از مصاديق اسراف است.
بيشتر تكلفات و سختي هاي زندگي از نتايج اسراف كاري ها ميباشد.اسراف و تبذير وضع اخلاقي و اقتصادي فرد و جامعه را دگرگون ساخته و موجب فقر و ورشكستگي و پريشاني شده،خوشبختي و راحتي جان و روان انسان را سلب مينمايد ،و قناعت و ميانه روي اثري روشن در عكس اي امور دارد،فضاي جامعه را نگاه ميدارد،فقر و تهي دستي را از بين ميبرد،از وابستگي مسلمين به اجانب ميكاهد ،و آرامش دروني براي انسان به ارمغان ميآورد.
غيبت:
غيبت يعني ياد كردن از ديگران در غياب آنها به گونه اي كه از شنيدن آن ناراحت ميشود ،و يا افشاء پنهان يك مومن در حضور ديگران.
غيبت ازمحرمات بزرگ و از گناهان كبيره لست و داراي عذاب و عقابي شديد در آخرت و عواقبي سخت دشوار در دنيا ميباشد ،و صريحا و شديدا مورد قرآن مجيد قرار گرفته است.
غيبت چون باعث ريختن عابروي مومن ميشود،و ابلاترين خيانت ها به حساب ميايد،وخداوند حسنات غيبت كننده را در نامه ء اعمال غيبت شونده قرار ميدهد،و در قيامت شخصي كه غيبت ديگران را ميكرده نامه ءعملش را تهي از كارهاي خيري كه انجام داده مكيابد و حسرت و پشيماني شديدي متوجه او ميگردد.
شنيدن غيبت هم مثل غيبت كردن حرام است و داراي عذاب و عقاب سختي ميباشد.
پس بر مومنين لازم است ابتدا از غيبت كردن ديگران بپرهيزند و ثانيا در جاييكه غيبت مومني ميشود حاضر نشوند ويا اگر حاضر هستند از غيبت و سخن گفتن درباره ديگران
جلوگيري نمايند .
ودر روايت است كه مومنين در غياب به ياري يكديگر برخيزند و از غيبت و بد گويي وافشا
پنهاني هاي مومنين جلوگيري نمايند.
تهمت زدن به مومنين نيز حرام است و ارتكاب آن عقاب شديدي در پي دارد.
فرق غيبت وتهمت آن است كه غيبت بيان چيزي است كه حقيقت دارد ولي صاحبش راضي به افشا وبيان آن نميباشد،ام تهمت بيان امري.
نميمه :
سخن چيني نمامي كه موجب روشن شدن آتش فتنه ودشمني در بين مردم ميشود حرام است، وعذاب سخت اخروي را پي دارد وبه مراتب از قتل كشتن ديگران شديدتر و پر خطر تر است وروايات اخبار بر حرمت سخن چيني وحرام بودن بهشت بر چنين شخصي دلالت روشن دارد .
نميمه يعني كسي درباره شخصي سخني گفته وشنونده اين سخن را به او برساند ويا فاش كردن رازي كه صاحب آن راز به افشاي آن راضي نباشد.
حكايت: شخصي غلامي ميفروخت ومي گفت: در او هيچ عيبي نيست جز آن كه نمام وسخن چين است. مشتري گفت : باكي نيست واو را خريد وبه خانه برد .
روزي غلام به زن ارباب خود گفت: مولايم تورا دوست نميدارد و ميخاهد كنيزكي بخرد،
تو تيغي بردار وچون شوهرت خوابيد چند تار از موهاي زير گلويش را بردار وبه من بده تا جادو كنم تا عاشق تو شود.
سپس نزد ارباب رفت وگفت اين زن عاشق كس ديگري شده و ميخواهد تو را به قتل برساند،
خود را به خواب بزن تا ببيني با تو چه خواهد كرد .
مرد خود را به خواب زد ،ديد زن آمد وتيغي به دست دارد ، چون رسيد و ريش او را به دست گرفت يقين پيدا كرد كه او را خواهد كشت ، پس از جا برخاست و زن را با آن تيغ بكشت.
خويشان زن خبر دار شده و آمدند مرد را بكشتند، وخويشان مرد نيز آمدند و بين ايشان جنگ پيوست وخون بسيار ريخته شد .
واين ها همه از آثار نمامي ،سخن چيني و دو به هم زني ميباشد.
اهانت به مومن:
مومن در نزد خداوند مقام ومنزلتي بس عظيم دارد ،و خداوند خود را ولي مومنين ،و يار ياور و ناصر آنها ميخواند ،و آنان را در رديف خود و پيامبرش قرار ميدهد، و خود را مشتري جانهاي آنها ناميده است ،و آيات بسياري در عظمت شان ومنزلت والاي مومن در قرآن وجود دارد وروايات متعددي در اين زمينه وارد شده است .
و لذا كوچكترين اهانت به مومن را حرام و غير جائز دانسته وبر آن عقاب و عذاب سخت و دردناك قرار داده است.
اموري كه آيات و روايات ارتكاب آن را نسبت به مومنين غير جائز وحرام بر شمرده اند عبارت است از:
1.استهزاء ومسخره كردن مومن .
2.ريختن آبروي مومن.
3.دشنام و فحش به مومن دادن.
4.طعنه زدن به مومن.
5.خوار وسبك كردن مومن.
6.سرزنش كردن مومن.
7.هرگونه اذيت و آزار نمودن مومن.
8.هر نوع اهانت و بي احترامي نسبت به مومن.
نيرنگ:
مكر و خدعه و نيرنگ و فريب دادن ديگران و پيمان شكني حرام است و وعده آتش بر آن داده شده است.
در روايات اسلامي خيانت به مردم ،و مكر نيرنگ نسبت به آنها مورد نهي شديد قرار گرفته و عذاب سختي بر آن داده شده است.
مسلمان وارسته كسي است كه هرگز نسبت به ديگران مكر و خدعه ننمايد ،كسي را فريب ندهد، پيماني را نقص ننمايد.
بي احترامي به قرآن ،كعبه و مسجد:
1.قرآن :
قرآن كتاب آسماني مسلمين و در بر گيرنده كلمات نوراني خداوند متعال است ،و لذا در نزد مسلمين از عزيزترين و شريفترين چيزها ميباشد.
از همين جهت است كه كوچكترين اهانت و بي احترامي نسبت به آن حرام و داراي عقاب و عذاب ميباشد.
هر گفتاري و يا كرداري درباره ي قرآن مجيد كه در عرف به عنوان خوار كردن و سبك شمردن آن به حساب آيد حرام است و ارتكاب آن معصيتي بزرگ ميباشد.
نجس كردن قرآن ،انكار حرمت آن،لگد مال كردن آن،و...همه از مصاديق بي احترامي و اهانت به قرآن مجيد است.
و لذا نوشتن قرآن با مرکب نجس،و دادن قرآن به دست کافر حرام است،و گرفتن قرآن از دست کافر،و پاک کردن قرآن نجس واجب میباشد و گذاشتن دست بی وضو بر آیات نورانی قرآن نیز جایز نیست.
دعا های وارده از معصومین هم دارای احترام و عظمت خاصی میباشد و بی احترامی به آنها نیزجایز نمیباشد.
2.کعبه:
بعد از قرآن مجید هیچ چیزدر عالم اسلام عزیزتر از و شریفتر از کعبه معظمه است.
امام صادق(ع) فرمود:سه چیز در حرمت و شرافت نزد خداوند اهمیّت بسیای دارد،اول قرآن مجید ،دوم خانه خدا که قبله مردم است ،و سوّم عترت پیغمبر اکرم(ص).
3.مسجد:
هر مکانی که به نام مسجد بناء شده باشد رعایت حرمت آن واجب،و اهانت و هتک
آن مانند:خراب کردن ،وآلوده ساختن آن به نجاست حرام و از گناهان کبیره است،و این بدان جهت است که مساجد خانه های خداوند در روی زمین است.
توقف جنب ،حائض ونفساء در مسجد حرام است ((ولی عبور بدون توقف یعنی وارد شدن از دری و خارج شدن از در دیگر مانعی ندارد .))
و در مسجدالحرام در مکّه و مسجد النبی (ص)در مدینه حتی عبور هم جایز نیست.
منابع:وسائل الشیعه.کتاب الجهاد.سوره های:نساء/۵۲.مائده/۷۶.لقمان/۱۳.یوسف/۸۷.کتاب نکاه:باب اول.فروع کافی.کتاب ایمان و کفر.مکاسب سیخ انصاری
